DNews: 24 Sep: NASA యొక్క అర్టెమిస్ (Artemis) కార్యక్రమం ద్వారా మానవ సహిత చంద్ర యాత్రను (మాన్డ్ లూనార్ మిషన్) ఫిబ్రవరి 2026 నాటికి పంపాలనే ప్రణాళికలు రూపొందిస్తోంది. ఇది అర్టెమిస్ II మిషన్‌గా ఉంటుంది, ఇది 1972 అపోలో 17 మిషన్ తర్వాత మొట్టమొదటి మానవ సహిత చంద్ర యాత్ర. ఈ మిషన్ చంద్రుడిపై ల్యాండింగ్ కాకుండా, చంద్రుడి చుట్టూ ఫ్లైబై (లూనార్ ఫ్లైబై) చేసి తిరిగి రావడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. NASA ఈ ప్రకటనను సెప్టెంబర్ 23, 2025న చేసింది, మునుపటి ఏప్రిల్ 2026 లక్ష్యాన్ని ముందుకు మార్చి ఫిబ్రవరి 2026కు సర్దుబాటు చేసింది. ఇది భారతీయ అస్ట్రోనాట్ గ్రూప్ క్యాప్టెన్ షుభాంశు (Group Captain Shubhanshu Shukla) పాల్గొనే మొదటి మిషన్ కావచ్చు.
అర్టెమిస్ II మిషన్ వివరాలు:
- క్రూ మరియు లక్ష్యం: మిషన్‌లో NASA అస్ట్రోనాట్‌లు రీడ్ విస్మన్ (కమాండర్), విక్టర్ గ్లోవర్ (పైలట్), క్రిస్టీనా కోచ్ (మిషన్ స్పెషలిస్ట్), మరియు కెనడియన్ స్పేస్ ఏజెన్సీ (CSA) అస్ట్రోనాట్ జెరెమీ హాన్సెన్ (మిషన్ స్పెషలిస్ట్) పాల్గొంటారు. మిషన్ 10 రోజులు ఉంటుంది, ఇందులో ఓరియాన్ స్పేస్‌క్రాఫ్ట్ చంద్రుడి చుట్టూ 5,000 నాటికల్ మైల్స్ (9,200 కి.మీ.) వరకు పయనిస్తుంది. ఇది స్పేస్‌లాంచ్ సిస్టమ్ (SLS) రాకెట్ మరియు ఓరియాన్ క్యాప్సూల్‌ను మానవ సహితంగా టెస్ట్ చేయడం, డీప్ స్పేస్ పర్యావరణంలో సిస్టమ్‌లను వెరిఫై చేయడం లక్ష్యం.
- లాంచ్ స్థలం: ఫ్లోరిడాలోని NASA కెన్నెడీ స్పేస్ సెంటర్‌లో SLS రాకెట్‌తో లాంచ్. ఇది 98 మీటర్ల ఎత్తు గల భారీ రాకెట్.
- భారతీయ కనెక్షన్: భారత్ ISROతో NASAలో భాగస్వామి. గ్రూప్ క్యాప్టెన్ షుభాంశు (IAF) అర్టెమిస్ IIలో పాల్గొనే అవకాశం ఉంది, ఇది భారతీయ అస్ట్రోనాట్‌లకు మొదటి చంద్ర మిషన్ అవుతుంది.
అర్టెమిస్ కార్యక్రమం నేపథ్యం:
- అర్టెమిస్ I: 2022 నవంబర్‌లో అన్‌మాన్డ్ మిషన్ విజయవంతమైంది, ఓరియాన్ క్యాప్సూల్ చంద్రుడి చుట్టూ 2.3 మిలియన్ కి.మీ. ప్రయాణించి తిరిగి వచ్చింది.
- అర్టెమిస్ II: మొదటి మానవ సహిత మిషన్, ఫిబ్రవరి 2026కు లక్ష్యం. మునుపటి సెప్టెంబర్ 2025 లక్ష్యం ఆలస్యం అయింది.
- అర్టెమిస్ III: చంద్రుడి దక్షిణ ధ్రువం (సౌత్ పోల్)లో మొదటి మానవ ల్యాండింగ్, మిడ్-2027కు లక్ష్యం. SpaceX స్టార్‌షిప్ ల్యాండర్ ఉపయోగిస్తారు.
- లక్ష్యాలు: చంద్రుడిపై లాంగ్-టర్మ్ ప్రెజెన్స్ స్థాపించడం, మార్స్ మిషన్‌లకు ప్రిపేర్ చేయడం. చంద్రుడి సౌత్ పోల్‌లో వాటర్ ఐస్ (హైడ్రోజన్ ఫ్యూయల్) వనరులు ఉన్నాయి వాటి గురించి మరింతగా అన్వేషించడం.
ముఖ్య ప్రభావాలు:
- సైన్స్ మరియు ఎక్స్‌ప్లోరేషన్: మిషన్ చంద్రుడి క్రస్ట్, మాంటిల్ స్ట్రక్చర్‌ను స్టడీ చేస్తుంది, లూనార్ ఫార్మేషన్ మోడల్స్‌ను అప్‌డేట్ చేస్తుంది. లూనార్ ఎన్విరాన్‌మెంట్ మానిటరింగ్ స్టేషన్ (LEMS) ఇన్‌స్ట్రుమెంట్‌లు ఉపయోగిస్తారు.
- ఇంటర్నేషనల్ కోలాబరేషన్: NASA, ESA (ఫ్రాన్స్), CSA (కెనడా), JAXA (జపాన్), ISRO (భారత్)తో పార్ట్‌నర్‌షిప్. గేట్‌వే లూనార్ స్పేస్ స్టేషన్ (2028లో) మరియు HLS (హ్యూమన్ ల్యాండింగ్ సిస్టమ్)లో భారత్ పాత్ర.
- భారత్ పై ప్రభావం: షుభాంశుపాల్గొనడం భారతీయ స్పేస్ ప్రోగ్రామ్‌కు మైలురాయి. ISRO చంద్రయాన్-3 (2023) తర్వాత అర్టెమిస్‌లో కీలకం.
సవాళ్లు:
- డిలేలు: హీట్ షీల్డ్ డ్యామేజ్ (అర్టెమిస్ I తర్వాట) కారణంగా మిషన్‌లు డిలే అయ్యాయి. అర్టెమిస్ III మిడ్-2027కు మారింది.
- బడ్జెట్: NASA బడ్జెట్ 2026కు $24.8 బిలియన్, కానీ ట్రంప్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ SLS కట్‌లు ప్రతిపాదించింది.
- సేఫ్టీ: డీప్ స్పేస్ పర్యావరణం, రేడియేషన్, మైక్రోగ్రావిటీ ప్రభావాలు టెస్ట్ చేయాలి.
NASA ఈ మిషన్‌ను “గోల్డెన్ ఏజ్ ఆఫ్ ఎక్స్‌ప్లోరేషన్”గా పిలుస్తోంది.