
D news:nov:18పుస్తకం చదివే సమయంలో మెదడు అనేక ప్రక్రియలను సమన్వయం చేస్తుంది. ముందుగా అక్షరాలను గుర్తించి, వాటిని శబ్దాలతో అనుసంధానిస్తుంది. అనంతరం పదాల అర్థాలను గ్రహించి, వాక్యాలు, పేరాగ్రాఫ్ల మధ్య సంబంధాన్ని అర్థం చేసుకుంటుంది. విరామ చిహ్నాలు, వాక్య నిర్మాణం వంటి అంశాలు కూడా సమాచారాన్ని సులభంగా అర్థం చేసుకోవడానికి తోడ్పడతాయి.
చదవడంలో మరో ముఖ్యమైన ప్రయోజనం ఏమిటంటే.. మనకు నచ్చిన వేగంతో చదువుకోవచ్చు. అర్థం కాని వాక్యాన్ని మళ్లీ చదవవచ్చు. ముఖ్యమైన అంశాల దగ్గర ఆగి ఆలోచించవచ్చు. అవసరమైన సమాచారాన్ని గుర్తుపెట్టుకోవడానికి ఇది ఉపయోగపడుతుంది.
వినేటప్పుడు ఎదురయ్యే సవాళ్లు ఏమిటి?
ఆడియో రూపంలో సమాచారాన్ని వినేటప్పుడు మాట్లాడే వ్యక్తి వేగానికి అనుగుణంగా మన మెదడు స్పందించాల్సి ఉంటుంది. మాట్లాడిన మాటలు క్షణాల్లో ముగిసిపోతాయి. వాటిని జ్ఞాపకంలో ఉంచుకుంటూనే తదుపరి సమాచారంతో అనుసంధానించాలి.
అంతేకాకుండా మాటల్లోని శబ్దాలు ఒకదానితో మరొకటి కలిసిపోతుంటాయి. వాటి నుంచి సరైన పదాలను గుర్తించి అర్థాన్ని గ్రహించాలి. మాట్లాడే వ్యక్తి స్వరం, భావోద్వేగాలు, సందర్భం వంటి అంశాలను కూడా మెదడు విశ్లేషిస్తుంది. అందువల్ల వినడం అనేది కేవలం శబ్దాలను స్వీకరించడం మాత్రమే కాదు. అదొక నిరంతర మానసిక ప్రక్రియ.
చదవడం సులభమా? వినడం సులభమా?
చదవడం కంటే వినడం సులభమని చాలామంది అనుకుంటారు. అయితే కొత్త విషయాలు, క్లిష్టమైన భావనలు, శాస్త్రీయ అంశాలను అర్థం చేసుకునేటప్పుడు వినడం కొన్నిసార్లు ఎక్కువ శ్రద్ధను కోరుతుంది.
కథలు, నవలలు వంటి కల్పిత రచనలను చదివినా, ఆడియో రూపంలో విన్నా సమాచారాన్ని అర్థం చేసుకునే సామర్థ్యంలో పెద్దగా తేడా ఉండకపోవచ్చు. కానీ వాస్తవాలు, సిద్ధాంతాలు, వివరణాత్మక అంశాలను నేర్చుకునేటప్పుడు చదవడం కొంత ప్రయోజనకరంగా ఉంటుంది.
దీనికి ప్రధాన కారణం చదివేటప్పుడు మనకు సమాచారాన్ని తిరిగి పరిశీలించే అవకాశం ఉండటమే. అర్థం కాని అంశాలను మళ్లీ చదవవచ్చు. ముఖ్యమైన విషయాలను గుర్తించవచ్చు. వినేటప్పుడు మాత్రం అర్థం కాని భాగాన్ని తెలుసుకోవాలంటే ఆడియోను ఆపి వెనక్కి వెళ్లి మళ్లీ వినాల్సి ఉంటుంది.
అయితే డిస్లెక్సియా వంటి చదవడంలో ఇబ్బందులు ఎదుర్కొనే వారికి ఆడియో రూపంలో సమాచారాన్ని వినడం ఎంతో ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది. అక్షరాలను గుర్తించే ప్రక్రియ అవసరం లేకుండానే విషయాన్ని అర్థం చేసుకునే అవకాశం లభిస్తుంది.
నేర్చుకోవడంలో ఏకాగ్రత ఎంత ముఖ్యం?
చదవడం, వినడం.. ఏ పద్ధతిలో నేర్చుకున్నా ఏకాగ్రత చాలా ముఖ్యం. సమాచారాన్ని శ్రద్ధగా స్వీకరించడం, దాని గురించి ఆలోచించడం, ఇప్పటికే తెలిసిన విషయాలతో అనుసంధానించడం వల్ల నేర్చుకున్న అంశాలు ఎక్కువకాలం గుర్తుండే అవకాశం ఉంటుంది.
ప్రస్తుతం చాలామంది ప్రయాణాలు చేస్తూ, వ్యాయామం చేస్తూ, వంట పనులు చేసుకుంటూ పాడ్కాస్ట్లు, ఆడియో పుస్తకాలు వింటుంటారు. అయితే ఇతర పనులపై దృష్టి పెట్టినప్పుడు వినే విషయాలపై ఏకాగ్రత తగ్గే అవకాశం ఉంది.
కళాశాల విద్యార్థులపై నిర్వహించిన ఒక పరిశోధనలో కొందరికి ఒక అంశాన్ని చదవాలని, మరికొందరికి అదే విషయాన్ని పాడ్కాస్ట్ రూపంలో వినాలని సూచించారు. అనంతరం నిర్వహించిన పరీక్షలో చదివిన విద్యార్థులు మెరుగైన ఫలితాలు సాధించారు. ఆడియో విన్న వారిలో కొందరు అదే సమయంలో కంప్యూటర్పై ఇతర పనులు చేసినట్లు గుర్తించారు. దీన్ని బట్టి సమాచారాన్ని వినేటప్పుడు కూడా పూర్తి ఏకాగ్రత అవసరమని అర్థమవుతోంది.
చదవడం, వినడం.. రెండింటినీ అలవాటు చేసుకోవాలి!
పుస్తక పఠనం, ఆడియో రూపంలో సమాచారాన్ని వినడం.. రెండింటికీ ప్రత్యేక ప్రయోజనాలు ఉన్నాయి. లోతైన అవగాహన అవసరమైన విషయాలను చదవడం ద్వారా నేర్చుకోవచ్చు. ప్రయాణ సమయంలో లేదా ఇతర పనుల మధ్య సమయాన్ని సద్వినియోగం చేసుకోవడానికి ఆడియో పుస్తకాలు, పాడ్కాస్ట్లు ఉపయోగపడతాయి.
అందువల్ల ఈ రెండింటిలో ఒకదానిని మాత్రమే ఎంచుకోవాల్సిన అవసరం లేదు. విషయ స్వభావం, మన అవసరం, నేర్చుకునే పరిస్థితులను బట్టి తగిన పద్ధతిని అనుసరించాలి. వీలైతే ఒకే అంశాన్ని ముందుగా విని, ఆ తర్వాత చదవడం లేదా చదివిన విషయాన్ని ఆడియో రూపంలో వినడం ద్వారా మరింత సమగ్రంగా అర్థం చేసుకోవచ్చు.
మొత్తానికి.. నేర్చుకోవడంలో చదవడం, వినడం రెండూ ముఖ్యమే. అయితే ఎంత సమాచారం స్వీకరించామన్నదానికంటే, దాన్ని ఎంతవరకు అర్థం చేసుకుని గుర్తుంచుకున్నామన్నదే అసలైన విషయం.
