DNEWS :ఇంటర్నెట్‌లో ఏదైనా వెబ్‌సైట్‌ను ప్రభుత్వం బ్లాక్ చేయాలంటే దానికి సరైన చట్టపరమైన ఆధారం, అధికారిక ప్రక్రియ అవసరం. అయితే రెండు హైకోర్టుల పేర్లతో నకిలీ కోర్టు ఆదేశాలను సృష్టించి, వాటి ఆధారంగా 129 బెట్టింగ్ వెబ్‌సైట్లను బ్లాక్ చేయించిన ఘటన ఇప్పుడు దేశవ్యాప్తంగా చర్చనీయాంశంగా మారింది. కోర్టు ముద్రలు, జాతీయ చిహ్నం, QR కోడ్‌లతో కూడిన నకిలీ పత్రాలను అధికారులకు పంపించి ఈ చర్యలు జరిగేలా చేసినట్లు అంతర్జాతీయ వార్తా సంస్థ Reuters పరిశోధన వెల్లడించింది.

ఈ వ్యవహారంపై నవంబర్ 14, 2026న ప్రధానమంత్రి కార్యాలయం టెలికాం కార్యదర్శి అమిత్ అగర్వాల్‌ను వివరణ కోరినట్లు Reuters తాజా నివేదిక తెలిపింది. మరోవైపు టెలికాం శాఖ అంతర్గత విచారణ ప్రారంభించగా, ఉత్తరప్రదేశ్ పోలీసులు నకిలీ పత్రాల వ్యవహారంపై కేసు నమోదు చేసి దర్యాప్తు చేస్తున్నారు. ఈ ఘటనతో ప్రభుత్వ వెబ్‌సైట్ బ్లాకింగ్ విధానంలో పత్రాలను ఎలా ధ్రువీకరిస్తున్నారు? భవిష్యత్తులో నిజమైన వెబ్‌సైట్లు కూడా ఇలాంటి మోసాలకు గురయ్యే ప్రమాదం ఉందా? అనే ప్రశ్నలు తెరపైకి వచ్చాయి.

అసలు ఏం జరిగింది?

Reuters నవంబర్ 11న ప్రచురించిన పరిశోధనాత్మక కథనం ప్రకారం, 2026లో రెండు వేర్వేరు సందర్భాల్లో నకిలీ హైకోర్టు ఆదేశాలను ఉపయోగించి వెబ్‌సైట్లను బ్లాక్ చేయించే ప్రయత్నం జరిగింది. ఈ పత్రాలు రాజస్థాన్ హైకోర్టు, అలహాబాద్ హైకోర్టుల పేర్లతో రూపొందించబడ్డాయి.

ఈ ఆదేశాల ఆధారంగా కేంద్ర టెలికమ్యూనికేషన్స్ శాఖ (Department of Telecommunications – DoT) జూలై 21, సెప్టెంబర్ 2 తేదీల్లో ఇంటర్నెట్ సర్వీస్ ప్రొవైడర్లకు బ్లాకింగ్ ఆదేశాలు జారీ చేసింది. వాటి ఫలితంగా మొత్తం 129 బెట్టింగ్ వెబ్‌సైట్లకు యాక్సెస్ నిలిపివేయాలని సూచించినట్లు Reuters వెల్లడించింది.

ఈ రెండు ఆదేశాల్లోనూ హైకోర్టుల పేర్లు, ముద్రలు, జాతీయ చిహ్నం వంటి వివరాలు ఉండటంతో అవి నిజమైన న్యాయస్థాన పత్రాల్లా కనిపించాయి. అయితే Reuters సంబంధిత కోర్టుల రికార్డులను పరిశీలించినప్పుడు ఆ ఆదేశాలు అధికారిక రిజిస్ట్రీలో నమోదు కాలేదని గుర్తించింది.

రాజస్థాన్ హైకోర్టు పేరుతో మొదటి నకిలీ ఆదేశం

ఈ వ్యవహారంలో మొదటి ఘటన జూలై నెలలో చోటుచేసుకుంది. జూలై 19న రాత్రి 8:59 గంటలకు రాజస్థాన్ హైకోర్టు ఆదేశంగా కనిపించే ఒక పత్రం టెలికాం శాఖకు ఈమెయిల్ ద్వారా అందింది. ఆ పత్రంలో 24 గంటల్లో చర్యలు తీసుకోవాలని సూచించినట్లు Reuters నివేదించింది.

ఆ పత్రంపై న్యాయవాది తరహాలో ఒక వ్యక్తి పేరు, సంతకం ఉన్నట్లు పేర్కొంది. అయితే ఆ పత్రం నిజమైనదా కాదా అనే అంశంపై అధికారికంగా ధ్రువీకరణ జరగకుండానే జూలై 21న టెలికాం శాఖ ఇంటర్నెట్ సర్వీస్ ప్రొవైడర్లకు 34 బెట్టింగ్ వెబ్‌సైట్లను బ్లాక్ చేయాలని ఆదేశాలు పంపింది.

తర్వాత Reuters ఈ పత్రంపై రాజస్థాన్ హైకోర్టు రిజిస్ట్రార్‌ను సంప్రదించింది. ఆ ఆదేశం నకిలీదిగా కనిపిస్తోందని, తమ కోర్టు సర్వర్‌లో అలాంటి పత్రం లేదని రిజిస్ట్రార్ వెల్లడించినట్లు వార్తా సంస్థ తెలిపింది.

అలహాబాద్ హైకోర్టు పేరుతో మరో నకిలీ పత్రం

రెండో ఘటన మరింత తీవ్రమైన ప్రశ్నలను లేవనెత్తింది. అలహాబాద్ హైకోర్టు పేరుతో ఆగస్టు 14 తేదీతో ఉన్నట్లు చూపించిన ఒక ఆదేశాన్ని ఆగస్టు 22న ఒక వ్యక్తి టెలికాం అధికారులకు పంపినట్లు Reuters పరిశోధన వెల్లడించింది.

ఈ పత్రంలో కోర్టు లోగో, ముద్రతో పాటు QR కోడ్ కూడా ఉంది. సాధారణంగా కోర్టు పత్రాలపై ఉండే QR కోడ్‌ను స్కాన్ చేస్తే అధికారిక వివరాలు కనిపిస్తాయని ప్రజలు భావిస్తారు. కానీ ఈ పత్రంలోని QR కోడ్ ఒక యాదృచ్ఛిక వెబ్‌పేజీకి తీసుకెళ్లినట్లు Reuters తెలిపింది. అందులో ఒక కేసు నంబర్ మాత్రమే కనిపించింది.

ఈ పత్రంలో పేర్కొన్న కేసు నంబర్ కోర్టు అధికారిక రికార్డుల్లో లేదని పరిశీలనలో తేలింది. సంబంధిత న్యాయమూర్తి పేరుతో ఆదేశం జారీ కాలేదని కూడా కోర్టు వర్గాలు నిర్ధారించినట్లు నివేదిక పేర్కొంది.

అయినప్పటికీ సెప్టెంబర్ 2న టెలికాం శాఖ ఇంటర్నెట్ సర్వీస్ ప్రొవైడర్లకు మరో 95 బెట్టింగ్ వెబ్‌సైట్లను బ్లాక్ చేయాలని సూచించింది. ఈ రెండు ఘటనలను కలిపి చూస్తే మొత్తం 129 వెబ్‌సైట్లపై ప్రభావం పడినట్లు Reuters పేర్కొంది.

పోలీసులు కేసు నమోదు.. టెలికాం శాఖలో అంతర్గత విచారణ

ఈ వ్యవహారంపై Reuters ప్రశ్నలు లేవనెత్తిన తర్వాత అలహాబాద్ హైకోర్టు నకిలీ ఆదేశాన్ని పరిశీలించింది. అనంతరం నవంబర్ 6న పోలీసులకు ఫిర్యాదు చేసినట్లు నివేదిక తెలిపింది.

ప్రయాగ్‌రాజ్‌లోని కాంట్ పోలీస్ స్టేషన్‌లో గుర్తుతెలియని వ్యక్తులపై కేసు నమోదైంది. మోసం, ఫోర్జరీ, నకిలీ పత్రాలను అసలైనవిగా ఉపయోగించడం వంటి ఆరోపణలపై భారతీయ న్యాయ సంహిత (BNS)లోని సంబంధిత సెక్షన్లు, ఐటీ చట్టంలోని నిబంధనల కింద దర్యాప్తు ప్రారంభించినట్లు NDTV నివేదించింది.

నకిలీ పత్రాలు పంపిన ఈమెయిల్ చిరునామాలు, వాటిని ఉపయోగించిన వ్యక్తులు, కంప్యూటర్ వ్యవస్థలు, IP అడ్రస్‌లను గుర్తించేందుకు పోలీసులు ప్రయత్నిస్తున్నారు. టెలికాం శాఖ నుంచి డిజిటల్ లాగ్స్, కంటెంట్ మేనేజ్‌మెంట్ సిస్టమ్ వివరాలు కోరినట్లు కూడా వార్తా నివేదికలు వెల్లడించాయి.

ఇదే సమయంలో టెలికాం శాఖ తన అంతర్గత ప్రక్రియలను పరిశీలిస్తోంది. నకిలీ ఆదేశాల ఆధారంగా జారీ చేసిన బ్లాకింగ్ ఆదేశాలను ఉపసంహరించుకోవడం, సంబంధిత పత్రాలను తొలగించడం వంటి చర్యలను పరిశీలిస్తున్నట్లు Reuters నవంబర్ 12న నివేదించింది.

నవంబర్ 14న ప్రధానమంత్రి కార్యాలయం జోక్యం

ఈ ఘటనపై కేంద్ర స్థాయిలోనూ దృష్టి పడింది. నవంబర్ 14న ప్రధానమంత్రి కార్యాలయం టెలికాం కార్యదర్శి అమిత్ అగర్వాల్‌ను వివరణ కోసం పిలిచినట్లు Reuters తెలిపింది. ఈ వ్యవహారంపై వివరణ ఇవ్వడానికి ఆయన మరో రాష్ట్ర పర్యటనను మధ్యలోనే ముగించాల్సి వచ్చినట్లు ప్రభుత్వ వర్గాలను ఉటంకిస్తూ నివేదిక పేర్కొంది.

నకిలీ కోర్టు ఆదేశాల ఆధారంగా 129 వెబ్‌సైట్లను బ్లాక్ చేయడం ఎలా సాధ్యమైందనే అంశంపై ఇప్పుడు ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి. అధికారిక కోర్టు రికార్డుల్లో ఆదేశం ఉందా లేదా అనే ప్రాథమిక తనిఖీ ఎందుకు జరగలేదన్నది కూడా విచారణలో కీలక అంశంగా మారే అవకాశం ఉంది.

అయితే ఈ వ్యవహారంలో ఎవరు పత్రాలను తయారు చేశారు? వారి వెనుక ఎవరున్నారు? ఏదైనా సాంకేతిక సాధనం లేదా AI ఉపయోగించారా? అనే విషయాలు ఇంకా నిర్ధారణ కాలేదు. నకిలీ పత్రాల్లో QR కోడ్, ముద్రలు ఉన్నాయని మాత్రమే AI ఉపయోగించారని చెప్పలేం.

వెబ్‌సైట్లను బ్లాక్ చేసే అధికారం ప్రభుత్వానికి ఎలా ఉంటుంది?

భారతదేశంలో కొన్ని పరిస్థితుల్లో వెబ్‌సైట్లు లేదా ఆన్‌లైన్ కంటెంట్‌ను బ్లాక్ చేసే అధికారం ప్రభుత్వానికి ఉంది. సమాచార సాంకేతిక చట్టం, 2000లోని సెక్షన్ 69A ఇందుకు సంబంధించిన ముఖ్యమైన నిబంధన.

దేశ సార్వభౌమత్వం, భద్రత, ప్రజా శాంతి, ఇతర చట్టబద్ధమైన కారణాల దృష్ట్యా నిర్దిష్ట పరిస్థితుల్లో ఆన్‌లైన్ సమాచారాన్ని బ్లాక్ చేయాలని కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆదేశించవచ్చు. ఈ ప్రక్రియకు సంబంధించిన విధివిధానాలు Information Technology (Procedure and Safeguards for Blocking for Access of Information by Public) Rules, 2009లో వివరించబడ్డాయి.

అయితే ప్రభుత్వానికి బ్లాకింగ్ అధికారం ఉందని చెప్పి, ఎవరైనా పంపిన పత్రాన్ని ధ్రువీకరణ లేకుండా అంగీకరించవచ్చని అర్థం కాదు. ఆదేశం నిజంగా సంబంధిత కోర్టు లేదా అధీకృత సంస్థ నుంచి వచ్చిందా? కేసు నంబర్ సరైనదేనా? సంతకం, ముద్రలు అధికారిక రికార్డులతో సరిపోతున్నాయా? అనే అంశాలను పరిశీలించడం అవసరం.

ఈ ఘటనలో ప్రధానంగా వెలుగులోకి వచ్చిన సమస్య కూడా ఇదే. చట్టబద్ధమైన ప్రక్రియను ఉపయోగించాల్సిన చోట నకిలీ పత్రాలు అధికారిక వ్యవస్థలోకి ఎలా ప్రవేశించాయన్నది ఇప్పుడు విచారణలో తేలాల్సి ఉంది.

సాధారణ ఇంటర్నెట్ వినియోగదారులకు ఈ ఘటన ఎందుకు ముఖ్యం?

ఈ ఘటన బెట్టింగ్ వెబ్‌సైట్లకు సంబంధించినదే అయినప్పటికీ, దాని ప్రభావం ఇంటర్నెట్ వ్యవస్థపై ప్రజల నమ్మకానికి సంబంధించినది. ఒక వెబ్‌సైట్ అందుబాటులో లేకపోతే అది సాంకేతిక సమస్య వల్లనా, సర్వర్ డౌన్ కావడంవల్లనా, ప్రభుత్వ ఆదేశాల వల్లనా అనే సందేహం రావచ్చు.

భవిష్యత్తులో నకిలీ పత్రాలను ఉపయోగించి చట్టబద్ధంగా పనిచేసే సంస్థల వెబ్‌సైట్లను కూడా లక్ష్యంగా చేసుకునే ప్రమాదాన్ని ఈ ఘటన గుర్తు చేస్తోంది. అయితే ఈ కేసులో బ్లాక్ చేసిన 129 వెబ్‌సైట్లు బెట్టింగ్‌కు సంబంధించినవని నివేదికలు పేర్కొన్నాయి. చట్టబద్ధమైన ఇతర వెబ్‌సైట్లు కూడా బ్లాక్ అయ్యాయని ఈ ఘటన ఆధారంగా చెప్పడానికి ప్రస్తుతం ఆధారాలు లేవు.

వినియోగదారులు కొన్ని జాగ్రత్తలు పాటించడం మంచిది:

  1. ఏదైనా వెబ్‌సైట్ బ్లాక్ అయిందని తెలిసిన వెంటనే అనధికారిక VPNలు లేదా తెలియని యాప్‌లను ఇన్‌స్టాల్ చేయకండి.
  2. ప్రభుత్వ ఆదేశాల పేరుతో వచ్చే అనుమానాస్పద PDFలు, ఈమెయిల్స్‌లోని లింకులను క్లిక్ చేయకండి.
  3. కోర్టు ఆదేశమని చెప్పే పత్రంలోని QR కోడ్‌ను మాత్రమే నమ్మకండి. సంబంధిత కోర్టు అధికారిక వెబ్‌సైట్‌లో కేసు వివరాలు పరిశీలించండి.
  4. అధికారిక సంస్థల పేరుతో వచ్చే సందేశాల్లో వ్యక్తిగత సమాచారం, OTP, బ్యాంకు వివరాలు ఇవ్వకండి.
  5. అనుమానాస్పద వెబ్‌సైట్ లేదా సైబర్ మోసం ఎదురైతే సంబంధిత అధికారిక సైబర్ క్రైమ్ మార్గాల ద్వారా ఫిర్యాదు చేయండి.

ఇకపై ఎలాంటి మార్పులు అవసరం?

ఈ ఘటన తర్వాత ప్రభుత్వ వెబ్‌సైట్ బ్లాకింగ్ వ్యవస్థలో అదనపు ధ్రువీకరణ చర్యలు అవసరమనే చర్చ పెరిగింది. భవిష్యత్తులో ఇలాంటి సమస్యలు రాకుండా ఉండేందుకు కొన్ని మార్పులు ఉపయోగపడవచ్చు.

  • కోర్టు ఆదేశాలను నేరుగా అధికారిక కోర్టు రికార్డులతో సరిపోల్చడం.
  • QR కోడ్‌తో పాటు డిజిటల్ సంతకం ధ్రువీకరణను తప్పనిసరి చేయడం.
  • ఆదేశాలు పంపే వ్యక్తి లేదా న్యాయవాది గుర్తింపును నిర్ధారించడం.
  • బ్లాకింగ్‌కు ముందు సంబంధిత అధికారుల నుంచి రెండో స్థాయి అనుమతి తీసుకోవడం.
  • జారీ చేసిన ఆదేశాలు, వాటి ఆధారాలు, చర్యల వివరాలను పారదర్శకంగా నమోదు చేయడం.
  • పొరపాటున బ్లాక్ అయిన వెబ్‌సైట్లకు వేగంగా అప్పీల్ చేసుకునే మార్గాన్ని కల్పించడం.

ఇవి ప్రస్తుతం చర్చించదగిన భద్రతా సూచనలు మాత్రమే. ప్రభుత్వం వీటన్నింటినీ అమలు చేసిందని భావించకూడదు. టెలికాం శాఖ విచారణ, భవిష్యత్తు మార్గదర్శకాలు వెలువడిన తర్వాతే ఖచ్చితమైన మార్పులపై స్పష్టత వస్తుంది.

ముగింపు

నకిలీ కోర్టు ఆదేశాల ఆధారంగా 129 వెబ్‌సైట్లను బ్లాక్ చేయించిన ఘటన భారతదేశ డిజిటల్ వ్యవస్థలో పత్రాల ధ్రువీకరణ ఎంత కీలకమో మరోసారి తెలియజేసింది. ఒకవైపు అక్రమ ఆన్‌లైన్ కార్యకలాపాలను అడ్డుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది. మరోవైపు చట్టబద్ధమైన వెబ్‌సైట్లు తప్పుగా బ్లాక్ కాకుండా చూసుకోవాల్సిన బాధ్యత కూడా ప్రభుత్వ వ్యవస్థలపై ఉంది.

ప్రధానమంత్రి కార్యాలయం వివరణ కోరడం, టెలికాం శాఖ అంతర్గత విచారణ ప్రారంభించడం, పోలీసులు కేసు నమోదు చేయడం ఈ వ్యవహారం ప్రాధాన్యాన్ని తెలియజేస్తున్నాయి. అయితే నకిలీ పత్రాలు ఎవరు తయారు చేశారు? అధికారిక ప్రక్రియలో ఎక్కడ లోపం జరిగింది? భవిష్యత్తులో ఇలాంటి ఘటనలను ఎలా అడ్డుకుంటారు? అనే ప్రశ్నలకు దర్యాప్తు పూర్తయ్యాకే సమాధానాలు లభిస్తాయి. అప్పటివరకు ఈ ఘటనను ఇంటర్నెట్ భద్రత, డిజిటల్ పాలనలో పారదర్శకతకు సంబంధించిన ముఖ్యమైన హెచ్చరికగా చూడవచ్చు.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *