DArticle: Nov26: భారతదేశంలో ప్రతి సంవత్సరం నవంబర్ 26న రాజ్యాంగ దినోత్సవం (Constitution Day) లేదా సంవిధాన్ దివస్ (Samvidhan Divas) జరుపుకుంటారు. భారతదేశ ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థకు మూలాధారమైన రాజ్యాంగాన్ని (Constitution) గౌరవించుకోవడానికి ఈ రోజును ప్రత్యేకంగా పాటిస్తారు.
రాజ్యాంగ దినోత్సవం: ప్రత్యేక వ్యాసం
నేపథ్యం మరియు ప్రాముఖ్యత
భారత రాజ్యాంగాన్ని రాజ్యాంగ పరిషత్ (Constituent Assembly) నవంబర్ 26, 1949 నాడు అధికారికంగా ఆమోదించింది. ఈ చారిత్రక ఘట్టాన్ని గుర్తుంచుకోవడానికి మరియు రాజ్యాంగ విలువలను దేశ ప్రజల్లో పెంపొందించడానికి, భారత ప్రభుత్వం 2015 నుండి ఈ రోజును రాజ్యాంగ దినోత్సవంగా ప్రకటించింది. అంతకుముందు ఈ రోజును జాతీయ న్యాయ దినోత్సవం (National Law Day) గా పాటించేవారు.
భారత రాజ్యాంగం జనవరి 26, 1950 నుండి అమలులోకి వచ్చింది, ఆ రోజును మనం గణతంత్ర దినోత్సవం (Republic Day) గా జరుపుకుంటాం.
రాజ్యాంగ రూపశిల్పి (Father of the Constitution)
భారత రాజ్యాంగ రూపకల్పనలో డా. బి.ఆర్. అంబేద్కర్ (Dr. B. R. Ambedkar) పాత్ర అత్యంత కీలకం. ఆయన రాజ్యాంగ ముసాయిదా కమిటీ (Drafting Committee) చైర్మన్గా వ్యవహరించారు. సామాజిక న్యాయం (Social Justice), సమానత్వం మరియు ప్రజాస్వామ్య విలువలకు ప్రాధాన్యతనిస్తూ రాజ్యాంగాన్ని రూపొందించడంలో ఆయన కృషి మరువలేనిది.
భారత రాజ్యాంగం యొక్క ప్రత్యేకతలు
భారత రాజ్యాంగం ప్రపంచంలోనే అత్యంత సుదీర్ఘమైన లిఖిత రాజ్యాంగం (Longest Written Constitution). ఇది భారత ప్రజాస్వామ్యానికి ఈ క్రింది అంశాల ద్వారా వెన్నెముకగా నిలుస్తోంది:
- సార్వభౌమత్వం (Sovereignty): భారతదేశం ఏ ఇతర దేశం యొక్క ఆధిపత్యం లేకుండా స్వతంత్రంగా వ్యవహరించడాన్ని ఇది ప్రకటిస్తుంది.
- ప్రాథమిక హక్కులు (Fundamental Rights): పౌరులందరికీ సమానత్వం, స్వేచ్ఛ మరియు దోపిడీకి వ్యతిరేకంగా రక్షణ వంటి ఆరు ప్రాథమిక హక్కులను హామీ ఇస్తుంది.
- లౌకికవాదం (Secularism): భారతదేశంలో ప్రభుత్వానికి అధికారిక మతం లేదని, అన్ని మతాలను సమానంగా గౌరవిస్తుందని రాజ్యాంగం నిర్దేశిస్తుంది.
- ప్రజాస్వామ్యం (Democracy): ప్రజలచే, ప్రజల కోసం, ప్రజలే పరిపాలించే ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేసేందుకు ఈ రాజ్యాంగం వీలు కల్పిస్తుంది.
నేటి యువతకు సందేశం
రాజ్యాంగ దినోత్సవం కేవలం సెలవు దినం కాదు. ప్రతి భారతీయుడు రాజ్యాంగం కల్పించిన హక్కులను, బాధ్యతలను గురించి తెలుసుకోవాల్సిన రోజు. రాజ్యాంగంలో పొందుపరిచిన న్యాయం, స్వేచ్ఛ, సమానత్వం మరియు సౌభ్రాతృత్వం (Justice, Liberty, Equality, and Fraternity) అనే ఆదర్శాలను మన నిత్య జీవితంలో పాటించాలని ఈ రోజు మనకు గుర్తు చేస్తుంది.
రాజ్యాంగ విలువలను గౌరవించడం ద్వారానే మనం బలమైన, సమగ్రమైన మరియు నిజమైన ప్రజాస్వామ్య భారతాన్ని నిర్మించగలం.