డిజిటల్ చెల్లింపులు మన జీవితంలో భాగమైపోయాయి. కూరగాయలు కొనడం నుంచి షాపింగ్, విద్యుత్ బిల్లులు చెల్లించడం వరకు ప్రతి పనికి UPI, మొబైల్ బ్యాంకింగ్, ఆన్లైన్ పేమెంట్స్ ఉపయోగిస్తున్నాం. అయితే ఇప్పుడు ఈ డిజిటల్ చెల్లింపుల వ్యవస్థలకు కృత్రిమ మేధస్సు (AI) రూపంలో కొత్త ముప్పు ఎదురవుతోంది. AI సాయంతో సైబర్ నేరగాళ్లు బ్యాంకులు, ఆర్థిక సంస్థలు, ఫిన్టెక్ కంపెనీల వ్యవస్థల్లోని లోపాలను గుర్తించి అక్రమ లావాదేవీలకు పాల్పడుతున్నట్లు భారత సైబర్ భద్రతా సంస్థ CERT-In హెచ్చరించింది.
2026 నవంబర్లో వెలువడిన ఈ హెచ్చరికలు ఆర్థిక రంగంలో సైబర్ భద్రతపై మరోసారి ఆందోళన పెంచాయి. ముఖ్యంగా సాధారణ హ్యాకింగ్ పద్ధతులకు భిన్నంగా, AI ఆధారిత సాధనాలను ఉపయోగించి వేగంగా దాడులు నిర్వహించడం ఈ ముప్పులో ప్రధాన అంశంగా మారింది.

ఏఐతో సైబర్ దాడులు.. ఎందుకు ఆందోళన?
భారత కంప్యూటర్ ఎమర్జెన్సీ రెస్పాన్స్ టీమ్ (CERT-In), కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోని ఇండియన్ సైబర్ క్రైమ్ కోఆర్డినేషన్ సెంటర్ (I4C) ఆర్థిక సంస్థలకు కీలక హెచ్చరికలు జారీ చేశాయి.
2026 నవంబర్ 4న CERT-In విడుదల చేసిన కీలక హెచ్చరికలో ‘Crafty Falcon’ అనే AI ఆధారిత సైబర్ ముప్పును ప్రస్తావించింది. ఈ దాడుల్లో సైబర్ నేరగాళ్లు పలు AI ఆధారిత సాధనాలను ఉపయోగిస్తూ లక్ష్యంగా ఎంచుకున్న సంస్థల కంప్యూటర్ వ్యవస్థల్లోని బలహీనతలను గుర్తిస్తున్నట్లు తెలిపింది.
సాధారణంగా హ్యాకర్లు ఒక వ్యవస్థలోకి చొరబడేందుకు చాలా సమయం తీసుకుంటారు. కానీ AI ఆధారిత సాధనాలు అనేక పనులను ఆటోమేటిక్గా నిర్వహించగలవు. భద్రతా లోపాలను గుర్తించడం, దాడులకు అవసరమైన స్క్రిప్ట్లను రూపొందించడం, లక్ష్య వ్యవస్థ స్పందనను బట్టి దాడి పద్ధతులను మార్చుకోవడం వంటి పనులను వేగంగా చేయగలవు.
దీంతో సైబర్ దాడులను గుర్తించి అడ్డుకోవడానికి సంస్థలకు అందుబాటులో ఉండే సమయం తగ్గిపోతోంది.
బ్యాంకుల డబ్బు బదిలీ వ్యవస్థలే లక్ష్యం
ఈ దాడుల్లో మరో ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే.. హ్యాకర్లు కేవలం కస్టమర్ల వ్యక్తిగత సమాచారాన్ని దొంగిలించడానికే ప్రయత్నించడం లేదు. బ్యాంకులు, NBFCలు, డిజిటల్ లెండింగ్ సంస్థలు ఉపయోగించే చెల్లింపుల వ్యవస్థలను కూడా లక్ష్యంగా చేసుకుంటున్నారు.
ముఖ్యంగా APIలు (Application Programming Interfaces) ద్వారా జరిగే చెల్లింపులు, రుణాల పంపిణీ, ఇతర ఆర్థిక లావాదేవీల వ్యవస్థల్లోని లోపాలను ఉపయోగించుకునే ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయి.
API అంటే రెండు సాఫ్ట్వేర్ వ్యవస్థలు ఒకదానితో మరొకటి సమాచారాన్ని పంచుకోవడానికి ఉపయోగించే సాంకేతిక మార్గం. ఉదాహరణకు ఒక ఆర్థిక సంస్థ నుంచి బ్యాంకుకు డబ్బు బదిలీ చేయడానికి ఇలాంటి వ్యవస్థలు ఉపయోగపడతాయి.
ఈ APIలకు సంబంధించిన భద్రతా లోపాలు, దొంగిలించిన యాక్సెస్ వివరాలు లేదా సరైన రక్షణ లేని వ్యవస్థలను ఉపయోగించి హ్యాకర్లు అనధికారికంగా డబ్బు బదిలీ చేయడానికి ప్రయత్నిస్తున్నారు.
కేవలం రూ.1 లావాదేవీతోనూ పరీక్షలు!
CERT-In గతంలో విడుదల చేసిన హెచ్చరికలో మరో ఆసక్తికరమైన విషయాన్ని వెల్లడించింది. కొన్ని దాడుల్లో సైబర్ నేరగాళ్లు చిన్న మొత్తాల లావాదేవీలను ఉపయోగించి అక్రమ డబ్బు బదిలీ మార్గాలను పరీక్షిస్తున్నట్లు గుర్తించింది.
కొన్ని సందర్భాల్లో కేవలం రూ.1 వంటి చిన్న మొత్తంతో లావాదేవీని పరీక్షించి, ఆ తర్వాత పెద్ద మొత్తాలను బదిలీ చేసే ప్రయత్నాలు జరిగినట్లు నివేదికలు పేర్కొన్నాయి.
ఇక్కడ గమనించాల్సిన విషయం ఏమిటంటే.. చిన్న మొత్తంలో లావాదేవీ జరిగిందని ప్రతిసారీ మోసమేనని చెప్పలేం. అయితే సంస్థల చెల్లింపు వ్యవస్థల్లో అనుమానాస్పద లావాదేవీలను గుర్తించే పర్యవేక్షణ ఎంత ముఖ్యమో ఈ ఘటనలు తెలియజేస్తున్నాయి.
హ్యాకర్లు ఉపయోగిస్తున్న ఏఐ సాధనాలు ఏమిటి?
CERT-In తన నవంబర్ 4 హెచ్చరికలో కొన్ని AI ఆధారిత సైబర్ దాడి సాధనాలను ప్రస్తావించింది.
వాటిలో ARTEX, PentAGI, Cairn, CyberStrikeAI వంటి సాధనాలు ఉన్నాయి. ఇవి సైబర్ భద్రతా పరీక్షలు, దాడుల విశ్లేషణ, ఆటోమేటెడ్ ఆపరేషన్లకు సంబంధించిన సామర్థ్యాలను కలిగి ఉంటాయి. అయితే వీటిని దుర్వినియోగం చేస్తే హ్యాకర్లకు ఉపయోగపడే అవకాశం ఉంది.
AI సాయంతో పెద్ద సంఖ్యలో దాడి స్క్రిప్ట్లను వేగంగా రూపొందించడం, లక్ష్య వ్యవస్థల్లోని లోపాలను విశ్లేషించడం, దాడులను ఆటోమేటిక్గా కొనసాగించడం వంటి చర్యలు సులభమవుతున్నాయి.
అంటే టెక్నాలజీ ఎంత వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతోందో.. దానిని దుర్వినియోగం చేసే సైబర్ నేరగాళ్ల సామర్థ్యాలు కూడా అంతే వేగంగా పెరుగుతున్నాయి.
నవంబర్ 20న మరోసారి వెలుగులోకి అనధికారిక చెల్లింపులు
నవంబర్ 20, 2026న CERT-Inకు సంబంధించిన మరో కీలక సమాచారం వెలుగులోకి వచ్చింది. బ్యాంకింగ్, ఆర్థిక సేవలకు సహకరించే సర్వీస్ ప్రొవైడర్లు, ప్రభుత్వానికి సంబంధించిన చెల్లింపుల వ్యవస్థలకు సాంకేతిక సేవలు అందించే సంస్థల వద్ద అనధికారిక లావాదేవీలు గుర్తించినట్లు సమాచారం.
కొన్ని సందర్భాల్లో వ్యాపార రికార్డులు లేదా చెల్లింపులకు సంబంధించిన ఆమోద విధానాలను మార్చి, సాధారణంగా జరిగే చెల్లింపు ప్రక్రియలనే అక్రమంగా ఉపయోగించినట్లు వెల్లడైంది.
అయితే ఈ ఘటనల్లో ఎంత మొత్తంలో డబ్బు బదిలీ అయింది, ఏయే సంస్థలు ప్రభావితమయ్యాయి అనే పూర్తి వివరాలను అధికారులు వెల్లడించలేదు.
దీంతో బ్యాంకులే కాకుండా వాటికి సాంకేతిక సేవలు అందించే సంస్థలు, థర్డ్ పార్టీ చెల్లింపు వేదికలు కూడా సైబర్ భద్రత విషయంలో అప్రమత్తంగా ఉండాల్సిన అవసరం ఉందని స్పష్టమవుతోంది.
సాధారణ ప్రజలు తమ డబ్బును ఎలా కాపాడుకోవాలి?
ఈ హెచ్చరికలు ప్రధానంగా ఆర్థిక సంస్థలు, చెల్లింపు సేవల సంస్థలను ఉద్దేశించి జారీ చేసినప్పటికీ, డిజిటల్ చెల్లింపులు చేసే ప్రతి ఒక్కరూ కొన్ని జాగ్రత్తలు పాటించడం మంచిది.
- యూపీఐ పిన్ను ఎవరికీ చెప్పకండి: బ్యాంకు సిబ్బంది లేదా కస్టమర్ కేర్ పేరుతో ఎవరైనా అడిగినా మీ UPI PIN, OTP వివరాలను వెల్లడించవద్దు.
- తెలియని లింకులను క్లిక్ చేయవద్దు: ఉచిత బహుమతులు, క్యాష్బ్యాక్, రివార్డుల పేరుతో వచ్చే అనుమానాస్పద లింకులను తెరవకండి.
- స్క్రీన్ షేరింగ్ యాప్స్ విషయంలో జాగ్రత్త: అపరిచితులు చెప్పినప్పుడు AnyDesk, TeamViewer వంటి రిమోట్ యాక్సెస్ యాప్స్ను ఇన్స్టాల్ చేయవద్దు.
- బ్యాంకు లావాదేవీలను పరిశీలించండి: మీ ఖాతాలో జరిగే డెబిట్, క్రెడిట్ లావాదేవీలపై ఎప్పటికప్పుడు నోటిఫికేషన్లు పరిశీలించండి.
- అధికారిక యాప్స్ మాత్రమే ఉపయోగించండి: బ్యాంకింగ్, UPI యాప్స్ను అధికారిక Play Store లేదా App Store నుంచే డౌన్లోడ్ చేసుకోండి.
- బ్యాంకింగ్ యాప్స్ను అప్డేట్ చేయండి: భద్రతా లోపాలను సరిచేసే అప్డేట్స్ను నిర్లక్ష్యం చేయవద్దు.
- అనుమానాస్పద లావాదేవీలను వెంటనే నివేదించండి: మీ ఖాతాలో తెలియని లావాదేవీ కనిపిస్తే వెంటనే బ్యాంకును సంప్రదించండి.
సైబర్ మోసానికి గురైతే ఏం చేయాలి?
మీ బ్యాంకు ఖాతా నుంచి అనుమతి లేకుండా డబ్బు బదిలీ అయినట్లు గుర్తిస్తే ఆలస్యం చేయకుండా చర్యలు తీసుకోవాలి.
- వెంటనే బ్యాంకు అధికారిక హెల్ప్లైన్ను సంప్రదించి లావాదేవీని నివేదించండి.
- భారత సైబర్ క్రైమ్ హెల్ప్లైన్ నంబర్ 1930కు కాల్ చేయండి.
- అధికారిక సైబర్ క్రైమ్ పోర్టల్ https://cybercrime.gov.in/ ద్వారా ఫిర్యాదు చేయండి.
- లావాదేవీ ఐడీ, బ్యాంకు సందేశాలు, ఇతర ఆధారాలను భద్రపరచుకోండి.
మోసం జరిగిన వెంటనే ఫిర్యాదు చేయడం ద్వారా డబ్బును నిలిపివేసే లేదా తిరిగి పొందే అవకాశాలు మెరుగుపడవచ్చు. అయితే డబ్బు తిరిగి వస్తుందని హామీ ఉండదు.
డిజిటల్ చెల్లింపుల్లో భద్రతే ముఖ్యం!
భారత్లో డిజిటల్ చెల్లింపుల వినియోగం పెరుగుతున్న కొద్దీ వాటిపై జరిగే సైబర్ దాడుల స్వరూపం కూడా మారుతోంది. ముఖ్యంగా AI సాయంతో దాడులు వేగంగా, సంక్లిష్టంగా మారడం ఆందోళన కలిగించే అంశం.
బ్యాంకులు, ఫిన్టెక్ సంస్థలు తమ సాంకేతిక వ్యవస్థలను మరింత బలోపేతం చేయాల్సిన అవసరం ఉంది. అదే సమయంలో వినియోగదారులు కూడా డిజిటల్ లావాదేవీల విషయంలో అప్రమత్తంగా ఉండాలి.
టెక్నాలజీ మన పనులను సులభతరం చేస్తుంది. కానీ సరైన జాగ్రత్తలు పాటించకపోతే అదే టెక్నాలజీ సైబర్ నేరగాళ్లకు ఆయుధంగా మారే ప్రమాదం ఉంది.
