
DNEWS:హైదరాబాద్ నగరంలో ట్రాఫిక్ సమస్యలకు పరిష్కారం చూపేందుకు ప్రభుత్వం మరో ఆధునిక రవాణా వ్యవస్థను తీసుకొచ్చేందుకు ప్రణాళికలు సిద్ధం చేస్తోంది. ఇప్పటికే నగరంలో మెట్రో రైలు ప్రయాణికులకు సేవలు అందిస్తుండగా, ఇప్పుడు పర్సనల్ ర్యాపిడ్ ట్రాన్సిట్ సిస్టమ్ (PRTS) పేరుతో సరికొత్త రవాణా విధానాన్ని ప్రవేశపెట్టే దిశగా అడుగులు పడుతున్నాయి. డ్రైవర్ అవసరం లేకుండా ఆటోమేటిక్గా నడిచే చిన్న ఎలక్ట్రిక్ పాడ్ వాహనాలు ఈ వ్యవస్థలో ప్రధాన ఆకర్షణగా నిలవనున్నాయి.
ముఖ్యంగా ఐటీ కారిడార్, కూకట్పల్లి, రాయదుర్గం, గచ్చిబౌలి వంటి ప్రాంతాల్లో ప్రయాణించే వారికి ఈ వ్యవస్థ ఉపయోగపడే అవకాశం ఉంది. తొలి దశలో సుమారు 35 కిలోమీటర్ల మార్గంలో 64 స్టేషన్లతో PRTS నెట్వర్క్ను ఏర్పాటు చేయాలనే ప్రతిపాదన ప్రస్తుతం చర్చలో ఉంది. ఈ ప్రాజెక్టు అమలుకు సంబంధించి అధికారులు తాజాగా సమీక్షలు నిర్వహిస్తున్నారు.
అసలు PRTS అంటే ఏమిటి?
PRTS అంటే Personal Rapid Transit System. తెలుగులో చెప్పాలంటే వ్యక్తిగత వేగవంతమైన రవాణా వ్యవస్థ. ఇది సాధారణ బస్సులు లేదా మెట్రో రైళ్లకు భిన్నంగా పనిచేస్తుంది. ఇందులో చిన్న చిన్న ఎలక్ట్రిక్ పాడ్ వాహనాలు ప్రత్యేకంగా నిర్మించిన మార్గాలపై ప్రయాణిస్తాయి.
ఈ పాడ్ వాహనాలకు డ్రైవర్లు ఉండరు. ఆధునిక సాంకేతిక పరిజ్ఞానం, ఆటోమేటెడ్ కంట్రోల్ వ్యవస్థ సహాయంతో ఇవి నడుస్తాయి. ప్రయాణికులు తమకు కావాల్సిన స్టేషన్ను ఎంచుకుని గమ్యస్థానానికి చేరుకునే విధంగా ఈ వ్యవస్థను రూపొందిస్తారు.
సాధారణ బస్సుల మాదిరిగా ప్రతి ప్రాంతంలో ఆగకుండా, నిర్ణీత మార్గంలో ప్రయాణికులకు నేరుగా కనెక్టివిటీ కల్పించడం దీని ప్రత్యేకత. చిన్న దూరాలకు వేగంగా ప్రయాణించేందుకు ఈ విధానం ఉపయోగపడుతుందని అధికారులు భావిస్తున్నారు.
35 కిలోమీటర్ల మార్గంలో 64 స్టేషన్లు!
హైదరాబాద్లో ప్రతిపాదించిన తొలి దశ PRTS ప్రాజెక్టు ఇప్పుడు ప్రత్యేక ఆసక్తిని కలిగిస్తోంది. అందుబాటులో ఉన్న తాజా నివేదికల ప్రకారం, సుమారు 35 కిలోమీటర్ల పొడవైన కారిడార్లో 64 స్టేషన్లను ఏర్పాటు చేయాలని ప్రణాళిక రూపొందిస్తున్నారు.
ఈ మార్గం కూకట్పల్లి నుంచి ప్రారంభమై రాయదుర్గం, బయోడైవర్సిటీ జంక్షన్ మీదుగా నాలెడ్జ్ సిటీ వరకు అనుసంధానం కానుంది. నగరంలోని ఐటీ ఉద్యోగులు, విద్యార్థులు, వ్యాపారులు, రోజూ ప్రయాణించే ప్రజలకు ఈ మార్గం ఉపయోగపడే అవకాశం ఉంది.
ప్రత్యేకంగా కూకట్పల్లి నుంచి గచ్చిబౌలి, రాయదుర్గం ప్రాంతాలకు వెళ్లే ప్రయాణికులు ప్రస్తుతం ఎదుర్కొంటున్న రవాణా ఇబ్బందులను తగ్గించడమే ఈ ప్రాజెక్టు ప్రధాన లక్ష్యంగా కనిపిస్తోంది.
డ్రైవర్లెస్ పాడ్ ట్యాక్సీలు ఎలా పనిచేస్తాయి?
PRTSలో ఉపయోగించే పాడ్ వాహనాలు చిన్న క్యాబిన్ల మాదిరిగా ఉంటాయి. ఇవి విద్యుత్తో పనిచేస్తాయి. ప్రత్యేకంగా నిర్మించిన ఎలివేటెడ్ ట్రాక్లపై ప్రయాణిస్తాయి. ప్రయాణికుల అవసరాలకు అనుగుణంగా ఆటోమేటిక్ విధానంలో నడిచేలా సాంకేతిక వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేస్తారు.
ఈ వాహనాల్లో ప్రయాణికులు ఎక్కిన తర్వాత తమ గమ్యస్థానాన్ని ఎంచుకునే అవకాశం ఉంటుంది. ఆ తర్వాత నియంత్రణ వ్యవస్థ సూచనల ప్రకారం పాడ్ ప్రయాణిస్తుంది.
మెట్రో రైలు మాదిరిగా పెద్ద సంఖ్యలో ప్రయాణికులను ఒకేసారి తీసుకెళ్లడం కాకుండా, తక్కువ మంది ప్రయాణికులను చిన్న వాహనాల్లో తరలించడం దీని విధానం. దీనివల్ల ప్రయాణికులకు వ్యక్తిగత ప్రయాణ అనుభవం లభించే అవకాశం ఉంది.
అయితే హైదరాబాద్లో అమలు చేయబోయే పాడ్ వాహనాల ఖచ్చితమైన సామర్థ్యం, వేగం, టికెట్ ధరలు వంటి వివరాలు ఇంకా అధికారికంగా ఖరారు కాలేదు.
మెట్రోకు పోటీనా? లేక అనుబంధ రవాణా వ్యవస్థనా?
PRTS గురించి ప్రస్తుతం నగరంలో చర్చ జరుగుతున్నప్పటికీ, ఇది మెట్రో రైలుకు ప్రత్యామ్నాయంగా కాకుండా మెట్రోకు అనుబంధంగా పనిచేసే అవకాశం ఎక్కువగా ఉంది.
ఉదాహరణకు ఒక ప్రయాణికుడు మెట్రోలో రాయదుర్గం స్టేషన్కు చేరుకున్నాడనుకుందాం. అక్కడి నుంచి తన కార్యాలయానికి లేదా సమీపంలోని మరో ప్రాంతానికి వెళ్లేందుకు ఆటో, క్యాబ్ లేదా బస్సు కోసం ఎదురుచూడాల్సి రావచ్చు. అలాంటి సమయంలో PRTS అందుబాటులో ఉంటే చివరి గమ్యస్థానానికి చేరుకోవడం సులభం కావచ్చు.
దీనినే లాస్ట్ మైల్ కనెక్టివిటీ అంటారు. మెట్రో స్టేషన్ నుంచి కార్యాలయం, నివాస ప్రాంతం లేదా ఇతర ముఖ్యమైన ప్రదేశాలకు ప్రయాణికులను అనుసంధానించడం ఈ ప్రాజెక్టు ప్రధాన ఉద్దేశం.
HMRL కూడా ఈ వ్యవస్థ ద్వారా మెట్రో ప్రయాణికులకు మెరుగైన కనెక్టివిటీ కల్పించాలని భావిస్తోంది.
హైదరాబాద్లో మరో రెండు మార్గాలపైనా ప్రతిపాదనలు
కేవలం ఐటీ కారిడార్కే పరిమితం కాకుండా నగరంలోని ఇతర రద్దీ ప్రాంతాలకు కూడా PRTS సేవలను విస్తరించే ఆలోచన ఉంది.
ముఖ్యమంత్రి రేవంత్ రెడ్డి నవంబర్ 12న నిర్వహించిన సమీక్షలో పలు మార్గాలపై అధికారులకు సూచనలు చేశారు. వాటిలో ప్రధానంగా ఈ మార్గాలు ఉన్నాయి.
- ఎల్బీ స్టేడియం – రాణిగంజ్: అంబేడ్కర్ విగ్రహం, ఇందిరా పార్క్, లోయర్ ట్యాంక్బండ్ మీదుగా రాణిగంజ్ బస్ స్టేషన్ వరకు.
- అసెంబ్లీ – బేగంపేట: అసెంబ్లీ మెట్రో స్టేషన్ నుంచి రవీంద్రభారతి, సచివాలయం, ఐమాక్స్ మీదుగా బేగంపేట వరకు.
- కూకట్పల్లి – బయోడైవర్సిటీ: కూకట్పల్లి మెట్రో స్టేషన్ నుంచి దుర్గం చెరువు, రహేజా మైండ్స్పేస్ మీదుగా బయోడైవర్సిటీ మెట్రో స్టేషన్ వరకు.
ఈ మార్గాల ద్వారా నగరంలోని కీలక ప్రాంతాలకు వేగవంతమైన రవాణా సౌకర్యం కల్పించాలని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.
పార్కింగ్ కేంద్రాలతో అనుసంధానం
PRTS ప్రాజెక్టులో మరో ఆసక్తికరమైన అంశం మల్టీ లెవల్ పార్కింగ్ సదుపాయాలు. గచ్చిబౌలిలోని ఐకియా సమీపంలో పాడ్ వాహనాల డిపోతో కూడిన మల్టీ లెవల్ పార్కింగ్ కేంద్రాన్ని ఏర్పాటు చేయాలని ముఖ్యమంత్రి సూచించారు.
అలాగే నెక్లెస్ రోడ్ పరిసరాల్లో కూడా పార్కింగ్ సదుపాయంతో పాటు PRTS డిపో ఏర్పాటు చేసే ప్రతిపాదన ఉంది.
దీంతో సొంత వాహనాలపై వచ్చే ప్రయాణికులు తమ కార్లను పార్కింగ్ కేంద్రాల్లో నిలిపి, అక్కడి నుంచి PRTS ద్వారా తమ గమ్యస్థానాలకు వెళ్లే అవకాశం ఏర్పడుతుంది. అయితే ఈ సదుపాయాల నిర్మాణం, అమలు విధానం ఇంకా తుది నిర్ణయానికి రావాల్సి ఉంది.
డిసెంబర్లో టెండర్లు.. ఏడాదిలో పూర్తి చేయాలనే లక్ష్యం!
ఈ ప్రాజెక్టును వేగంగా ముందుకు తీసుకెళ్లాలని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. నవంబర్ 12న జరిగిన సమీక్షలో టెండర్ల ప్రక్రియను డిసెంబర్ నాటికి పూర్తి చేయాలని ముఖ్యమంత్రి అధికారులను ఆదేశించినట్లు వార్తా నివేదికలు వెల్లడించాయి.
అలాగే పనులు ప్రారంభమైన తర్వాత తొలి ప్రతిపాదిత కారిడార్ను ఏడాదిలోపు పూర్తి చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నట్లు సమాచారం.
మరోవైపు హైదరాబాద్ మెట్రో రైల్ లిమిటెడ్ (HMRL) ఇప్పటికే ఈ వ్యవస్థపై టెక్నో-ఎకనామిక్ ఫీజిబిలిటీ స్టడీ నిర్వహించింది. అక్టోబర్ 27న HMRL, కన్సల్టెన్సీ సంస్థ LEA Associates కలిసి స్టేక్హోల్డర్ల సమావేశాన్ని నిర్వహించాయి. ఇందులో ప్రతిపాదిత మార్గాలు, ప్రయాణికుల అంచనాలు, డిపోల ఏర్పాటు, సాంకేతిక అంశాలపై చర్చించారు.
ఈ ప్రాజెక్టును ప్రభుత్వ-ప్రైవేటు భాగస్వామ్య (PPP) విధానంలో చేపట్టే అవకాశాలను కూడా పరిశీలిస్తున్నారు.
PRTS వల్ల ప్రయాణికులకు కలిగే ప్రయోజనాలు ఏమిటి?
ఈ వ్యవస్థ అందుబాటులోకి వస్తే హైదరాబాద్ ప్రజలకు కొన్ని ముఖ్యమైన ప్రయోజనాలు కలిగే అవకాశం ఉంది.
- మెట్రో స్టేషన్ల నుంచి కార్యాలయాలు, ఇతర ప్రాంతాలకు మెరుగైన కనెక్టివిటీ.
- చిన్న దూరాలకు ఆటోమేటెడ్ ప్రయాణ సదుపాయం.
- ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల వినియోగం ద్వారా స్థానిక వాహన కాలుష్యాన్ని తగ్గించే అవకాశం.
- ప్రైవేటు కార్లు, బైకులపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించే అవకాశం.
- ఐటీ కారిడార్లో ఉద్యోగులకు అదనపు రవాణా సదుపాయం.
- పార్కింగ్ కేంద్రాల నుంచి ప్రజా రవాణాకు మారే అవకాశం.
అయితే ఇవన్నీ ప్రాజెక్టు విజయవంతంగా అమలై, ప్రజలకు అందుబాటులోకి వచ్చిన తర్వాతే పూర్తిస్థాయిలో సాధ్యమవుతాయి.
ఇంకా ఏ అంశాలు స్పష్టతకు రావాలి?
PRTS ప్రాజెక్టుపై ఆసక్తి పెరుగుతున్నప్పటికీ, ప్రజలకు తెలియాల్సిన కొన్ని కీలక అంశాలు ఇంకా ఖరారు కావాల్సి ఉంది.
- ఒక్కో పాడ్లో ఎంతమంది ప్రయాణించవచ్చు?
- టికెట్ ధర ఎంత ఉండనుంది?
- ఒక్కో ప్రయాణానికి ఎంత సమయం పడుతుంది?
- స్టేషన్ల నిర్మాణం ఎక్కడ చేపడతారు?
- ప్రాజెక్టుకు ఎంత పెట్టుబడి అవసరం?
- సాధారణ ప్రజలకు ఈ సేవలు ఎప్పుడు అందుబాటులోకి వస్తాయి?
ఈ వివరాలపై ప్రభుత్వం, HMRL నుంచి మరింత స్పష్టత రావాల్సి ఉంది. ముఖ్యంగా నిర్మాణ వ్యయం, ప్రయాణ చార్జీలు, తుది రూట్ మ్యాప్ వంటి అంశాలు ప్రాజెక్టు అమలులో కీలకంగా మారనున్నాయి.
హైదరాబాద్ రవాణా రంగంలో కొత్త అధ్యాయం!
హైదరాబాద్ వేగంగా విస్తరిస్తున్న మహానగరం. జనాభా పెరుగుదలతో పాటు ఐటీ సంస్థలు, వాణిజ్య కేంద్రాలు, నివాస ప్రాంతాలు కూడా విస్తరిస్తున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో ట్రాఫిక్ సమస్యలను తగ్గించడానికి మెట్రోతో పాటు ఇతర ఆధునిక రవాణా మార్గాల అవసరం పెరుగుతోంది.
PRTS ప్రాజెక్టు కార్యరూపం దాలిస్తే నగర ప్రజలకు మరో ప్రయాణ ఎంపిక అందుబాటులోకి రావచ్చు. ముఖ్యంగా మెట్రో స్టేషన్ల నుంచి చివరి గమ్యస్థానానికి చేరుకోవడంలో ఎదురయ్యే ఇబ్బందులను తగ్గించే అవకాశం ఉంది.
అయితే ప్రాజెక్టు విజయవంతం కావాలంటే నిర్మాణ నాణ్యత, భద్రత, నిర్వహణ ఖర్చులు, టికెట్ ధరలు, ప్రజలకు అందుబాటు వంటి అంశాలపై ప్రత్యేక దృష్టి పెట్టాలి. ప్రభుత్వం ప్రకటించిన లక్ష్యాలు ఎంతవరకు అమలవుతాయో చూడాలి.
మొత్తానికి హైదరాబాద్లో PRTS రాకతో భవిష్యత్తులో నగర ప్రయాణ విధానం మారే అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయి.
