మేడారం జాతర.. బెల్లం ‘బంగారం’ ఎలా అయ్యిందో తెలుసా..?

D Spiritual: Jan 28: తెలంగాణ గిరిజన సంస్కృతికి ప్రతీకగా నిలిచిన మేడారం సమ్మక్క–సారలమ్మ జాతర ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద గిరిజన జాతరగా గుర్తింపు పొందింది. ప్రతి రెండేళ్లకోసారి లక్షలాది భక్తులు మేడారం పుణ్యక్షేత్రానికి తరలివచ్చి తల్లుల దర్శనంతో తమ జీవితాలను పునీతం చేసుకుంటారు. ఈ ఏడాది జనవరి 28 నుంచి జనవరి 31 వరకు జాతర నిర్వహించబడుతోంది. తెలంగాణ కుంభమేళాగా పేరొందిన ఈ మహోత్సవానికి ప్రభుత్వం విస్తృత ఏర్పాట్లు చేసింది. ఇప్పటికే ప్రతిరోజూ లక్షలాది మంది భక్తులు సమ్మక్క–సారలమ్మ గద్దెల వద్ద మొక్కులు చెల్లించుకుంటున్నారు.

ఈ జాతరలో అందరినీ ఆకర్షించే ఒక ప్రత్యేక విశ్వాసం ఉంది. ఇక్కడ భక్తులు బెల్లాన్ని గిరిజన దేవతలకు “బంగారం”గా సమర్పిస్తారు. సాధారణంగా బెల్లం అంటే తీపి పదార్థమే. కానీ మేడారంలో అది ధనానికి ప్రతీక కాదు — భక్తికి ప్రతీక. తల్లి సారలమ్మ భక్తుల అర్పణలోని విలువను మాత్రమే చూస్తుంది, ధన విలువను కాదు అన్న నమ్మకం దీనికి మూలం.

గిరిజనుల జీవన విధానం పూర్తిగా ప్రకృతి ఆధారితం. వారికి బంగారం, వెండి వంటి విలువైన లోహాలు అందుబాటులో ఉండేవి కాదు. కానీ తమ శ్రమతో తయారైన బెల్లం మాత్రం వారికి అమూల్యమైనది. అందుకే తమ శ్రమ ఫలాన్ని తల్లికి అర్పించడం అంటే నిజమైన బంగారాన్ని సమర్పించినట్లేననే భావన తరతరాలుగా కొనసాగుతోంది.

పురాణగాథల ప్రకారం సమ్మక్క–సారలమ్మలు ధర్మం కోసం పోరాడిన వీర వనితలు. వారు రాజ్యాధికారాన్ని గానీ సంపదను గానీ ఆశించలేదు. ప్రజల కష్టాలు, వారి నిజమైన భక్తి మాత్రమే వారికి ముఖ్యం. అందుకే నగలు కాదు, నోట్లు కాదు, విలువైన వస్తువులు కాదు — శుద్ధ మనసుతో సమర్పించిన బెల్లమే తల్లికి బంగారంగా మారిందని భక్తుల విశ్వాసం.

“బంగారం” అని బెల్లాన్ని పిలవడం వెనుక ఒక లోతైన ఆధ్యాత్మిక సందేశం దాగి ఉంది. భగవంతుడికి విలువైనది మన ఆస్తి కాదు, మన అర్పణలోని శ్రద్ధ. మేడారంలో బెల్లాన్ని తూకం వేసి అమ్మరు, భక్తిని కొలవరు. ఇక్కడ నమ్మకం, వినయం, కృతజ్ఞత మాత్రమే ప్రధానమైనవి. అందుకే కొందరు భక్తులు తమ బంగారాన్ని కూడా సమర్పిస్తారు. సంతానం కలిగిన తర్వాత పిల్లలతో కలిసి తూకం వేసి బంగారాన్ని తల్లులకు అర్పించే సంప్రదాయం కూడా ఉంది.

ఇంకా కొన్ని విశ్వాసాల ప్రకారం, ఆదివాసీలు ఒకప్పుడు బెల్లాన్ని ఎంతో ఖరీదైన వస్తువుగా భావించేవారు. అందుకే దీన్నే బంగారంగా వనదేవతలకు సమర్పించేవారు. మరో కథ ప్రకారం సమ్మక్క భర్త పేరు పగిడిద్దరాజు. “పగిడి” అంటే బంగారం అనే అర్థం ఉందని వారి నమ్మకం. అందువల్లే బెల్లానికి బంగారం అనే పేరు వచ్చిందని చెబుతారు.

ఆధునిక సమాజానికి మేడారం ఇచ్చే సందేశం చాలా స్పష్టం — దేవుడిని లావాదేవీల కోణంలో చూడకూడదు. చిన్న అర్పణైనా సరే, మనస్ఫూర్తిగా ఉంటే అదే మహా బంగారం. అందుకే మేడారంలో బెల్లం విలువ పెరుగుతుంది, బంగారం కాదు. మేడారం జాతర కేవలం ఒక ఉత్సవం కాదు; అది భక్తి తత్వశాస్త్రం. ఇక్కడ బెల్లం బంగారం అవుతుంది, పేదరికం పవిత్రత అవుతుంది, భక్తుడు రాజు అవుతాడు.