
DNEWS:సూపర్ మార్కెట్కు వెళ్లగానే కావాల్సిన ప్రతి వస్తువు ఒకేచోట దొరకాలని చాలామంది కోరుకుంటారు. కానీ డీమార్ట్లో మాత్రం కొన్ని రకాల ఉత్పత్తులు కనిపించవు. ముఖ్యంగా మాంసాహార ఉత్పత్తులు, తాజా కూరగాయలు, భారీ ఎలక్ట్రానిక్ వస్తువుల విషయంలో ఇతర సూపర్ మార్కెట్లతో పోలిస్తే డీమార్ట్ విధానం భిన్నంగా ఉంటుంది. అసలు డీమార్ట్ ఎందుకు అన్ని రకాల వస్తువులను విక్రయించదు? తక్కువ ధరలకు ఉత్పత్తులను అందించడానికి కంపెనీ అనుసరిస్తున్న వ్యాపార వ్యూహం ఏమిటి? ఈ విధానం వల్ల వినియోగదారులకు, సంస్థకు కలిగే ప్రయోజనాలేమిటి? ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం.
డీమార్ట్ వ్యాపార విధానం వెనుక అసలు రహస్యం
భారతదేశంలో రిటైల్ రంగంలో గుర్తింపు పొందిన సంస్థల్లో డీమార్ట్ (DMart) ఒకటి. తక్కువ ధరలకు నిత్యావసర వస్తువులు, ఇంటి అవసరాలకు సంబంధించిన ఉత్పత్తులు అందించడం ద్వారా ఈ సంస్థ ప్రత్యేక గుర్తింపు సంపాదించింది. ఇతర సూపర్ మార్కెట్ల మాదిరిగా కేవలం ఆకర్షణీయమైన షాపింగ్ అనుభవం మీద కాకుండా, ధరలు, స్టాక్ నిర్వహణ, ఖర్చుల నియంత్రణపై ఎక్కువ దృష్టి పెడుతుంది.
డీమార్ట్ వ్యాపార నమూనాలో ముఖ్యమైన అంశం ఏమిటంటే.. ఎక్కువగా అమ్ముడయ్యే ఉత్పత్తులను ఎంపిక చేసుకుని, వాటిని పోటీ ధరలకు అందించడం. వినియోగదారులు ప్రతిరోజూ లేదా తరచూ కొనుగోలు చేసే బియ్యం, పప్పులు, నూనెలు, పిండి పదార్థాలు, సబ్బులు, షాంపూలు, బిస్కెట్లు, గృహోపకరణాలు వంటి ఉత్పత్తులకు ఎక్కువ ప్రాధాన్యత ఇస్తుంది.
అంటే మార్కెట్లో ఉన్న ప్రతి వస్తువును తన స్టోర్లోకి తీసుకురావడం డీమార్ట్ ప్రధాన లక్ష్యం కాదు. తన వ్యాపార విధానానికి సరిపోయే ఉత్పత్తులను ఎంపిక చేసుకోవడమే దాని వ్యూహం.
మాంసాహార ఉత్పత్తులకు ఎందుకు దూరంగా ఉంటుంది?
చికెన్, మటన్, చేపలు వంటి మాంసాహార ఉత్పత్తుల విక్రయానికి ప్రత్యేకమైన నిల్వ, శుభ్రత, ఉష్ణోగ్రత నియంత్రణ వ్యవస్థలు అవసరం. ముఖ్యంగా తాజా మాంసం త్వరగా పాడయ్యే అవకాశం ఉండటంతో సరైన కోల్డ్ స్టోరేజ్, రవాణా, పరిశుభ్రత ప్రమాణాలను పాటించాల్సి ఉంటుంది.
ఇలాంటి ఉత్పత్తులను విక్రయించాలంటే ప్రత్యేక విభాగాలు, శిక్షణ పొందిన సిబ్బంది, నిరంతర నాణ్యత తనిఖీలు అవసరమవుతాయి. వీటన్నింటికీ అదనపు నిర్వహణ ఖర్చులు వస్తాయి. అంతేకాకుండా, అమ్ముడుపోని స్టాక్ను సరైన సమయంలో నిర్వహించకపోతే నష్టాలు వచ్చే ప్రమాదం కూడా ఉంటుంది.
అందుకే డీమార్ట్ వంటి తక్కువ ధరల వ్యాపార నమూనాకు ప్రతి రకమైన తాజా మాంసాహార ఉత్పత్తిని చేర్చడం తప్పనిసరి కాదు. అయితే అన్ని డీమార్ట్ స్టోర్లలో ఒకే రకమైన ఉత్పత్తుల జాబితా ఉంటుందని భావించకూడదు. ప్రాంతం, స్టోర్ పరిమాణం, స్థానిక డిమాండ్ ఆధారంగా ఉత్పత్తుల లభ్యత మారవచ్చు.
కూరగాయలు అమ్మరనే ప్రచారంలో నిజమెంత?
డీమార్ట్లో కూరగాయలు అమ్మరనే అభిప్రాయం అందరిలోనూ ఉంది. కానీ ఇది పూర్తిగా నిజం కాదు. కంపెనీ వార్షిక నివేదిక ప్రకారం, డీమార్ట్ ఆహార ఉత్పత్తుల విభాగంలో పండ్లు, కూరగాయలు కూడా ఉన్నాయి. కొన్ని స్టోర్లలో తాజా కూరగాయలు, పండ్లు విక్రయిస్తారు.
అయితే అన్ని ప్రాంతాల్లో ఒకే రకమైన కూరగాయలు, పండ్లు అందుబాటులో ఉండకపోవచ్చు. స్థానిక డిమాండ్, సరఫరా, స్టోర్లో అందుబాటులో ఉన్న స్థలం ఆధారంగా ఉత్పత్తుల ఎంపిక మారుతుంది.
తాజా కూరగాయలు, పండ్ల వ్యాపారంలో మరో ముఖ్యమైన అంశం వాటి నిల్వ కాలం. కొన్ని కూరగాయలు త్వరగా పాడవుతాయి. ప్రతిరోజూ తాజా సరుకు అందుబాటులో ఉండేలా సరఫరా వ్యవస్థను నిర్వహించాలి. అందుకే వాటి నిల్వ, రవాణా, నాణ్యత తనిఖీలపై ప్రత్యేక శ్రద్ధ అవసరం.
భారీ ఎలక్ట్రానిక్ వస్తువులను ఎందుకు ఎక్కువగా చూడలేం?
డీమార్ట్లో మిక్సర్లు, కుక్కర్లు, చిన్న గృహోపకరణాలు వంటి వస్తువులు కనిపిస్తాయి. కానీ పెద్ద టీవీలు, ఫ్రిజ్లు, వాషింగ్ మెషీన్లు వంటి భారీ ఎలక్ట్రానిక్ ఉత్పత్తులకు అన్ని స్టోర్లలో ప్రాధాన్యత ఉండకపోవచ్చు.
దీనికి ప్రధాన కారణం వ్యాపార నమూనా. భారీ ఎలక్ట్రానిక్ వస్తువులకు ఎక్కువ స్థలం అవసరం. వాటిని నిల్వ చేయడానికి ప్రత్యేక ఏర్పాట్లు చేయాలి. రవాణా, డెలివరీ, ఇన్స్టాలేషన్, వారంటీ, అమ్మకాల తర్వాత సేవలు వంటి అంశాలను కూడా నిర్వహించాల్సి ఉంటుంది.
ఉదాహరణకు ఒక టీవీ కొనుగోలు చేసిన వినియోగదారుడికి ఇంటి వద్ద డెలివరీ, ఇన్స్టాలేషన్ అవసరమవుతుంది. ఫ్రిజ్, వాషింగ్ మెషీన్ వంటి ఉత్పత్తుల విషయంలోనూ ఇదే పరిస్థితి. ఈ సేవలన్నింటినీ నిర్వహించడం సాధారణ సూపర్ మార్కెట్ కార్యకలాపాల కంటే భిన్నమైనది.
డీమార్ట్ తన ప్రధాన వ్యాపారంలో రోజువారీ అవసరాల ఉత్పత్తులు, ఆహార పదార్థాలు, వ్యక్తిగత సంరక్షణ వస్తువులు, గృహోపకరణాలు, దుస్తులు వంటి విభాగాలకు ప్రాధాన్యత ఇస్తుంది. అందువల్ల భారీ ఎలక్ట్రానిక్స్ను విస్తృత స్థాయిలో విక్రయించడం దాని ప్రధాన లక్ష్యం కాకపోవచ్చు.
తక్కువ ధరల వెనుక ఉన్న ‘ఎవ్రీ డే లో ప్రైస్’ వ్యూహం
డీమార్ట్ విజయానికి ముఖ్యమైన కారణాల్లో ఒకటి ‘ఎవ్రీ డే లో కాస్ట్ – ఎవ్రీ డే లో ప్రైస్’ (EDLC/EDLP) విధానం. అంటే ప్రత్యేక పండుగలు, పండుగ సీజన్లు లేదా పరిమిత రోజులకే భారీ డిస్కౌంట్లు ఇవ్వడం కాకుండా, ఏడాది పొడవునా పోటీ ధరలకు ఉత్పత్తులను అందించడంపై దృష్టి పెట్టడం.
కంపెనీ 2024-25 వార్షిక నివేదికలో కూడా ఈ వ్యూహాన్ని స్పష్టంగా వివరించింది. తక్కువ కొనుగోలు ఖర్చులు, నిర్వహణ ఖర్చుల నియంత్రణ ద్వారా వినియోగదారులకు తక్కువ ధరలు అందించడమే తమ వ్యాపార విధానమని పేర్కొంది.
ఇందులో భాగంగా కంపెనీ పెద్ద మొత్తంలో ఉత్పత్తులను కొనుగోలు చేయడం, సరఫరాదారులతో సంబంధాలు కొనసాగించడం, స్టాక్ నిర్వహణను సమర్థంగా చేపట్టడం వంటి అంశాలకు ప్రాధాన్యత ఇస్తుంది.
డీమార్ట్లో ఎక్కువగా కనిపించే ఉత్పత్తులు ఏమిటి?
డీమార్ట్ వార్షిక నివేదిక ప్రకారం, సంస్థ ఉత్పత్తులను ప్రధానంగా మూడు విభాగాలుగా విభజించవచ్చు.
- ఫుడ్ ప్రొడక్ట్స్: బియ్యం, పప్పులు, నూనెలు, ప్యాకేజ్డ్ ఫుడ్స్, పాలు, పానీయాలు, పండ్లు, కూరగాయలు.
- నాన్ఫుడ్ FMCG: సబ్బులు, షాంపూలు, డిటర్జెంట్లు, టూత్పేస్ట్, వ్యక్తిగత సంరక్షణ, ఇంటి శుభ్రతకు సంబంధించిన ఉత్పత్తులు.
- జనరల్ మర్చండైజ్, అపారెల్: దుస్తులు, చెప్పులు, బొమ్మలు, వంట పాత్రలు, ప్లాస్టిక్ వస్తువులు, బెడ్షీట్లు, గృహోపకరణాలు.
ఈ ఉత్పత్తుల విభజనను చూస్తే డీమార్ట్ కేవలం కిరాణా దుకాణం కాదని, కుటుంబాలకు అవసరమైన అనేక రకాల వస్తువులను ఒకేచోట అందించే రిటైల్ సంస్థ అని అర్థమవుతుంది.
పెద్ద మొత్తంలో కొనుగోళ్లు.. ఖర్చుల నియంత్రణ!
డీమార్ట్ వ్యాపార విధానంలో మరో ముఖ్యమైన అంశం బల్క్ ప్రొక్యూర్మెంట్. అంటే ఉత్పత్తులను పెద్ద మొత్తంలో కొనుగోలు చేయడం. ఇలా చేయడం వల్ల సరఫరా ఖర్చులను తగ్గించుకునే అవకాశం ఉంటుంది.
అలాగే సరఫరాదారులు, పంపిణీ కేంద్రాలు, స్టోర్ల మధ్య సమన్వయం కూడా కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. ఉత్పత్తులను దగ్గరలోని సరఫరా కేంద్రాల నుంచి స్టోర్లకు అందించడం ద్వారా రవాణా ఖర్చులను తగ్గించుకునే ప్రయత్నం చేస్తుంది.
ఇక డీమార్ట్ స్టోర్లలో అనవసరమైన అలంకరణలు, అధిక నిర్వహణ ఖర్చుల కంటే వ్యాపార సామర్థ్యానికి ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం కూడా దాని విధానంలో భాగం. ఇలా ఆదా చేసిన ఖర్చులను తక్కువ ధరల రూపంలో వినియోగదారులకు అందించడానికి ప్రయత్నిస్తుంది.
ప్రతి ప్రాంతానికి ఒకే రకమైన వస్తువులు ఉండవు!
డీమార్ట్ అనుసరించే మరో ఆసక్తికరమైన విధానం స్థానిక అవసరాలకు అనుగుణంగా ఉత్పత్తులను ఎంపిక చేసుకోవడం. హైదరాబాద్లో ఎక్కువగా అమ్ముడయ్యే వస్తువులు మరో రాష్ట్రంలోని ప్రాంతంలో అదే స్థాయిలో అమ్ముడవుతాయని చెప్పలేం.
ఉదాహరణకు ఒక ప్రాంతంలో ఒక ప్రత్యేక బ్రాండ్కు ఎక్కువ డిమాండ్ ఉంటే, మరో ప్రాంతంలో స్థానికంగా తయారయ్యే ఉత్పత్తులకు ఎక్కువ ఆదరణ ఉండవచ్చు. అందుకే స్థానిక మార్కెట్ పరిస్థితులను అర్థం చేసుకుని ఉత్పత్తుల ఎంపికలో మార్పులు చేస్తుంది.
దీని వల్ల వినియోగదారులకు తమ ప్రాంతానికి అనుగుణమైన ఉత్పత్తులు అందుబాటులో ఉండే అవకాశం ఉంటుంది. కంపెనీ వార్షిక నివేదికలో కూడా స్థానిక ఉత్పత్తుల ఎంపికకు ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నట్లు పేర్కొంది.
వినియోగదారులకు దీని వల్ల లాభమేమిటి?
డీమార్ట్ వ్యాపార విధానం వల్ల వినియోగదారులకు కొన్ని ప్రయోజనాలు ఉన్నాయి.
- రోజువారీ అవసరాల వస్తువులు ఒకేచోట కొనుగోలు చేయవచ్చు.
- పలు ఉత్పత్తులను పోటీ ధరలకు పొందవచ్చు.
- తరచుగా ఉపయోగించే వస్తువులపై ఖర్చును నియంత్రించుకోవచ్చు.
- కుటుంబానికి అవసరమైన కిరాణా, గృహోపకరణాలు, వ్యక్తిగత సంరక్షణ వస్తువులను ఒకేసారి కొనుగోలు చేయవచ్చు.
- స్థానిక అవసరాలకు అనుగుణంగా ఎంపిక చేసిన ఉత్పత్తులను పొందవచ్చు.
అయితే ప్రతి వస్తువూ డీమార్ట్లోనే తక్కువ ధరకు దొరుకుతుందని అనుకోవడం సరికాదు. కొనుగోలు చేసే ముందు ఇతర దుకాణాల్లోని ధరలు, నాణ్యత, ఆఫర్లను కూడా పోల్చి చూడటం మంచిది.
ముగింపు: అన్ని వస్తువులు కాదు.. సరైన వస్తువుల ఎంపికే డీమార్ట్ వ్యూహం!
డీమార్ట్లో కొన్ని వస్తువులు కనిపించకపోవడం వెనుక ప్రత్యేకమైన వ్యాపార వ్యూహం ఉంది. ప్రతి రకమైన ఉత్పత్తిని విక్రయించడం కంటే, తమ వ్యాపార నమూనాకు సరిపోయే వస్తువులను ఎంపిక చేసుకుని, వాటిని తక్కువ ధరలకు అందించడంపై సంస్థ దృష్టి పెడుతోంది.
అయితే కూరగాయలు, పండ్లు, గృహోపకరణాలు డీమార్ట్లో అసలు అమ్మరనే ప్రచారం సరైనది కాదు. కంపెనీ అధికారిక ఉత్పత్తుల విభాగాల్లో ఇవి కూడా ఉన్నాయి. స్టోర్ను బట్టి వాటి లభ్యత మారుతుంది.
మొత్తానికి డీమార్ట్ విజయ రహస్యం అన్ని వస్తువులను అమ్మడంలో కాదు.. వినియోగదారులకు అవసరమైన వస్తువులను సరైన ధరకు, సమర్థవంతమైన నిర్వహణతో అందించడంలో ఉంది. ఇదే దాని రిటైల్ వ్యాపార విధానంలో ప్రత్యేకత!
