D News : వ్యవసాయంలోనూ టెక్నాలజీ వేగంగా మారుతోంది. ఒకప్పుడు పంటకు ఎప్పుడు నీరు పెట్టాలి? ఎంత నీరు పెట్టాలి? అనే విషయాలను రైతులు నేల స్వభావం, వాతావరణం, అనుభవాన్ని బట్టి నిర్ణయించేవారు. కానీ ఇప్పుడు సెన్సార్ల సాయంతో నేలలోని తేమ స్థాయిని తెలుసుకునే స్మార్ట్ వ్యవసాయ పరికరాలు అందుబాటులోకి వస్తున్నాయి. వీటి ద్వారా పంటకు అవసరమైన సమయంలోనే నీరు అందించి, నీటి వృథాను తగ్గించే అవకాశం ఉంది.
వ్యవసాయంలోకి అడుగుపెడుతున్న స్మార్ట్ టెక్నాలజీ
ప్రస్తుతం వ్యవసాయ రంగంలో ఇంటర్నెట్ ఆఫ్ థింగ్స్ (IoT), ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI), సెన్సార్ల వినియోగం పెరుగుతోంది. ముఖ్యంగా నేలలో తేమను గుర్తించే సెన్సార్లు రైతులకు ఉపయోగకరంగా మారుతున్నాయి.
ఈ సెన్సార్లను పొలంలోని నేలలో అమర్చడం లేదా అవసరమైన ప్రాంతాల్లో ఉపయోగించడం ద్వారా నేలలో ఎంత తేమ ఉందో తెలుసుకోవచ్చు. నేలలో తేమ తగ్గినప్పుడు పంటకు నీరు అందించాల్సిన అవసరాన్ని గుర్తించడానికి ఇవి సహాయపడతాయి.
కొన్ని ఆధునిక పరికరాలు సేకరించిన సమాచారాన్ని డిజిటల్ డిస్ప్లే లేదా మొబైల్ ఫోన్కు పంపగలవు. దీంతో రైతులు పొలానికి వెళ్లి నేలను పదేపదే పరిశీలించాల్సిన అవసరం కొంతవరకు తగ్గుతుంది.

సెన్సార్లు ఎలా పనిచేస్తాయి?
సాయిల్ మాయిశ్చర్ సెన్సార్లు నేలలోని తేమ స్థాయిని గుర్తించడానికి ఉపయోగపడతాయి. సాధారణంగా వీటిలో ప్రత్యేకమైన ప్రోబ్స్ లేదా సెన్సార్ రాడ్లు ఉంటాయి.
- సెన్సార్ రాడ్లను నేలలోకి చొప్పిస్తారు.
- నేలలోని తేమను బట్టి సెన్సార్ విద్యుత్ లక్షణాల్లో వచ్చే మార్పులను గుర్తిస్తుంది.
- ఆ సమాచారాన్ని ఎలక్ట్రానిక్ సర్క్యూట్ విశ్లేషిస్తుంది.
- పరికరాన్ని బట్టి తేమ స్థాయి రంగుల సూచికలు లేదా డిజిటల్ నంబర్ల రూపంలో కనిపిస్తుంది.
- IoT సదుపాయం ఉన్న మోడళ్లలో ఈ సమాచారాన్ని మొబైల్ లేదా ఇతర పరికరాలకు పంపవచ్చు.
ఈ సమాచారం ఆధారంగా రైతులు ఎప్పుడు నీరు పెట్టాలి, ఎంత నీరు అవసరమనే విషయాలను మరింత సమర్థంగా నిర్ణయించుకోవచ్చు.
ICAR అభివృద్ధి చేసిన Soil Moisture Indicator
భారత వ్యవసాయ పరిశోధన మండలి (ICAR) పరిధిలోని కోయంబత్తూరులో ఉన్న షుగర్కేన్ బ్రీడింగ్ ఇన్స్టిట్యూట్ శాస్త్రవేత్తలు Soil Moisture Indicator (SMI) అనే పరికరాన్ని అభివృద్ధి చేశారు.
ఈ పరికరం నేలలోని విద్యుత్ నిరోధకత ఆధారంగా తేమ స్థాయిని సూచిస్తుంది. ఇందులోని లోహపు రాడ్లను నేలలోకి చొప్పించి బటన్ నొక్కితే, నేల తేమను బట్టి LED లైట్లు వెలుగుతాయి.
ఇది ఖచ్చితమైన తేమ శాతాన్ని చూపించే పరికరం కాకుండా, నేలలో తేమ పరిస్థితిని అంచనా వేయడానికి ఉపయోగపడే సూచిక.
ICAR సమాచారం ప్రకారం, ఈ పరికరాన్ని ఉపయోగించి చెరకు సాగులో నిర్వహించిన క్షేత్ర పరీక్షల్లో సుమారు 15 శాతం నీటిని ఆదా చేయగలిగారు. కొన్ని పరీక్షల్లో చెరకు దిగుబడిలో కూడా మెరుగుదల నమోదైంది.
డిజిటల్ సెన్సార్లతో మరింత సులభంగా పర్యవేక్షణ
Soil Moisture Indicatorకు మరింత ఆధునిక రూపంగా Digital Soil Moisture Sensor (DSMS) కూడా అభివృద్ధి చేశారు.
ఈ పరికరంలో డిజిటల్ డిస్ప్లే ఉంటుంది. నేలలోని అందుబాటులో ఉన్న తేమ స్థాయిని సంఖ్యల రూపంలో తెలుసుకోవచ్చు. కొన్ని మోడళ్లలో GSM సదుపాయం కూడా ఉంటుంది.
ICAR-Sugarcane Breeding Institute వెబ్సైట్ ప్రకారం, ఈ పరికరాన్ని వేర్వేరు నేల రకాలైన ఇసుక, బంకమట్టి, లోమీ నేలలకు అనుగుణంగా సర్దుబాటు చేసుకునే సదుపాయం ఉంది.
నవంబర్ 2026లో రైతులకు సెన్సార్ టెక్నాలజీ ప్రదర్శన
తాజాగా 2026 నవంబర్ 5న కేరళలోని అట్టప్పాడి ప్రాంతంలో ICAR-Sugarcane Breeding Institute, ICAR-KVK పాలక్కాడ్ సహకారంతో రైతులకు Soil Moisture Indicator పరికరాన్ని ప్రదర్శించింది.
ఈ కార్యక్రమంలో గిరిజన రైతులు, విద్యార్థులకు పరికరం ఎలా పనిచేస్తుంది? నేలలో తేమను ఎలా గుర్తించాలి? అవసరానికి అనుగుణంగా నీటిని ఎలా వినియోగించాలి? అనే విషయాలను వివరించారు.
నీటి కొరత ఉన్న ప్రాంతాల్లో ఇటువంటి తక్కువ ఖర్చుతో కూడిన పరికరాలు రైతులకు ఉపయోగపడే అవకాశముందని ఈ ప్రదర్శనలో వివరించారు.
ICAR పాట్నాలో IoT ఆధారిత సాయిల్ మానిటరింగ్ సిస్టమ్
2026 మే 27న ICAR-రీసెర్చ్ కాంప్లెక్స్ ఫర్ ఈస్టర్న్ రీజియన్, పాట్నాలో IoT ఆధారిత Soil Monitoring Systemను ప్రారంభించారు.
బిర్లా ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ, మెస్రాతో కలిసి ఈ వ్యవస్థను అభివృద్ధి చేశారు. దీని ద్వారా నేలలోని తేమను రియల్ టైమ్లో పర్యవేక్షించవచ్చు.
వర్షపాతం సక్రమంగా లేకపోవడం, భూగర్భ జలాల తగ్గుదల, నీటి వృథా వంటి సమస్యలను ఎదుర్కొనేందుకు ఈ టెక్నాలజీ ఉపయోగపడుతుందని ICAR పేర్కొంది.
అయితే ఈ ప్రాజెక్టులో పరికరాల ఖచ్చితత్వం, పనితీరు, రైతులకు అనుకూలతను అంచనా వేసే పరీక్షలు కొనసాగుతున్నట్లు సంస్థ వెల్లడించింది.
రైతులకు కలిగే ప్రయోజనాలు ఏమిటి?
సెన్సార్ ఆధారిత వ్యవసాయ పద్ధతులను ఉపయోగించడం ద్వారా రైతులకు పలు ప్రయోజనాలు ఉండవచ్చు.
- నీటి ఆదా: అవసరం లేనప్పుడు నీరు పెట్టకుండా ఉండేందుకు సహాయపడుతుంది.
- విద్యుత్ ఆదా: అనవసరంగా మోటార్లు నడపాల్సిన అవసరాన్ని తగ్గించవచ్చు.
- పంట ఆరోగ్యం: అధిక నీరు లేదా తక్కువ నీటి వల్ల కలిగే సమస్యలను తగ్గించేందుకు ఉపయోగపడుతుంది.
- సమయం ఆదా: నేలలోని తేమను తెలుసుకోవడం సులభమవుతుంది.
- మెరుగైన సాగు నిర్ణయాలు: నేల తేమ సమాచారాన్ని బట్టి నీటి నిర్వహణ చేయవచ్చు.
భవిష్యత్తులో స్మార్ట్ వ్యవసాయమేనా?
రానున్న రోజుల్లో సెన్సార్లు, డ్రోన్లు, AI, ఆటోమేటిక్ ఇరిగేషన్ వ్యవస్థలు వ్యవసాయంలో మరింత కీలక పాత్ర పోషించే అవకాశం ఉంది. నేల తేమ స్థాయిని బట్టి నీటి పంపులను ఆటోమేటిక్గా ఆన్ లేదా ఆఫ్ చేసే వ్యవస్థలు కూడా అందుబాటులో ఉన్నాయి.
అయితే ప్రతి పంటకు ఒకే రకమైన నీటి అవసరం ఉండదు. నేల రకం, పంట దశ, వాతావరణం, సెన్సార్ అమరిక వంటి అంశాలు ఫలితాలను ప్రభావితం చేస్తాయి. కాబట్టి సెన్సార్ల సమాచారంతో పాటు వ్యవసాయ నిపుణుల సూచనలను కూడా పాటించడం మంచిది.
మొత్తానికి, వ్యవసాయంలో సెన్సార్ టెక్నాలజీ వినియోగం పెరగడం రైతులకు ఒక కొత్త అవకాశంగా మారుతోంది. సరైన సమయంలో సరైన మోతాదులో నీటిని అందించగలిగితే నీటి వనరులను కాపాడటంతో పాటు సాగు ఖర్చులను కూడా తగ్గించుకునే అవకాశం ఉంటుంది. భవిష్యత్తులో స్మార్ట్ వ్యవసాయం రైతుల సాగు విధానాన్ని ఎంతవరకు మారుస్తుందో చూడాలి.
