
స్మార్ట్ఫోన్, ఇంటర్నెట్ వినియోగం నగరాలకే పరిమితం కాకుండా గ్రామీణ ప్రాంతాలకూ విస్తరిస్తోంది. అయినప్పటికీ దేశంలోని అనేక గ్రామాల్లో ఇప్పటికీ వేగవంతమైన, నమ్మకమైన ఇంటర్నెట్ అందుబాటులో లేకపోవడం సమస్యగా ఉంది. విద్యార్థులు ఆన్లైన్ తరగతులు వినడం, రైతులు వ్యవసాయ సమాచారం తెలుసుకోవడం, ప్రజలు ప్రభుత్వ సేవలు పొందడం వంటి అవసరాలకు మంచి ఇంటర్నెట్ కనెక్షన్ కీలకం. ఈ నేపథ్యంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం చేపట్టిన భారత్నెట్ (BharatNet) ప్రాజెక్టు గ్రామీణ డిజిటల్ కనెక్టివిటీని పెంచే ముఖ్యమైన కార్యక్రమంగా నిలుస్తోంది.
భారత్నెట్ ద్వారా దేశంలోని గ్రామ పంచాయతీలకు ఆప్టికల్ ఫైబర్ కేబుల్ ఆధారంగా బ్రాడ్బ్యాండ్ మౌలిక సదుపాయాలు కల్పిస్తున్నారు. ఇప్పటికే లక్షలాది గ్రామ పంచాయతీలు ఈ నెట్వర్క్ పరిధిలోకి వచ్చాయి. మరోవైపు అప్గ్రేడ్ పనులు, ఫైబర్ టు ది హోమ్ (FTTH) కనెక్షన్లు, చివరి దశ ఇంటర్నెట్ సదుపాయాల విస్తరణ కొనసాగుతున్నాయి.
భారత్నెట్ ప్రాజెక్టు అంటే ఏమిటి?
భారత్నెట్ అనేది కేంద్ర ప్రభుత్వం చేపట్టిన గ్రామీణ బ్రాడ్బ్యాండ్ మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టు. దేశంలోని గ్రామ పంచాయతీలకు హైస్పీడ్ ఇంటర్నెట్ అందించేందుకు ఆప్టికల్ ఫైబర్ నెట్వర్క్ను నిర్మించడం దీని ప్రధాన లక్ష్యం.
సాధారణంగా నగరాల్లో ఇంటర్నెట్ సేవలు అందించేందుకు టెలికాం కంపెనీలు ఫైబర్ కేబుల్స్, మొబైల్ నెట్వర్క్లు, ఇతర సాంకేతిక వ్యవస్థలను ఉపయోగిస్తాయి. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లోనూ ఇదే తరహా మౌలిక సదుపాయాలు అందుబాటులోకి రావాలనే ఉద్దేశంతో భారత్నెట్ను రూపొందించారు.
ఈ ప్రాజెక్టు ద్వారా గ్రామ పంచాయతీల వరకు ఫైబర్ నెట్వర్క్ తీసుకెళ్తారు. అక్కడి నుంచి స్థానిక ఇంటర్నెట్ సర్వీస్ ప్రొవైడర్లు, భారత్నెట్ ఉద్యములు వంటి భాగస్వామ్య వ్యవస్థల ద్వారా ఇళ్లు, దుకాణాలు, కార్యాలయాలకు ఇంటర్నెట్ అందించవచ్చు.
2026 అక్టోబర్ నాటికి ప్రాజెక్టు పురోగతి ఎంత?
డిజిటల్ భారత్ నిధి అధికారిక వెబ్సైట్లో అందుబాటులో ఉన్న 2026 అక్టోబర్ 31 నాటి డ్యాష్బోర్డు ప్రకారం అమృత్ భారత్నెట్ కార్యక్రమంలో ఈ వివరాలు నమోదయ్యాయి:
- గ్రామ పంచాయతీల అప్గ్రేడ్: 32,512
- వేసిన ఆప్టికల్ ఫైబర్ కేబుల్: 68,799 కిలోమీటర్లు
- నికర FTTH కనెక్షన్లు: 3,43,332
- మొబైల్ టవర్లు ప్రారంభం: 25,848
- మొబైల్ టవర్ల పరిధిలోకి వచ్చిన గ్రామాలు/ప్రాంతాలు: 36,419
అక్టోబర్ నెలలోనే 1,674 గ్రామ పంచాయతీలు అప్గ్రేడ్ అయ్యాయి. అలాగే 7,337 కిలోమీటర్ల మేర కొత్త ఆప్టికల్ ఫైబర్ కేబుల్ ఏర్పాటు చేసినట్లు డ్యాష్బోర్డు పేర్కొంది. FTTH కనెక్షన్లు కూడా ఆ నెలలో 21,232 పెరిగాయి.
ఈ గణాంకాలు ప్రాజెక్టు విస్తరణను తెలియజేస్తున్నాయి. అయితే అప్గ్రేడ్ అయిన గ్రామ పంచాయతీలు, ఫైబర్ కనెక్షన్ అందుబాటులో ఉన్న గ్రామ పంచాయతీలు, వాస్తవంగా సేవలు పొందుతున్న కుటుంబాలు వేర్వేరు గణాంకాలు. వీటిని ఒకటిగా పరిగణించకూడదు.
2.14 లక్షలకు పైగా గ్రామ పంచాయతీలకు ఇప్పటికే కనెక్టివిటీ
కేంద్ర ప్రభుత్వం 2023 ఆగస్టు 4న సవరించిన భారత్నెట్ కార్యక్రమానికి (Amended BharatNet Programme – ABP) ఆమోదం తెలిపింది. గ్రామ పంచాయతీల నెట్వర్క్ను మరింత మెరుగుపరచడం, రింగ్ టోపాలజీ ద్వారా కనెక్టివిటీని బలోపేతం చేయడం దీని లక్ష్యాల్లో భాగం.
2026 జూన్ నాటికి భారత్నెట్ మొదటి, రెండో దశల్లో సుమారు 2,14,912 గ్రామ పంచాయతీలకు కనెక్టివిటీ కల్పించినట్లు కేంద్ర ప్రభుత్వం పార్లమెంటులో వెల్లడించింది. అదే సమయానికి అమృత్ భారత్నెట్ కార్యక్రమం కింద 13,494 గ్రామ పంచాయతీలు అప్గ్రేడ్ అయ్యాయి.
ఇక్కడ ఒక విషయం గమనించాలి. 2.14 లక్షల సంఖ్య మొదటి రెండు దశల్లో కనెక్ట్ చేసిన గ్రామ పంచాయతీలను సూచిస్తుండగా, 32,512 అనేది అక్టోబర్ 31 నాటికి సవరించిన కార్యక్రమం కింద అప్గ్రేడ్ అయిన గ్రామ పంచాయతీల సంఖ్య. ఇవి వేర్వేరు సూచికలు. కాబట్టి రెండింటినీ కలిపి మొత్తం కనెక్షన్లుగా చూపడం సరికాదు.
గ్రామీణ ప్రజలకు ఎలాంటి ప్రయోజనాలు?
1. విద్యార్థులకు ఆన్లైన్ విద్య: గ్రామాల్లోని విద్యార్థులు ఆన్లైన్ తరగతులు, డిజిటల్ పాఠ్యాంశాలు, పోటీ పరీక్షల శిక్షణ, వీడియో లెక్చర్లు పొందేందుకు మెరుగైన ఇంటర్నెట్ ఉపయోగపడుతుంది. ముఖ్యంగా పట్టణాలకు వెళ్లలేని విద్యార్థులకు ఇది అదనపు అవకాశాలను అందించవచ్చు.
2. రైతులకు వ్యవసాయ సమాచారం: వాతావరణ సూచనలు, పంటల ధరలు, సాగు పద్ధతులు, ప్రభుత్వ పథకాల వివరాలు, మార్కెట్ సమాచారం వంటి వాటిని రైతులు ఆన్లైన్లో తెలుసుకోవచ్చు. డిజిటల్ సేవలు అందుబాటులో ఉంటే వ్యవసాయ సంబంధిత దరఖాస్తులు, రిజిస్ట్రేషన్లు కూడా సులభమవుతాయి.
3. వైద్య సేవలు: గ్రామీణ ప్రాంతాల్లోని ప్రజలు టెలీమెడిసిన్ ద్వారా వైద్యులను సంప్రదించవచ్చు. వీడియో కన్సల్టేషన్, డిజిటల్ ఆరోగ్య సేవలు, పరీక్షల రిపోర్టుల పంపిణీ వంటి వాటికి నమ్మకమైన ఇంటర్నెట్ అవసరం.
4. ప్రభుత్వ సేవలు: ఆదాయ ధ్రువీకరణ పత్రాలు, కుల ధ్రువీకరణ పత్రాలు, పెన్షన్ సేవలు, ఇతర ప్రభుత్వ దరఖాస్తులు ఆన్లైన్లో సమర్పించేందుకు బ్రాడ్బ్యాండ్ ఉపయోగపడుతుంది. దీనివల్ల కార్యాలయాల చుట్టూ తిరిగే అవసరం కొంత తగ్గవచ్చు.
5. గ్రామీణ వ్యాపారాలకు అవకాశం: చిన్న దుకాణాలు, స్వయం ఉపాధి సంస్థలు, మహిళా సంఘాలు ఆన్లైన్ చెల్లింపులు, ఈ-కామర్స్, డిజిటల్ మార్కెటింగ్ వంటి సేవలను ఉపయోగించుకోవచ్చు. గ్రామీణ ఉత్పత్తులకు పెద్ద మార్కెట్లను చేరుకునే అవకాశం కూడా ఉంటుంది.
FTTH అంటే ఏమిటి? ఇంటికి నేరుగా ఇంటర్నెట్ ఎలా వస్తుంది?
FTTH అంటే Fiber to the Home. అంటే ఆప్టికల్ ఫైబర్ కేబుల్ను నేరుగా వినియోగదారుడి ఇంటి వరకు తీసుకెళ్లి బ్రాడ్బ్యాండ్ అందించడం.
భారత్నెట్ ద్వారా గ్రామ పంచాయతీ వరకు ఫైబర్ చేరిన తర్వాత స్థానిక ఇంటర్నెట్ సేవా సంస్థలు లేదా సంబంధిత భాగస్వామ్యులు చివరి దశ కనెక్షన్లను అందించవచ్చు. ఇంట్లో రౌటర్ ఏర్పాటు చేసి Wi-Fi ద్వారా మొబైల్ ఫోన్లు, కంప్యూటర్లు, స్మార్ట్ టీవీలకు ఇంటర్నెట్ వినియోగించుకోవచ్చు.
అయితే గ్రామ పంచాయతీకి భారత్నెట్ ఫైబర్ చేరిందని ప్రతి ఇంటికీ ఉచితంగా ఇంటర్నెట్ వస్తుందని భావించకూడదు. ఇంటి కనెక్షన్కు స్థానిక సేవా ప్రొవైడర్ లభ్యత, ప్లాన్ ధర, ఇన్స్టాలేషన్, కేబుల్ విస్తరణ వంటి అంశాలు ప్రభావం చూపుతాయి.
2030 నాటికి ఇంటర్నెట్ కనెక్టివిటీ లక్ష్యాలు
కేంద్ర ప్రభుత్వం 2025 ఏప్రిల్ 1న నేషనల్ బ్రాడ్బ్యాండ్ మిషన్ 2.0ను ప్రారంభించింది. 2030 నాటికి దేశవ్యాప్తంగా బ్రాడ్బ్యాండ్ సదుపాయాలను విస్తరించడం దీని ప్రధాన లక్ష్యం.
ఈ మిషన్లో భాగంగా గ్రామాల్లో ఆప్టికల్ ఫైబర్ కనెక్టివిటీ, పాఠశాలలు, అంగన్వాడీలు, గ్రామ పంచాయతీ కార్యాలయాల వంటి ముఖ్యమైన సంస్థలకు బ్రాడ్బ్యాండ్, స్థిర బ్రాడ్బ్యాండ్ వేగం పెంపు వంటి లక్ష్యాలను నిర్దేశించారు.
2026 ఫిబ్రవరిలో కేంద్ర సమాచార శాఖ వెల్లడించిన వివరాల ప్రకారం, 2030 నాటికి 2.7 లక్షల గ్రామాలకు 95 శాతం అప్టైమ్తో OFC కనెక్టివిటీ అందించాలనే లక్ష్యం ఉంది. అలాగే పాఠశాలలు, అంగన్వాడీలు, పంచాయతీ కార్యాలయాలు వంటి ముఖ్యమైన సంస్థల్లో బ్రాడ్బ్యాండ్ కనెక్టివిటీని 90 శాతానికి పెంచాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. స్థిర బ్రాడ్బ్యాండ్ సగటు డౌన్లోడ్ వేగాన్ని 100 Mbpsకు చేర్చడం కూడా ఈ మిషన్లోని లక్ష్యాల్లో ఒకటి.
ఆంధ్రప్రదేశ్కు కూడా ప్రాధాన్యం
గ్రామీణ డిజిటల్ సేవల విస్తరణలో ఆంధ్రప్రదేశ్లోనూ ప్రత్యేక కార్యక్రమాలు అమలవుతున్నాయి. 2026 అక్టోబర్లో కేంద్ర టెలికాం శాఖ నిర్వహించిన రాష్ట్రాల సమావేశంలో ఆంధ్రప్రదేశ్లోని నరకోడూరు గ్రామాన్ని సమృద్ధి కేంద్రాల పైలట్ ప్రాజెక్టు ప్రాంతాల్లో ఒకటిగా ప్రస్తావించారు.
సమృద్ధి కేంద్రాల ద్వారా టెలీ కన్సల్టేషన్, డిజిటల్ తరగతులు, నైపుణ్య శిక్షణ, ఈ-గవర్నెన్స్, బ్యాంకింగ్, మట్టి పరీక్షలు, డ్రోన్ ఆధారిత వ్యవసాయ సేవలు, ఉపాధి అవకాశాలు, ఈ-కామర్స్ వంటి సేవలను ఒకే చోట అందించాలనే ఆలోచన ఉంది.
ఇది కేవలం ఇంటర్నెట్ కనెక్షన్ ఇవ్వడమే కాకుండా, ఆ కనెక్టివిటీని ప్రజల రోజువారీ అవసరాలకు ఉపయోగపడేలా చేయడంపై దృష్టి పెట్టిన విధానం.
ప్రాజెక్టు అమలులో ఎదురయ్యే సవాళ్లు
గ్రామాలకు ఫైబర్ కేబుల్ వేయడం మాత్రమే సరిపోదు. దాన్ని నిరంతరం పనిచేసేలా నిర్వహించడం కూడా ముఖ్యమే. కేబుల్ దెబ్బతినడం, విద్యుత్ సరఫరా సమస్యలు, పరికరాల నిర్వహణ, సిబ్బంది కొరత, కొండ ప్రాంతాలు లేదా మారుమూల గ్రామాల్లో భౌగోళిక ఇబ్బందులు ప్రాజెక్టు అమలును ప్రభావితం చేయవచ్చు.
అలాగే గ్రామ పంచాయతీ వరకు ఫైబర్ ఉన్నప్పటికీ స్థానికంగా ఇంటర్నెట్ సేవలు అందించే సంస్థలు లేకపోతే ప్రజలకు నేరుగా ప్రయోజనం అందకపోవచ్చు. అందుకే చివరి దశ కనెక్టివిటీ, సరసమైన ధరలు, నెట్వర్క్ నాణ్యత, సాంకేతిక సహాయం కీలకంగా మారాయి.
ముగింపు
భారత్నెట్ ప్రాజెక్టు గ్రామీణ భారతదేశాన్ని డిజిటల్ సేవలకు మరింత దగ్గర చేసే కీలక మౌలిక సదుపాయాల కార్యక్రమం. 2026 అక్టోబర్ నాటికి నమోదైన ఫైబర్ విస్తరణ, గ్రామ పంచాయతీల అప్గ్రేడ్లు, FTTH కనెక్షన్లు ఈ దిశగా జరుగుతున్న పురోగతిని తెలియజేస్తున్నాయి.
అయితే ప్రాజెక్టు విజయాన్ని కేవలం ఎన్ని కిలోమీటర్ల ఫైబర్ వేశారు, ఎన్ని గ్రామ పంచాయతీలను కనెక్ట్ చేశారు అనే లెక్కలతో మాత్రమే అంచనా వేయలేం. గ్రామంలోని విద్యార్థికి వేగవంతమైన ఇంటర్నెట్ అందుతోందా? రైతు ఆన్లైన్ సేవలను ఉపయోగించుకోగలుగుతున్నాడా? స్థానిక వ్యాపారికి సరసమైన బ్రాడ్బ్యాండ్ దొరుకుతోందా? అనే అంశాలే అసలు ఫలితాన్ని నిర్ణయిస్తాయి. 2030 లక్ష్యాల దిశగా చివరి దశ కనెక్టివిటీ, సేవల నాణ్యత మెరుగుపడితే గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో డిజిటల్ అవకాశాలు మరింత విస్తరించవచ్చు.
