DNational 09 Mar: అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో ముడి చమురు ధరలు మళ్లీ రికార్డు స్థాయికి చేరుతున్నాయి. పశ్చిమాసియాలో (ముఖ్యంగా ఇరాన్-ఇజ్రాయెల్ ఉద్రిక్తతలు) నెలకొన్న భౌగోళిక రాజకీయ పరిస్థితుల కారణంగా బ్రెంట్ క్రూడ్ ధర బ్యారెల్కు 100 డాలర్ల మార్కును దాటి, 115 డాలర్ల వైపు దూసుకుపోతోంది. ప్రపంచంలోనే మూడవ అతిపెద్ద చమురు వినియోగదారు అయిన భారత్కు ఇది పెద్ద సవాలుగా మారింది.
గత రెండేళ్లుగా భారత్ తన అవసరాల కోసం రష్యా నుండి తక్కువ ధరకే ముడి చమురును దిగుమతి చేసుకుంటోంది. అయితే, ప్రస్తుతం నెలకొన్న పరిస్థితుల్లో రష్యా చమురు భారత్కు ఎంతవరకు అండగా నిలుస్తుందనేది ప్రశ్నార్థకమైంది:
అమెరికా ఆంక్షలు & మినహాయింపులు: ఇటీవల అమెరికా ప్రభుత్వం భారతీయ రిఫైనరీలకు 30 రోజుల పాటు తాత్కాలిక మినహాయింపు (Waiver) ఇచ్చింది. దీనివల్ల సముద్రంలో నిలిచిపోయిన రష్యా చమురు నౌకలు భారత్కు చేరుకునే అవకాశం కలిగింది.
ధరల తగ్గింపు (Discount): గతంలో రష్యా భారీ డిస్కౌంట్లతో చమురును సరఫరా చేసేది. కానీ ఇప్పుడు అంతర్జాతీయ ధరలు పెరగడంతో, ఆ డిస్కౌంట్లు తగ్గుముఖం పట్టాయి. అయినప్పటికీ, గల్ఫ్ దేశాల కంటే రష్యా చమురు కొంత తక్కువ ధరకే లభిస్తోంది.
సరఫరా మార్గాల్లో అడ్డంకులు: స్ట్రెయిట్ ఆఫ్ హోర్ముజ్ (Strait of Hormuz) వంటి కీలక సముద్ర మార్గాల్లో ఉద్రిక్తతలు పెరగడంతో, గల్ఫ్ దేశాల నుండి సరఫరాకు ఆటంకం కలిగే ప్రమాదం ఉంది. ఇలాంటి సమయంలో రష్యా నుండి వచ్చే చమురు భారత్కు బఫర్గా పనిచేస్తుంది.
చమురు ధరలు పెరిగితే భారత్పై పడే ప్రభావం ఇలా ఉండవచ్చు:
- కరెంట్ అకౌంట్ డెఫిసిట్ (CAD): చమురు ధర ప్రతి 10 డాలర్లు పెరిగితే, భారత దిగుమతి బిల్లు భారీగా పెరుగుతుంది, ఇది ఆర్థిక లోటుకు దారితీస్తుంది.
- ద్రవ్యోల్బణం: రవాణా ఖర్చులు పెరగడం వల్ల నిత్యావసర వస్తువుల ధరలు, పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు పెరిగే అవకాశం ఉంది.
- రూపాయి విలువ: విదేశీ మారక ద్రవ్యంపై ఒత్తిడి పెరిగి, డాలర్తో పోలిస్తే రూపాయి విలువ మరింత పడిపోయే ప్రమాదం ఉంది.
రష్యా చమురు భారత్కు కొంత ఊరటనిచ్చినప్పటికీ, అది పూర్తిగా సమస్యను పరిష్కరించలేదు. భారత్ తన వ్యూహాత్మక నిల్వలను (Strategic Petroleum Reserves) ఉపయోగించుకోవడంతో పాటు, వెనిజులా, బ్రెజిల్ వంటి దేశాల నుండి దిగుమతులను వైవిధ్యపర్చడం ద్వారా ఈ “క్రూడ్ షాక్” నుండి బయటపడాలని నిపుణులు భావిస్తున్నారు.