
DNEWS:తెలంగాణలో భూగర్భ జలాల పరిస్థితి రోజురోజుకూ ఆందోళనకరంగా మారుతోంది. వర్షాభావ పరిస్థితులు, పెరుగుతున్న బోర్వెల్ వినియోగం, భూగర్భ జలాల పునరుద్ధరణ తగ్గిపోవడం వంటి కారణాలతో అనేక ప్రాంతాల్లో నీటి మట్టాలు గణనీయంగా పడిపోతున్నాయి. ముఖ్యంగా వ్యవసాయం, తాగునీటి అవసరాల కోసం బోర్వెల్స్పై ఆధారపడే గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో పరిస్థితి మరింత ఇబ్బందికరంగా మారుతోంది. ఈ నేపథ్యంలో తెలంగాణ ప్రభుత్వం, జిల్లా యంత్రాంగాలు భూగర్భ జలాల పరిరక్షణపై ప్రత్యేక దృష్టి సారించాయి. కొత్త బోర్లు తవ్వాలంటే ముందస్తు అనుమతులు తప్పనిసరి చేస్తూ చర్యలు చేపడుతున్నాయి. తాజాగా వికారాబాద్ జిల్లాలో కలెక్టర్ కీలక ఆంక్షలు విధించడం రాష్ట్రవ్యాప్తంగా చర్చనీయాంశమైంది. అనుమతి లేకుండా బోర్వెల్ తవ్వితే బోర్ను సీజ్ చేయడంతో పాటు జరిమానాలు, చట్టపరమైన చర్యలు తీసుకుంటామని అధికారులు హెచ్చరించారు.
వికారాబాద్ జిల్లాలో బోర్వెల్ తవ్వకాలపై ఆంక్షలు
తెలంగాణలో భూగర్భ జలాలు అత్యంత లోతుకు పడిపోయిన జిల్లాల్లో వికారాబాద్ ముందుంది. ఈ పరిస్థితిని దృష్టిలో ఉంచుకుని జిల్లా కలెక్టర్ దీపక్ తివారీ కొత్త బోర్వెల్ తవ్వకాలపై కీలక నిర్ణయం తీసుకున్నారు. వ్యవసాయ అవసరాలు, గృహ అవసరాల కోసం కొత్త బోర్లు వేయాలనుకునే వారు తప్పనిసరిగా ముందస్తు అనుమతి తీసుకోవాలని స్పష్టం చేశారు.
నవంబర్ 19న ప్రకటించిన మార్గదర్శకాల ప్రకారం కొత్త బోర్లకు సంబంధించిన దరఖాస్తులను మీ సేవా పోర్టల్ ద్వారానే స్వీకరిస్తారు. ఇకపై ఆఫ్లైన్లో ఇచ్చే దరఖాస్తులను ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ పరిగణనలోకి తీసుకోరు. మీ సేవా ద్వారా దరఖాస్తు చేసుకున్న తర్వాత భూగర్భ జలాల శాఖ అధికారులు సంబంధిత ప్రాంతంలో నీటి లభ్యత, భూగర్భ పరిస్థితులను పరిశీలిస్తారు. శాస్త్రీయంగా అనుకూలమని నిర్ధారించిన తర్వాతే బోర్వెల్ తవ్వకాలకు అనుమతి లభిస్తుంది.
అనుమతి లేకుండా డ్రిల్లింగ్ పనులు చేపడితే సంబంధిత బోర్వెల్ను సీజ్ చేయడం, జరిమానాలు విధించడం, వాటర్, ల్యాండ్ అండ్ ట్రీస్ యాక్ట్ (WALTA), 2002 ప్రకారం చర్యలు తీసుకోవడం జరుగుతుందని అధికారులు హెచ్చరించారు. అంతేకాకుండా భూగర్భ జలాల శాఖ నుంచి రిజిస్ట్రేషన్ సర్టిఫికెట్ లేని డ్రిల్లింగ్ రిగ్లను కూడా సీజ్ చేసే అవకాశం ఉంది.
వికారాబాద్లో భూగర్భ జలాలు ఎంత లోతుకు పడిపోయాయంటే?
భూగర్భ జలాల శాఖ విడుదల చేసిన అక్టోబర్ 2026 గణాంకాలు ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి. వికారాబాద్ జిల్లాలో సెప్టెంబర్ నెలలో సగటు భూగర్భ జలాల లోతు 11.96 మీటర్లు ఉండగా, అక్టోబర్ నాటికి అది 13.54 మీటర్లకు చేరింది. అంటే భూమి ఉపరితలం నుంచి నీరు లభించే స్థాయి మరింత లోతుకు వెళ్లింది.
జిల్లాలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో భూగర్భ జలాలు 20 మీటర్లకు మించి లోతులో ఉన్నట్లు అధికారులు గుర్తించారు. జూన్ నుంచి అక్టోబర్ మధ్య జిల్లాలో సాధారణ వర్షపాతం కంటే 36 శాతం తక్కువ వర్షం నమోదైంది. అంతేకాకుండా జిల్లాలోని 20 మండలాలు కరువు ప్రభావిత ప్రాంతాలుగా గుర్తించబడ్డాయి.
వర్షాలు సరిగా కురవకపోవడం, ఎల్నినో ప్రభావంతో వర్షాభావ పరిస్థితులు ఏర్పడటం భూగర్భ జలాల తగ్గుదలకు ప్రధాన కారణాలుగా అధికారులు పేర్కొంటున్నారు. ఇదే పరిస్థితి కొనసాగితే భవిష్యత్తులో తాగునీటి సరఫరా, వ్యవసాయ రంగంపై తీవ్ర ప్రభావం పడే ప్రమాదం ఉందని హెచ్చరిస్తున్నారు.
తెలంగాణలో ఇతర జిల్లాల్లోనూ ఇదే పరిస్థితి
వికారాబాద్ ఒక్క జిల్లాలోనే కాకుండా తెలంగాణలోని పలు జిల్లాల్లో భూగర్భ జలాల మట్టాలు పడిపోతున్నాయి. అక్టోబర్ 2026 గణాంకాల ప్రకారం పలు జిల్లాల్లో భూమి ఉపరితలం నుంచి నీరు లభించే లోతు గణనీయంగా పెరిగింది.
| జిల్లా | అక్టోబర్ 2026 నీటి మట్టం |
|---|---|
| వికారాబాద్ | 13.54 మీటర్లు |
| సంగారెడ్డి | 12.93 మీటర్లు |
| రంగారెడ్డి | 12.75 మీటర్లు |
| మేడ్చల్ మల్కాజిగిరి | 12.67 మీటర్లు |
| మహబూబ్నగర్ | 11.96 మీటర్లు |
| మెదక్ | 11.48 మీటర్లు |
| యాదాద్రి భువనగిరి | 11.12 మీటర్లు |
| హైదరాబాద్ | 11.10 మీటర్లు |
రాష్ట్రవ్యాప్తంగా 621 మండలాల్లో 554 మండలాల్లో భూగర్భ జలాలు తగ్గినట్లు నవంబర్లో వెలువడిన నివేదికలు వెల్లడించాయి. తెలంగాణ సగటు భూగర్భ జలాల లోతు కూడా గత ఏడాదితో పోలిస్తే పెరిగింది. ముఖ్యంగా హైదరాబాద్ పరిసర ప్రాంతాల్లోనూ నీటి మట్టాలు పడిపోవడం ఆందోళన కలిగిస్తోంది.
మీ సేవా ద్వారానే బోర్వెల్ అనుమతులు.. కొత్త విధానం
కొత్త బోర్లు వేయాలనుకునే రైతులు, ఇళ్ల యజమానులు ఇకపై అనుమతుల కోసం కార్యాలయాల చుట్టూ తిరగాల్సిన అవసరం లేకుండా ప్రభుత్వం ఆన్లైన్ విధానాన్ని అమల్లోకి తీసుకొచ్చింది. మీ సేవా పోర్టల్ ద్వారా దరఖాస్తు చేసుకునే అవకాశం కల్పించింది.
దరఖాస్తు అందిన తర్వాత భూగర్భ జలాల శాఖ అధికారులు పలు అంశాలను పరిశీలిస్తారు. అందులో ముఖ్యంగా:
- సంబంధిత ప్రాంతంలో భూగర్భ జలాల లభ్యత ఎంత ఉంది?
- అక్కడ కొత్త బోర్వెల్ తవ్వడం శాస్త్రీయంగా సాధ్యమవుతుందా?
- ఇప్పటికే ఆ ప్రాంతంలో ఎన్ని బోర్లు ఉన్నాయి?
- సమీపంలోని తాగునీటి వనరులకు ప్రమాదం ఉందా?
- ప్రజా తాగునీటి వనరులకు నిర్దేశించిన దూర నిబంధనలు పాటిస్తున్నారా?
ఈ అంశాలన్నింటినీ పరిశీలించిన తర్వాతే అనుమతులపై నిర్ణయం తీసుకుంటారు. ప్రజా తాగునీటి వనరుల నుంచి 250 మీటర్ల దూర నిబంధనతో సహా అవసరమైన సాంకేతిక ప్రమాణాలను పరిశీలిస్తారు. దరఖాస్తుల పరిశీలనకు కనీసం 15 రోజుల సమయం పట్టవచ్చని అధికారులు వెల్లడించినట్లు వార్తా నివేదికలు పేర్కొన్నాయి.
హైదరాబాద్లోనూ కొత్త బోర్లపై ప్రభుత్వ ఆంక్షలు
భూగర్భ జలాల సమస్య నగర ప్రాంతాలను కూడా వెంటాడుతోంది. ముఖ్యంగా హైదరాబాద్ కోర్ అర్బన్ రీజియన్ పరిధిలో నీటి వనరుల సంరక్షణకు ప్రభుత్వం ప్రత్యేక మార్గదర్శకాలు తీసుకొచ్చింది. ఎల్నినో ప్రభావంతో వర్షపాతం తగ్గే అవకాశం ఉందన్న అంచనాల నేపథ్యంలో కొత్త బోర్వెల్ తవ్వకాలపై నియంత్రణలు విధించింది.
ప్రభుత్వం జారీ చేసిన జీవో 259 ప్రకారం క్యూర్ పరిధిలో నిర్మాణాలు, ఇతర తాగునీరు కాని అవసరాలకు భూగర్భ జలాల వినియోగంపై ఆంక్షలు విధించారు. అత్యవసర తాగునీటి అవసరాలకు సంబంధించిన దరఖాస్తులకు మాత్రం నిర్దేశిత విధానంలో అనుమతులు పొందే అవకాశం కల్పించారు.
నిర్మాణ పనులు, మొక్కలకు నీరు పెట్టడం, రోడ్లను శుభ్రం చేయడం, ల్యాండ్స్కేపింగ్ వంటి అవసరాలకు తాగునీటిని ఉపయోగించకుండా శుద్ధి చేసిన మురుగునీటిని వినియోగించాలని ప్రభుత్వం సూచించింది. ఈ చర్యల ప్రధాన ఉద్దేశం అందుబాటులో ఉన్న భూగర్భ జలాలను కాపాడుకోవడమే.
రైతులకు అధికారుల కీలక సూచనలు
భూగర్భ జలాలు తగ్గిపోతున్న నేపథ్యంలో రైతులు పంటల సాగులోనూ మార్పులు చేసుకోవాలని వికారాబాద్ జిల్లా యంత్రాంగం సూచించింది. ముఖ్యంగా ఎక్కువ నీరు అవసరమయ్యే వరి పంట సాగును యాసంగి సీజన్లో తగ్గించాలని కోరింది.
దానికి బదులుగా తక్కువ నీటితో పండించే ప్రత్యామ్నాయ పంటలను సాగు చేయాలని సూచించింది. జొన్న, రాగి వంటి చిరుధాన్యాలు, కందులు, శనగలు వంటి పప్పుధాన్యాలు, పొద్దుతిరుగుడు, వేరుశనగ వంటి నూనెగింజల పంటలకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలని తెలిపింది.
అలాగే కూరగాయల సాగు చేసే రైతులు డ్రిప్ ఇరిగేషన్, స్ప్రింక్లర్ విధానాలను ఉపయోగించాలని సూచించింది. పంటలకు అవసరమైన నీటిని మాత్రమే అందించడం ద్వారా నీటి వృథాను తగ్గించవచ్చని అధికారులు చెబుతున్నారు. సంప్రదాయ పద్ధతిలో పొలమంతా నీటిని నింపే విధానానికి బదులుగా ఆధునిక నీటి నిర్వహణ పద్ధతులను అనుసరించాలని సూచించారు.
పరిశ్రమలకు కూడా కీలక ఆదేశాలు
భూగర్భ జలాల పరిరక్షణలో పరిశ్రమల పాత్ర కూడా ముఖ్యమని అధికారులు స్పష్టం చేస్తున్నారు. వికారాబాద్ జిల్లాలోని పారిశ్రామిక యూనిట్లు వ్యర్థ జలాలను శుద్ధి చేసి తిరిగి వినియోగించేలా జీరో లిక్విడ్ డిశ్చార్జ్ (Zero Liquid Discharge) సదుపాయాలను ఏర్పాటు చేసుకోవాలని ఆదేశించారు.
పరిశ్రమల ప్రాంగణాల్లో వర్షపు నీటిని నిల్వ చేసేందుకు రెయిన్వాటర్ హార్వెస్టింగ్ పిట్స్ ఏర్పాటు చేయాలని సూచించారు. నీటి వనరులను వృథా చేసే పరిశ్రమలపై జరిమానాలు విధించడంతో పాటు నిబంధనలను ఉల్లంఘిస్తే మూసివేత చర్యలు కూడా తీసుకుంటామని హెచ్చరించారు.
ఇక సాధారణ ప్రజలు కూడా నీటి పొదుపుపై ప్రత్యేక శ్రద్ధ చూపాలని అధికారులు సూచిస్తున్నారు. ఇంట్లో కుళాయిలు లీకేజీ అవుతుంటే వెంటనే మరమ్మతులు చేయించుకోవాలి. ఓవర్హెడ్ ట్యాంకులు నిండిన తర్వాత నీరు బయటకు వృథాగా వెళ్లకుండా చూసుకోవాలి. వాహనాలు, ఇళ్ల పరిసరాలను శుభ్రం చేసేందుకు తాగునీటిని అధికంగా వినియోగించకూడదని సూచిస్తున్నారు.
బోర్లు వేయించే ముందు ప్రజలు తెలుసుకోవాల్సిన విషయాలు
చాలామంది నీటి సమస్య ఎదురైన వెంటనే ఎలాంటి ముందస్తు పరిశీలన లేకుండా బోర్వెల్ తవ్వించేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నారు. కానీ భూగర్భ జలాల పరిస్థితి అనుకూలంగా లేకపోతే బోరు విఫలమయ్యే ప్రమాదం ఉంది. దీంతో వేలాది రూపాయలు ఖర్చు చేసినా నీరు లభించక ఆర్థికంగా నష్టపోవాల్సి వస్తుంది.
అందువల్ల కొత్త బోర్ వేయించే ముందు సంబంధిత భూగర్భ జలాల శాఖ అధికారుల ద్వారా శాస్త్రీయ పరిశీలన చేయించుకోవాలి. అనుమతులు వచ్చిన తర్వాతే డ్రిల్లింగ్ పనులు ప్రారంభించాలి. అనధికారికంగా బోర్లు తవ్వించే ప్రయత్నం చేస్తే చట్టపరమైన సమస్యలు ఎదురయ్యే అవకాశం ఉంది.
ముఖ్యంగా రైతులు తమ పొలాల్లో ఇప్పటికే ఉన్న బోర్ల నీటి లభ్యతను పరిశీలించుకుంటూ, నీటిని పొదుపుగా వినియోగించుకోవాలి. ఒకే ప్రాంతంలో వరుసగా బోర్లు వేయడం వల్ల భూగర్భ జలాలపై మరింత ఒత్తిడి పెరుగుతుంది.
రాబోయే వేసవిలో తాగునీటి సమస్య తప్పదా?
ప్రస్తుతం పడిపోతున్న భూగర్భ జలాల మట్టాలు రాబోయే వేసవిపై ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి. వర్షపాతం తక్కువగా ఉండటం, భూగర్భ జలాల వినియోగం పెరగడం ఇలాగే కొనసాగితే గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో తాగునీటి సమస్యలు తలెత్తే ప్రమాదం ఉంది. వ్యవసాయ బోర్లు ఎండిపోవడం వల్ల పంటలకు నీరు అందించడంలో రైతులు ఇబ్బందులు ఎదుర్కొనే అవకాశం ఉంది.
అయితే ఇప్పుడే తాగునీటి కొరత తప్పదని చెప్పలేం. రాబోయే నెలల్లో కురిసే వర్షాలు, నీటి వినియోగంపై తీసుకునే నియంత్రణ చర్యలు, భూగర్భ జలాల పునరుద్ధరణపై ఆధారపడి పరిస్థితులు మారవచ్చు.
మొత్తంగా తెలంగాణలో భూగర్భ జలాల సంక్షోభం ప్రభుత్వానికి, రైతులకు, ప్రజలకు ఒక హెచ్చరికగా మారింది. బోర్వెల్ తవ్వకాలపై అనుమతుల విధానం, నీటి వినియోగంపై ఆంక్షలు, వర్షపు నీటి సంరక్షణ చర్యలు సమర్థంగా అమలైతే భవిష్యత్తులో నీటి సమస్యను కొంతవరకు నియంత్రించవచ్చు. ముఖ్యంగా వికారాబాద్ జిల్లాలో అమల్లోకి వచ్చిన కొత్త నిబంధనలను ప్రజలు తప్పనిసరిగా పాటించాలి. నీటిని పొదుపు చేయడం ఒక్క ప్రభుత్వ బాధ్యత మాత్రమే కాదు.. ప్రతి ఒక్కరి బాధ్యత కూడా. భవిష్యత్తు తరాలకు నీటి వనరులు అందాలంటే ఇప్పటి నుంచే భూగర్భ జలాలను కాపాడుకోవాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది.
