భారతదేశంలో సెమీకండక్టర్, ఎలక్ట్రానిక్స్ తయారీ రంగాలను మరింత బలోపేతం చేసేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం కీలక ముందడుగు వేసింది. దేశీయంగా చిప్స్, ఎలక్ట్రానిక్ విడిభాగాలు, తయారీ పరికరాల ఉత్పత్తిని పెంచే లక్ష్యంతో రూపొందించిన India Semiconductor Mission 2.0 (Semicon 2.0) కార్యక్రమంలో భాగంగా కొత్త వెబ్ అప్లికేషన్ పోర్టల్‌ను కేంద్ర మంత్రి అశ్విని వైష్ణవ్ నవంబర్ 6, 2026న ప్రారంభించారు.
అదే కార్యక్రమంలో Electronics Components Manufacturing Scheme (ECMS) కింద మరో 12 దరఖాస్తులకు ఆమోదం లభించింది. ఈ ప్రాజెక్టులు గుజరాత్, కర్ణాటక, మధ్యప్రదేశ్, మహారాష్ట్ర, పంజాబ్, తమిళనాడు, ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రాల్లో ఏర్పాటు కానున్నాయి. వీటి ద్వారా సుమారు రూ.7,503 కోట్ల పెట్టుబడులు వచ్చే అవకాశం ఉందని కేంద్ర ప్రభుత్వం వెల్లడించింది.
7 రాష్ట్రాల్లో ఎలక్ట్రానిక్స్ తయారీకి ప్రోత్సాహం
కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆమోదించిన 12 కొత్త ప్రాజెక్టుల ద్వారా ఎలక్ట్రానిక్స్ తయారీకి అవసరమైన కీలక విడిభాగాలు, ముడి పదార్థాలు, పారిశ్రామిక పరికరాల ఉత్పత్తికి ప్రాధాన్యత ఇవ్వనున్నారు.
ఈ ప్రాజెక్టుల ద్వారా సుమారు రూ.39,045 కోట్ల విలువైన ఉత్పత్తి సాధ్యమవుతుందని అంచనా. అలాగే 7,127 ప్రత్యక్ష ఉద్యోగ అవకాశాలు ఏర్పడే అవకాశం ఉందని ప్రభుత్వం తెలిపింది.
ఈ ఆమోదాలు ఎలక్ట్రానిక్స్ తయారీ రంగంలో దేశీయ సరఫరా వ్యవస్థను బలోపేతం చేయడంతో పాటు దిగుమతులపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించేందుకు సహాయపడతాయని భావిస్తున్నారు.
ఏయే ఎలక్ట్రానిక్ ఉత్పత్తుల తయారీకి ప్రాధాన్యత?
ఈ 12 ప్రాజెక్టుల కింద మొత్తం 10 రకాల ఉత్పత్తి విభాగాలకు సంబంధించిన తయారీకి ఆమోదాలు లభించాయి.
ప్రధానంగా నాలుగు విడిభాగాలు:
- Multi-layer Printed Circuit Boards (PCB)
- Relays
- Heat Sinks
- Specialty Ceramics
ఐదు సరఫరా వ్యవస్థ ఉత్పత్తులు:
- Copper Foil
- Anode Material
- Cathode Active Material
- Polypropylene Film
- Camera Rim
వీటితో పాటు ఎలక్ట్రానిక్స్ తయారీకి అవసరమైన Capital Goods, వాటి విడిభాగాల ఉత్పత్తికి కూడా ప్రాధాన్యత ఇవ్వనున్నారు.
సెమీకండక్టర్ రంగానికి ఇవి ఎందుకు ముఖ్యమైనవి?
స్మార్ట్‌ఫోన్లు, ల్యాప్‌టాప్‌లు, ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలు, టెలికాం పరికరాలు, వైద్య పరికరాలు, పారిశ్రామిక యంత్రాలు వంటి అనేక రంగాల్లో సెమీకండక్టర్ చిప్స్ కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి.
చిప్స్ తయారీకి అవసరమైన ముడి పదార్థాలు, ఎలక్ట్రానిక్ విడిభాగాలు, యంత్రాలను దేశీయంగానే తయారు చేయగలిగితే విదేశాల నుంచి దిగుమతులపై ఆధారపడటం తగ్గుతుంది.
ఉదాహరణకు, Copper Foil లిథియం-అయాన్ బ్యాటరీలు, ప్రింటెడ్ సర్క్యూట్ బోర్డుల తయారీలో ఉపయోగపడుతుంది. Anode Material, Cathode Active Material వంటి పదార్థాలు బ్యాటరీ తయారీలో కీలకమైనవి.
అలాగే Multi-layer PCBలు స్మార్ట్‌ఫోన్లు, కంప్యూటర్లు, ఆటోమొబైల్ ఎలక్ట్రానిక్స్ వంటి ఉత్పత్తుల్లో ఉపయోగిస్తారు.
Semicon 2.0లో ఆరు కీలక అంశాలు
భారత సెమీకండక్టర్ పరిశ్రమ అభివృద్ధి కోసం Semicon 2.0 కార్యక్రమాన్ని ఆరు ప్రధాన విభాగాలుగా రూపొందించారు.
- Chip Design: దేశీయంగా సెమీకండక్టర్ చిప్స్, డిజైన్లు, సిస్టమ్‌ల అభివృద్ధికి మద్దతు.
- Machines and Materials: చిప్స్ తయారీకి అవసరమైన యంత్రాలు, రసాయనాలు, ముడి పదార్థాల ఉత్పత్తికి ప్రోత్సాహం.
- More Semiconductor Fabs: దేశంలో మరిన్ని చిప్ తయారీ కేంద్రాల ఏర్పాటు.
- ATMP/OSAT: చిప్స్ అసెంబ్లీ, టెస్టింగ్, మార్కింగ్, ప్యాకేజింగ్ సామర్థ్యాల పెంపు.
- Research and Development: సెమీకండక్టర్ పరిశోధన, కొత్త టెక్నాలజీల అభివృద్ధి.
- Talent Development: ఈ రంగానికి అవసరమైన నైపుణ్యాలు కలిగిన నిపుణులను తయారు చేయడం.
ఈ కార్యక్రమానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం మొత్తం రూ.1,27,500 కోట్ల ఆర్థిక కేటాయింపును ఆమోదించింది. నవంబర్ 6న ప్రారంభించిన వెబ్ అప్లికేషన్ పోర్టల్ ద్వారా రెండో, మూడో, నాలుగో విభాగాల కింద దరఖాస్తులు స్వీకరించడం ప్రారంభించారు.
MSME సంస్థలకు కొత్త అవకాశాలు
ఎలక్ట్రానిక్స్ తయారీ రంగంలో చిన్న, మధ్య తరహా పరిశ్రమల పాత్రను పెంచేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రత్యేక దృష్టి పెట్టింది.
ఆమోదం పొందిన యూనిట్లలో దాదాపు 50 శాతం MSME రంగానికి చెందినవని కేంద్ర మంత్రి వెల్లడించారు. దీని ద్వారా చిన్న పరిశ్రమలకు ఎలక్ట్రానిక్స్ సరఫరా వ్యవస్థలో భాగస్వామ్యం అయ్యే అవకాశాలు పెరుగుతాయి.
PCBలు, బ్యాటరీ విడిభాగాలు, పారిశ్రామిక పరికరాలు, ప్రత్యేక పదార్థాల తయారీలో కొత్త వ్యాపార అవకాశాలు ఏర్పడవచ్చు.
ఉద్యోగ అవకాశాలపై ప్రభావం
ఎలక్ట్రానిక్స్, సెమీకండక్టర్ తయారీ పరిశ్రమలు విస్తరించడం వల్ల ఇంజినీరింగ్, పరిశోధన, నాణ్యత నియంత్రణ, ఉత్పత్తి నిర్వహణ, ఆటోమేషన్, మెషిన్ మెయింటెనెన్స్ వంటి విభాగాల్లో ఉద్యోగ అవకాశాలు పెరిగే అవకాశం ఉంది.
ముఖ్యంగా ఎలక్ట్రానిక్స్, ఎలక్ట్రికల్, మెకానికల్, మెటీరియల్స్ సైన్స్, కంప్యూటర్ సైన్స్ నేపథ్యం ఉన్న అభ్యర్థులకు ఈ రంగంలో అవకాశాలు ఏర్పడవచ్చు.
అయితే ఉద్యోగాల సంఖ్య, నియామకాల సమయం ఆయా కంపెనీల ప్రాజెక్టుల అమలు, ఉత్పత్తి ప్రారంభంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
భారతదేశానికి కలిగే ప్రయోజనాలు
Semicon 2.0, ECMS వంటి ప్రభుత్వ కార్యక్రమాల ద్వారా దేశానికి పలు ప్రయోజనాలు కలిగే అవకాశం ఉంది.
- దేశీయంగా ఎలక్ట్రానిక్ విడిభాగాల తయారీ పెరుగుతుంది.
- దిగుమతులపై ఆధారపడటం తగ్గించవచ్చు.
- కొత్త పరిశ్రమలు, పెట్టుబడులకు అవకాశాలు ఏర్పడతాయి.
- MSME సంస్థలకు సరఫరా వ్యవస్థలో భాగస్వామ్యం లభిస్తుంది.
- నైపుణ్యం కలిగిన యువతకు ఉద్యోగ అవకాశాలు పెరగవచ్చు.
- ఆటోమొబైల్, మొబైల్, బ్యాటరీ, టెలికాం రంగాలకు అవసరమైన విడిభాగాల లభ్యత మెరుగుపడవచ్చు.
భవిష్యత్తులో సెమీకండక్టర్ పరిశ్రమ ఎలా ఉండబోతోంది?
ప్రస్తుతం ప్రపంచవ్యాప్తంగా AI, ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలు, డేటా సెంటర్లు, 5G, స్మార్ట్ పరికరాల వినియోగం పెరుగుతోంది. ఈ టెక్నాలజీలన్నింటికీ అధునాతన సెమీకండక్టర్ చిప్స్ అవసరం.
ఈ నేపథ్యంలో భారతదేశం చిప్ డిజైన్ నుంచి తయారీ, ప్యాకేజింగ్, పరిశోధన వరకు పూర్తి స్థాయి సెమీకండక్టర్ వ్యవస్థను అభివృద్ధి చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
Semicon 2.0 ద్వారా కొత్త పెట్టుబడులు, దేశీయ తయారీ సామర్థ్యాలు, నైపుణ్యాభివృద్ధికి ప్రోత్సాహం లభించే అవకాశం ఉంది. అయితే ఈ ప్రాజెక్టుల పూర్తి ప్రయోజనాలు అందాలంటే పెట్టుబడుల అమలు, పరిశ్రమల ఏర్పాటు, సాంకేతిక అభివృద్ధి కీలకం కానున్నాయి.
ముగింపు
భారతదేశాన్ని ప్రపంచ ఎలక్ట్రానిక్స్, సెమీకండక్టర్ తయారీ కేంద్రంగా అభివృద్ధి చేయడంలో Semicon 2.0 కీలక పాత్ర పోషించే అవకాశం ఉంది. ఏడు రాష్ట్రాల్లో ఆమోదం పొందిన 12 కొత్త ECMS ప్రాజెక్టులు దేశీయ తయారీ రంగానికి మరింత బలాన్ని అందించనున్నాయి.
చిప్స్, బ్యాటరీ పదార్థాలు, PCBలు, ఎలక్ట్రానిక్ విడిభాగాల దేశీయ ఉత్పత్తి పెరిగితే భారత టెక్నాలజీ రంగం మరింత పోటీతత్వాన్ని సాధించగలదు. రాబోయే సంవత్సరాల్లో ఈ ప్రాజెక్టుల అమలు, ఉద్యోగాల కల్పన, ఉత్పత్తి సామర్థ్యాల పెరుగుదలపై పరిశ్రమల దృష్టి ఉండనుంది.