విద్యాప్రగతికి నాణ్యమైన గురువులే మూలం

D Educt: Sept 10: నాణ్యమైన అధ్యాపకులే ఉన్నత విద్యకు వెన్నెముక

దేశంలో ఉన్నత విద్య విస్తరిస్తోంది. కొత్త విశ్వవిద్యాలయాలు, ఐఐటీలు, కొత్త కోర్సుల ఏర్పాటు, పెరుగుతున్న విద్యార్థుల సంఖ్య ఇవన్నీ విద్యా రంగం విస్తరిస్తున్నదానికి సంకేతాలే. అయితే తరగతి గదిలో బోధించేందుకు తగినంత మంది అధ్యాపకులు లేకపోతే ఈ విస్తరణ ఎంతవరకు ప్రయోజనకరంగా ఉంటుంది? విద్యార్థుల సంఖ్య పెరుగుతున్న వేగానికి అనుగుణంగా అధ్యాపక నియామకాలు జరగకపోవడం ఉన్నత విద్య నాణ్యతకు ముప్పుగా మారుతోంది.

విశ్వవిద్యాలయాలకు భవనాలు, ప్రయోగశాలలు, గ్రంథాలయాలు వంటి మౌలిక వసతులు అవసరమే. అయితే వాటికి ప్రాణం పోసేది నాణ్యమైన అధ్యాపక బృందమే. దేశంలోని 23 ఐఐటీల్లో 12,498 మంజూరైన బోధనా పోస్టులకు గాను 4,804 పోస్టులు ఖాళీగా ఉన్నట్లు 2026 జనవరి 30 నాటి గణాంకాలు వెల్లడిస్తున్నాయి. అంటే మొత్తం బోధనా పోస్టుల్లో 38.4 శాతం ఇంకా భర్తీ కాలేదు.

ఐఐటీల్లో భారీగా ఖాళీలు

ఐఐటీ పట్నాలో 54.6 శాతం, ఐఐటీ ఖరగ్‌పూర్‌లో 51.3 శాతం బోధనా పోస్టులు ఖాళీగా ఉన్నాయి. మరో 12 ఐఐటీల్లో మూడో వంతుకు పైగా పోస్టులు భర్తీ కాలేదని గణాంకాలు చెబుతున్నాయి. ఈ పరిస్థితి దేశంలోని ప్రతిష్ఠాత్మక ఉన్నత విద్యా సంస్థల్లోనూ అధ్యాపకుల కొరత ఏ స్థాయిలో ఉందో స్పష్టం చేస్తోంది.

ఇదే సమయంలో దేశవ్యాప్తంగా ఉన్నత విద్యలో విద్యార్థుల సంఖ్య గణనీయంగా పెరిగింది. ఎఐఎన్‌హెచ్‌ఈ గణాంకాల ప్రకారం 2014-15లో ఉన్నత విద్యలో విద్యార్థుల నమోదు 3.42 కోట్లుగా ఉండగా, 2022-23 నాటికి 4.46 కోట్లకు చేరింది. విద్యార్థుల సంఖ్య ఈ స్థాయిలో పెరుగుతున్నప్పుడు వారికి అనుగుణంగా అధ్యాపక బలం కూడా పెరగాల్సిన అవసరం ఉంది. లేకపోతే విస్తరించిన తరగతి గదులు, తగ్గిన బోధనా నాణ్యత అనే విరుద్ధ పరిస్థితి ఏర్పడే ప్రమాదం ఉంది.

అధ్యాపకుల కొరత ప్రభావం

అధ్యాపకుల కొరత ప్రభావం కేవలం తరగతి గదులకే పరిమితం కాదు. అందుబాటులో ఉన్న సిబ్బందిపై అదనపు బోధనా భారం పడటంతో విద్యార్థుల సందేహ నివృత్తి, వ్యక్తిగత మార్గదర్శకత్వం, ప్రాజెక్టుల పర్యవేక్షణకు సమయం తగ్గుతుంది. ప్రయోగశాల బోధన, పరిశోధన, పీహెచ్‌డీ విద్యార్థుల పర్యవేక్షణ వంటి అంశాలపైనా ప్రతికూల ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది.

అధ్యాపకుల సంఖ్య తక్కువగా ఉంటే విశ్వవిద్యాలయం జ్ఞానాన్ని సృష్టించే కేంద్రంగా కాకుండా కేవలం పాఠ్యాంశాలను పూర్తి చేసే సంస్థగా మారే ప్రమాదం ఉంది. ఉన్నత విద్యలో నాణ్యతను పెంచాలంటే మౌలిక వసతులతో పాటు తగిన సంఖ్యలో నైపుణ్యం కలిగిన అధ్యాపకులను నియమించడం అత్యంత కీలకం.

ప్రైవేటు సంస్థల నుంచి నేర్చుకోవాల్సిన అంశాలు

ఈ విషయంలో ప్రైవేటు విద్యాసంస్థల నుంచి నేర్చుకోవాల్సిన అంశాలు కూడా ఉన్నాయి. విద్యార్థులను ఆకర్షించడంలో పరస్పర పోటీ పెరగడంతో పలు ప్రైవేటు సంస్థలు అనుభవజ్ఞులైన అధ్యాపకులను నియమించేందుకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఇస్తున్నాయి. మెరుగైన వేతనాలు, పరిశోధన అవకాశాలు, పరిశ్రమలతో అనుసంధానం, ఆధునిక బోధనా విధానాలు, ఫ్యాకల్టీ అభివృద్ధి కార్యక్రమాల ద్వారా ప్రతిభావంతులైన అధ్యాపకులను ఆకర్షించడంతో పాటు వారిని నిలుపుకునే ప్రయత్నం చేస్తున్నాయి.

విద్యార్థులు కూడా ఇప్పుడు విద్యాసంస్థల భవనాలు, మౌలిక వసతులతో పాటు అక్కడి అధ్యాపకుల నాణ్యత, పరిశోధన, బోధనా ఫలితాలను పరిగణనలోకి తీసుకుంటున్నారు. అందువల్ల ఉన్నత విద్య విస్తరణతో పాటు నాణ్యమైన అధ్యాపక బృందాన్ని బలోపేతం చేయడం కూడా సమాన ప్రాధాన్యంతో చేపట్టాల్సిన అవసరం ఉంది.