D Spiritual: Jul 3: మనదేశంలోనే కాక ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రసిద్ధి చెందిన ఒడిశాలోని పూరీ జగన్నాథ ఆలయం వార్షిక రథయాత్రకు ముందు నిర్వహించే అత్యంత పవిత్రమైన దేవ స్నాన పూర్ణిమ (స్నాన యాత్ర) మహోత్సవానికి సర్వసిద్ధమైంది. ఈ విశిష్ట వేడుకలో భాగంగా ఆలయంలోని రత్నసింహాసనంపై కొలువై ఉన్న శ్రీ జగన్నాథ స్వామి, బలభద్రుడు, దేవి సుభద్రమ్మలను గర్భగుడి నుంచి సంప్రదాయబద్ధమైన ‘పహండి విజే’ ఊరేగింపుతో ఆలయ ప్రాంగణంలోని స్నాన మండపం వద్దకు తీసుకొచ్చారు.
ఈ మహోత్సవ ఏర్పాట్లపై శ్రీ జగన్నాథ టెంపుల్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ (SJTA) చీఫ్ అడ్మినిస్ట్రేటర్ డాక్టర్ అరవింద్ కుమార్ పాఢీ మాట్లాడుతూ, స్నాన యాత్రను ప్రశాంతంగా, భక్తిశ్రద్ధలతో నిర్వహించేందుకు అన్ని ఏర్పాట్లు పూర్తి చేసినట్లు తెలిపారు. ఆలయ సేవాయతులు అన్ని వైదిక క్రతువులను నిర్ణీత సమయానికి పూర్తి చేయనున్నారని, భక్తుల భారీ రద్దీని దృష్టిలో ఉంచుకుని పూరీ నగరవ్యాప్తంగా విస్తృత భద్రతా ఏర్పాట్లు, ట్రాఫిక్ నియంత్రణ చర్యలు చేపట్టామని వెల్లడించారు.
స్నాన పూర్ణిమ రోజున స్వామివారికి కనీసం 23 రకాల విశిష్ట వైదిక క్రతువులు నిర్వహిస్తారు. తెల్లవారుజామున మంగళ హారతితో ప్రారంభమయ్యే కార్యక్రమాలు ద్వారలాగి, పుష్పాంజలి వంటి పూజల అనంతరం పహండి ఊరేగింపుతో కొనసాగుతాయి. అనంతరం హిందూ తత్వశాస్త్రంలో సంపూర్ణత్వానికి, విశ్వవ్యాప్త సామరస్యానికి ప్రతీకగా భావించే 108 సంఖ్యకు అనుగుణంగా సువాసనలతో కూడిన పవిత్ర జలాలతో నింపిన 108 కుండల ద్వారా శ్రీ జగన్నాథుడు, బలభద్రుడు, సుభద్రమ్మలకు మహా జలాభిషేకం నిర్వహిస్తారు.
మహా స్నానం అనంతరం భక్తులు ఎంతో ఆసక్తిగా ఎదురుచూసే ‘హాతి వేషం’ లేదా ‘గజ వేషం’ అలంకారం నిర్వహిస్తారు. ఈ ప్రత్యేక వేషధారణలో శ్రీ జగన్నాథుడు, బలభద్రుడు వినాయక స్వరూపంలో గజముఖాలతో దర్శనమిస్తారు. అదే సమయంలో దేవి సుభద్రమ్మను తామర పువ్వుల అలంకరణతో అత్యంత సుందరంగా తీర్చిదిద్దుతారు. ఈ దర్శనం భక్తులకు అత్యంత పవిత్రమైనదిగా భావించబడుతుంది.
గజ వేషం వెనుక ఒక పురాణ గాథ కూడా ఉంది. ఆలయ సంప్రదాయాల ప్రకారం, గణపతి భక్తుడైన పండిత్ గణపతి భట్ట ఒకసారి పూరీ క్షేత్రాన్ని సందర్శించి, జగన్నాథుడిని వినాయక స్వరూపంలో దర్శించాలనే కోరిక వ్యక్తం చేశాడు. భక్తుని కోరికను మన్నించిన జగన్నాథుడు గజ వేషంలో దర్శనమిచ్చాడని విశ్వాసం. అప్పటి నుంచి ప్రతి స్నాన యాత్ర సందర్భంగా ఈ సంప్రదాయం కొనసాగుతోంది.
స్నాన యాత్ర ముగిసిన వెంటనే ‘అనసర పర్వం’ ప్రారంభమవుతుంది. ఆలయ సంప్రదాయం ప్రకారం మహా స్నానం అనంతరం శ్రీ జగన్నాథుడు, బలభద్రుడు, సుభద్రమ్మలకు ‘దివ్య జ్వరం’ వస్తుందని నమ్ముతారు. అందువల్ల ఈ మూడు దేవతా మూర్తులను భక్తుల దర్శనానికి దూరంగా ఆలయంలోని రహస్య గది **’అనసర ఘర్’**కు తరలిస్తారు.
అక్కడ సుమారు 15 రోజుల పాటు సేవాయతులు ఆయుర్వేద మూలికలతో ప్రత్యేక సేవలు, చికిత్సలు అందిస్తారు. ఈ కాలంలో గర్భగుడిలోని మూలవిరాట్టుల దర్శనం పూర్తిగా నిలిపివేస్తారు. భక్తుల పూజల కోసం టస్సార్ వస్త్రంపై చిత్రించిన ‘పట్టి దియాన్’ చిత్రపటాలను ప్రతిష్ఠిస్తారు. ఇందులో శ్రీ జగన్నాథుడిని అనంత నారాయణుడిగా, దేవి సుభద్రమ్మను భువనేశ్వరి స్వరూపంగా అలంకరించి భక్తుల పూజలు స్వీకరిస్తారు.
ఈ 15 రోజుల ఏకాంతవాసం అనంతరం స్వామివారు ‘నవయవ్వన దర్శనం’ ఇచ్చి, అనంతరం ప్రపంచ ప్రసిద్ధ పూరీ రథయాత్రలో భక్తులకు దర్శనమిస్తారు. అందుకే స్నాన యాత్రను రథయాత్ర మహోత్సవానికి నాందిగా, జగన్నాథ సంప్రదాయంలో అత్యంత పవిత్రమైన ఉత్సవాలలో ఒకటిగా భావిస్తారు.