DNEWS:సూర్యరశ్మి లేకుండానే విద్యుత్ ఉత్పత్తి చేయవచ్చా? గాలి వీచినా, వర్షపు చినుకులు పడినా, మనిషి కదిలినా కరెంట్ తయారవుతుందా? ఇప్పటివరకు విద్యుత్ ఉత్పత్తి అంటే సౌరశక్తి, పవనశక్తి, జలవిద్యుత్ వంటి మార్గాలే మనకు గుర్తుకొస్తాయి. కానీ ఇప్పుడు శాస్త్రవేత్తలు మరో ఆసక్తికరమైన ప్రయోగాన్ని ప్రపంచానికి పరిచయం చేశారు. గాలి, వర్షం, మనిషి కదలికల వల్ల ఏర్పడే చిన్నపాటి యాంత్రిక కదలికలను విద్యుత్‌గా మార్చగల ప్రత్యేకమైన గుడారాన్ని రూపొందించారు.

ఈ వినూత్న పరిశోధనకు మ్యాగ్నెటోఎలాస్టిసిటీ (Magnetoelasticity) అనే సాంకేతికత ఆధారం. ముఖ్యంగా విద్యుత్ సౌకర్యాలు సరిగా లేని ప్రాంతాల్లో నివసించే ప్రజలు, తాత్కాలిక శిబిరాలు, విపత్తు ప్రభావిత ప్రాంతాల్లో ఉండేవారికి ఇది ఉపయోగపడే అవకాశముంది. అయితే ఈ టెక్నాలజీ ప్రస్తుతం పెద్ద మొత్తంలో విద్యుత్ ఉత్పత్తి చేసే స్థాయిలో లేదు. చిన్న ఎలక్ట్రానిక్ పరికరాలకు అవసరమైన పరిమిత విద్యుత్‌ను అందించడమే దీని ప్రస్తుత లక్ష్యం.

అసలు ఈ టెక్నాలజీని ఎవరు అభివృద్ధి చేశారు?

అమెరికాలోని యూనివర్సిటీ ఆఫ్ కాలిఫోర్నియా, లాస్ ఏంజెలెస్ (UCLA)కు చెందిన పరిశోధకులు ఈ ప్రత్యేకమైన మ్యాగ్నెటోఎలాస్టిక్ గుడారాన్ని అభివృద్ధి చేశారు. ఈ పరిశోధనకు సంబంధించిన వివరాలు 2026 జూలై 31న Matter జర్నల్‌లో ఆన్‌లైన్‌లో ప్రచురితమయ్యాయి. పరిశోధనలో Xiujun Fan, Trinny Tat, Guorui Chen, Sophia Shen, Yihao Zhou, Xun Zhao, Junyi Yin, Jun Chen తదితరులు పాల్గొన్నారు.

ఈ గుడారాన్ని సాధారణంగా వర్షం, గాలి నుంచి రక్షణ కల్పించే టెంట్‌లా మాత్రమే కాకుండా, చుట్టూ జరిగే కదలికల నుంచి విద్యుత్‌ను సేకరించే స్మార్ట్ నిర్మాణంగా రూపొందించారు. గుడారం పైభాగంలో గాలి, వర్షపు చినుకుల ప్రభావాన్ని స్వీకరించే ప్రత్యేక పదార్థాలను అమర్చగా, లోపలి నేల భాగంలో మనుషుల కదలికల నుంచి శక్తిని సేకరించే వస్త్ర పొరలను ఉపయోగించారు.

మ్యాగ్నెటోఎలాస్టిసిటీ అంటే ఏమిటి?

మ్యాగ్నెటోఎలాస్టిసిటీ అనేది ఒక పదార్థంపై ఒత్తిడి పడినప్పుడు లేదా అది వంగినప్పుడు, సాగినప్పుడు దాని అయస్కాంత లక్షణాల్లో మార్పు చోటుచేసుకునే భౌతిక ప్రభావం. ఈ మార్పును విద్యుదయస్కాంత ప్రేరణ (Electromagnetic Induction) సాయంతో విద్యుత్ సంకేతాలుగా మార్చవచ్చు.

సులభంగా చెప్పాలంటే, ఒక ప్రత్యేకమైన వస్త్రాన్ని మనం నొక్కినా, వంచినా, గాలి వల్ల అది కదిలినా, దాని లోపల ఉన్న అయస్కాంత పదార్థాల లక్షణాలు మారుతాయి. ఆ మార్పు నుంచి ఏర్పడే అయస్కాంత క్షేత్ర మార్పులను మరో పొరలోని కండక్టివ్ ఫైబర్లు విద్యుత్‌గా మార్చేందుకు సహాయపడతాయి.

ఇక్కడ ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే, ఈ వ్యవస్థకు సూర్యరశ్మి తప్పనిసరి కాదు. పదార్థం కదలికకు గురైనప్పుడు శక్తిని సేకరించగలగడం దీని ప్రత్యేకత.

గుడారం ఎలా విద్యుత్‌ను తయారు చేస్తుంది?

ఈ స్మార్ట్ గుడారంలో ప్రధానంగా రెండు రకాల మ్యాగ్నెటోఎలాస్టిక్ వస్త్ర పొరలను ఉపయోగించారు. ఒకటి యాంత్రిక కదలికలను అయస్కాంత మార్పులుగా మార్చే పొర. మరొకటి ఆ మార్పుల ద్వారా విద్యుత్‌ను ఉత్పత్తి చేసే ఇండక్షన్ పొర.

1. గాలి ద్వారా విద్యుత్: గాలి వీచినప్పుడు గుడారం పైకప్పు కొద్దిగా కదులుతుంది. ఈ కదలిక వల్ల ప్రత్యేక వస్త్ర పొరలు వంగి, తిరిగి సాధారణ స్థితికి వస్తాయి. ఈ ప్రక్రియలో ఏర్పడే అయస్కాంత మార్పులను ఉపయోగించి విద్యుత్‌ను ఉత్పత్తి చేస్తారు.

2. వర్షపు చినుకుల ద్వారా విద్యుత్: వర్షపు చినుకులు గుడారం పైభాగంపై పడినప్పుడు చిన్నపాటి ఒత్తిడి ఏర్పడుతుంది. చినుకులు నిరంతరం పడటం వల్ల వస్త్రం స్వల్పంగా కదులుతుంది. ఈ యాంత్రిక కదలికలను విద్యుత్ సంకేతాలుగా మార్చే విధంగా వ్యవస్థను రూపొందించారు.

3. మనిషి కదలికల ద్వారా విద్యుత్: గుడారం లోపల మనిషి నడిచినా, కూర్చున్నా, కదిలినా నేలపై ఒత్తిడి ఏర్పడుతుంది. గుడారం నేలలో అమర్చిన ప్రత్యేక వస్త్ర పొరలు ఈ ఒత్తిడిని ఉపయోగించుకుని విద్యుత్‌ను ఉత్పత్తి చేస్తాయి.

ఈ మూడు మార్గాల ద్వారా వచ్చే విద్యుత్‌ను సేకరించి, అవసరమైనప్పుడు ఉపయోగించుకునేలా నిల్వ చేసే విధానాన్ని పరిశోధకులు రూపొందించారు.

పరిశోధనలో వచ్చిన ఫలితాలు ఆశ్చర్యకరం!

ఈ టెక్నాలజీ కేవలం ఆలోచన స్థాయిలోనే లేదని పరిశోధకులు ప్రయోగాల ద్వారా చూపించారు. పరిశోధనలో ఒక ప్రత్యేకమైన మ్యాగ్నెటోఎలాస్టిక్ వస్త్ర యూనిట్ గరిష్ఠ తక్షణ విద్యుత్ శక్తిని 0.094 మిల్లీవాట్లుగా అందించింది.

అంతేకాకుండా, ఈ వస్త్రాన్ని 12,000కు పైగా నిరంతర చక్రాల పాటు పరీక్షించినప్పుడు కూడా స్థిరమైన విద్యుత్ ఉత్పత్తి కొనసాగినట్లు పరిశోధకులు వెల్లడించారు. చేతితో ఒక చిన్న వస్త్ర నమూనాను తట్టడం ద్వారా 0.22 మైక్రోఫారడ్ కెపాసిటర్‌ను కేవలం 1.5 సెకన్లలో 5.80 వోల్టులకు ఛార్జ్ చేయగలిగారు.

అయితే ఇక్కడ ఒక ముఖ్యమైన విషయాన్ని గుర్తుంచుకోవాలి. 5.8 వోల్టుల వరకు ఛార్జ్ కావడం అంటే స్మార్ట్‌ఫోన్‌ను పూర్తిగా ఛార్జ్ చేయగలిగేంత విద్యుత్ ఉత్పత్తి అవుతుందని కాదు. వోల్టేజ్‌తో పాటు కరెంట్, మొత్తం శక్తి, ఛార్జ్ నిల్వ సామర్థ్యం కూడా ముఖ్యమైనవి. ప్రస్తుతం ఈ టెక్నాలజీ తక్కువ విద్యుత్ వినియోగించే పరికరాలకు అనుకూలంగా ఉందని పరిశోధకులు పేర్కొన్నారు.

ఈ టెక్నాలజీ ఎక్కడ ఉపయోగపడుతుంది?

ఈ ఆవిష్కరణ వెనుక ప్రధాన ఉద్దేశం విద్యుత్ సౌకర్యాలు పరిమితంగా ఉన్న ప్రాంతాల్లో చిన్నపాటి విద్యుత్ అవసరాలను తీర్చడం. ముఖ్యంగా ఈ రంగాల్లో ఉపయోగపడే అవకాశం ఉంది.

విపత్తు ప్రభావిత ప్రాంతాలు: వరదలు, భూకంపాలు, తుఫానులు వంటి ప్రకృతి విపత్తుల సమయంలో విద్యుత్ సరఫరా నిలిచిపోవచ్చు. అలాంటి సమయంలో తాత్కాలిక శిబిరాల్లో ఉండేవారికి చిన్న లైట్లు, సెన్సార్లు, అత్యవసర ఎలక్ట్రానిక్ పరికరాలకు కొంత విద్యుత్ అందించవచ్చు.

తాత్కాలిక నివాసాలు: విద్యుత్ సౌకర్యం లేని ప్రాంతాల్లో గుడారాల్లో నివసించే వారికి ఈ విధానం అదనపు విద్యుత్ వనరుగా ఉపయోగపడవచ్చు.

సైనిక శిబిరాలు: దూరప్రాంతాల్లో ఏర్పాటు చేసే తాత్కాలిక శిబిరాల్లో తక్కువ విద్యుత్ వినియోగించే పరికరాలకు ఇది సహాయక వ్యవస్థగా మారవచ్చు.

స్మార్ట్ సెన్సార్లు: వాతావరణ పరిస్థితులు, ఉష్ణోగ్రత, తేమ వంటి వివరాలను నమోదు చేసే చిన్న సెన్సార్లకు అవసరమైన శక్తిని అందించే అవకాశముంది.

సోలార్ ప్యానెల్స్‌కు ఇది ప్రత్యామ్నాయమా?

ఈ కొత్త టెక్నాలజీ గురించి తెలుసుకున్న వెంటనే చాలామందికి వచ్చే ప్రశ్న ఇదే. సూర్యరశ్మి లేకుండానే గాలి, వర్షంతో విద్యుత్ తయారవుతుంటే సోలార్ ప్యానెల్స్ అవసరం తగ్గిపోతాయా?

ప్రస్తుతం అలాంటి పరిస్థితి లేదు. సోలార్ ప్యానెల్స్ పెద్ద మొత్తంలో విద్యుత్ ఉత్పత్తి చేయగలవు. కానీ మ్యాగ్నెటోఎలాస్టిక్ గుడారం ప్రస్తుతం తక్కువ విద్యుత్ అవసరాలకు మాత్రమే ఉపయోగపడే ప్రయోగాత్మక సాంకేతికత. దీనిని సోలార్ ప్యానెల్స్‌కు ప్రత్యామ్నాయంగా కాకుండా, ఇతర విద్యుత్ వనరులకు అదనపు సహాయక వ్యవస్థగా చూడాలి.

సూర్యరశ్మి లేని సమయంలో కూడా గాలి, వర్షం లేదా మనుషుల కదలికల నుంచి కొంత శక్తిని సేకరించగలగడం దీని ప్రత్యేకత. అయితే గాలి వీచకపోయినా, వర్షం పడకపోయినా, గుడారంలో ఎలాంటి కదలిక లేకపోయినా విద్యుత్ ఉత్పత్తి తగ్గిపోవచ్చు.

ఇంకా ఎదుర్కోవాల్సిన సవాళ్లు ఏమిటి?

ఈ ఆవిష్కరణ ఆసక్తికరంగా ఉన్నప్పటికీ, సాధారణ ప్రజల వినియోగానికి అందుబాటులోకి రావడానికి ఇంకా పరిశోధనలు అవసరం.

  • విద్యుత్ ఉత్పత్తి సామర్థ్యం: ప్రస్తుతం ఉత్పత్తి అవుతున్న విద్యుత్ పరిమితంగా ఉంది. మరింత ఎక్కువ శక్తిని ఉత్పత్తి చేసే విధంగా మెరుగుపరచాలి.
  • దీర్ఘకాలిక మన్నిక: గుడారాన్ని పదేపదే మడవడం, విప్పడం, వర్షం, ఎండ, దుమ్ము వంటి పరిస్థితుల్లో ఉపయోగించడం వల్ల వస్త్రం పనితీరు ఎలా ఉంటుందో మరిన్ని పరీక్షలు అవసరం.
  • తయారీ ఖర్చు: ఈ ప్రత్యేక వస్త్రాలను పెద్ద మొత్తంలో తయారు చేయడానికి ఎంత ఖర్చవుతుందో తెలుసుకోవాలి.
  • విద్యుత్ నిల్వ: ఉత్పత్తి అయిన విద్యుత్‌ను సమర్థవంతంగా నిల్వ చేసి, అవసరమైనప్పుడు ఉపయోగించుకునే వ్యవస్థను మెరుగుపరచాలి.

ఈ అంశాల్లో పురోగతి సాధిస్తే భవిష్యత్తులో ఈ సాంకేతికత మరిన్ని రంగాల్లో ఉపయోగపడే అవకాశం ఉంది.

భవిష్యత్తులో విద్యుత్ ఉత్పత్తి విధానం మారుతుందా?

ప్రపంచవ్యాప్తంగా స్వచ్ఛమైన, పునరుత్పాదక శక్తి వనరులపై పరిశోధనలు పెరుగుతున్నాయి. సూర్యరశ్మి, గాలి, నీటితో పాటు మన చుట్టూ నిరంతరం జరిగే చిన్న చిన్న కదలికల నుంచి కూడా శక్తిని సేకరించేందుకు శాస్త్రవేత్తలు ప్రయత్నిస్తున్నారు.

మ్యాగ్నెటోఎలాస్టిక్ గుడారం అలాంటి పరిశోధనల్లో ఒక ముఖ్యమైన అడుగు. ఒక సాధారణ గుడారం కూడా విద్యుత్‌ను సేకరించే పరికరంగా మారగలదని ఈ ప్రయోగం చూపిస్తోంది. భవిష్యత్తులో ఇదే సాంకేతికతను దుస్తులు, బ్యాగులు, భవనాల నిర్మాణ పదార్థాలు, ఇతర వస్త్ర ఆధారిత పరికరాల్లో ఉపయోగించే అవకాశాలపై కూడా పరిశోధనలు జరగవచ్చు.

మొత్తానికి: గాలి, వర్షపు చినుకులు, మనిషి కదలికల నుంచి విద్యుత్ ఉత్పత్తి చేసే ఈ ఆవిష్కరణ భవిష్యత్తు శక్తి సాంకేతికతల్లో ఆసక్తికరమైన ప్రయోగం. ప్రస్తుతం ఇది పెద్ద విద్యుత్ అవసరాలను తీర్చే స్థాయిలో లేకపోయినా, విద్యుత్ సౌకర్యాలు లేని ప్రాంతాల్లో చిన్న పరికరాలకు సహాయపడే అవకాశాన్ని చూపిస్తోంది. రాబోయే రోజుల్లో ఈ టెక్నాలజీ ఎంతవరకు అభివృద్ధి చెందుతుందో చూడాలి.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *