హైదరాబాద్‌: సంతాన సాఫల్య చికిత్స (IVF) పేరుతో మహిళల అండాలను అక్రమంగా సేకరిస్తున్నారనే ఆరోపణలపై తెలంగాణ ప్రభుత్వం చర్యలను ముమ్మరం చేసింది. రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ప్రైవేటు ఐవీఎఫ్‌, అసిస్టెడ్‌ రీప్రొడక్టివ్‌ టెక్నాలజీ (ART) కేంద్రాల్లో వైద్య ఆరోగ్య శాఖ ప్రత్యేక తనిఖీలు నిర్వహిస్తోంది. ఇప్పటివరకు 27 కేంద్రాలను పరిశీలించగా, ఏడు ఆస్పత్రుల్లో 13 రకాల నిబంధనల ఉల్లంఘనలు గుర్తించిన అధికారులు వాటి యాజమాన్యాలకు షోకాజ్‌ నోటీసులు జారీ చేశారు.
మరోవైపు, మహిళల అండాల సేకరణ కోసం మధ్యవర్తిగా వ్యవహరిస్తూ నకిలీ ఆధార్‌ కార్డులు తయారు చేసినట్లు ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్న ప్రవీణ్‌ అనే వ్యక్తిని పోలీసులు అరెస్టు చేశారు. మహిళల అసలు వివరాలను మార్చి, వయస్సు తదితర సమాచారాన్ని తారుమారు చేసి ఫెర్టిలిటీ కేంద్రాలకు అందించినట్లు పోలీసుల దర్యాప్తులో ఆరోపణలు వెలుగులోకి వచ్చాయి. ఈ వ్యవహారంలో వైద్యులు, ఐవీఎఫ్‌ కేంద్రాలు, ఏజెంట్లు, ఇతర మధ్యవర్తుల పాత్రపై అధికారులు విచారణ కొనసాగిస్తున్నారు.
27 IVF కేంద్రాల్లో తనిఖీలు.. ఏడు ఆస్పత్రులకు నోటీసులు
తెలంగాణలో మొత్తం 44 ART కేంద్రాలను అధికారులు గుర్తించారు. వీటిలో నవంబర్‌ 10 నాటికి 27 కేంద్రాల్లో తనిఖీలు పూర్తయ్యాయి. తనిఖీల్లో ఏడు ఆస్పత్రుల్లో 13 రకాల నియంత్రణ నిబంధనల ఉల్లంఘనలు గుర్తించినట్లు వైద్య ఆరోగ్య శాఖ వెల్లడించింది. సంబంధిత ఆస్పత్రుల యాజమాన్యాలకు వివరణ కోరుతూ షోకాజ్‌ నోటీసులు జారీ చేశారు.
మిగిలిన కేంద్రాల్లోనూ తనిఖీలు కొనసాగుతున్నాయి. పోలీసుల స్వాధీనంలో ఉన్న పత్రాలు, రికార్డులను వైద్య శాఖ అధికారులు పరిశీలిస్తున్నారు. తెలంగాణలో నమోదైన ART క్లినిక్‌లు, ART బ్యాంకుల వివరాల కోసం న్యూఢిల్లీలోని నేషనల్‌ ART అండ్‌ సరోగసీ రిజిస్ట్రీని కూడా సంప్రదించారు.
ఈ తనిఖీల ఉద్దేశం కేవలం పత్రాలను పరిశీలించడం మాత్రమే కాదు. అండాల సేకరణకు ముందు మహిళల నుంచి అవసరమైన సమ్మతి తీసుకున్నారా? దాతల వివరాలు సక్రమంగా నమోదు చేశారా? వైద్య విధానాలు నిబంధనలకు అనుగుణంగా జరిగాయా? సంబంధిత కేంద్రాలకు చట్టబద్ధమైన రిజిస్ట్రేషన్‌ ఉందా? అనే అంశాలను అధికారులు పరిశీలిస్తున్నారు.
అయితే, షోకాజ్‌ నోటీసులు జారీ అయినంత మాత్రాన ఆ ఆస్పత్రులు అక్రమ కార్యకలాపాలకు పాల్పడినట్లు తేలిపోయిందని భావించకూడదు. వాటి వివరణలు, రికార్డుల పరిశీలన, తదుపరి దర్యాప్తు ఆధారంగా అధికారులు నిర్ణయం తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది.
నకిలీ ఆధార్‌ కార్డుల వ్యవహారంలో ఏజెంట్ అరెస్ట్
ఈ కేసులో కీలకంగా మారిన అంశం మహిళల గుర్తింపు వివరాల తారుమారు. బేగంపేట పోలీసులు ప్రవీణ్‌ అనే 40 ఏళ్ల వ్యక్తిని అరెస్టు చేసినట్లు నవంబర్‌ 11న వెలువడిన నివేదికలు తెలిపాయి. మహిళల అండాల సేకరణకు సంబంధించిన వివరాలను ఫెర్టిలిటీ కేంద్రాలకు అందించే క్రమంలో నకిలీ ఆధార్‌ కార్డులు సృష్టించినట్లు అతడిపై ఆరోపణలు ఉన్నాయి.
పోలీసుల అనుమానం ప్రకారం, అండాల దాతలుగా గుర్తించిన మహిళల ఆధార్‌ వివరాల్లో మార్పులు చేయడం, వయస్సును మార్చి చూపించడం వంటి చర్యలకు పాల్పడినట్లు తెలుస్తోంది. కొందరి అసలు గుర్తింపును దాచిపెట్టి, మరో విధంగా రికార్డుల్లో నమోదు చేసినట్లు కూడా దర్యాప్తు అధికారులు పరిశీలిస్తున్నారు.
ఒక మహిళ వివరాలను మరో వ్యక్తి పేరుతో నమోదు చేశారా? వివాహ స్థితి, పిల్లల వివరాలు, వయస్సు వంటి సమాచారాన్ని మార్చారా? సమ్మతి పత్రాలపై సంతకాలు నకిలీగా చేశారా? అనే అంశాలపై పోలీసులు ఆధారాలు సేకరిస్తున్నారు.
అండాల దాతల గుర్తింపు, ఆరోగ్య పరిస్థితి, వైద్య చరిత్ర, సమ్మతి వంటి అంశాలు ART చికిత్సలో అత్యంత కీలకమైనవి. ఈ వివరాల్లో తప్పుడు సమాచారం ఉంటే మహిళల భద్రతకు, వైద్య చికిత్స నాణ్యతకు, చట్టపరమైన ప్రక్రియలకు సమస్యలు తలెత్తే అవకాశం ఉంది.
43 మంది మహిళలను గుర్తించిన పోలీసుల దర్యాప్తు
హైదరాబాద్‌లో అక్రమ అండాల సేకరణ వ్యవహారం అక్టోబర్‌ 30, 31 తేదీల్లో జరిగిన పోలీసు తనిఖీలతో వెలుగులోకి వచ్చింది. బేగంపేట, సరూర్‌నగర్‌ ప్రాంతాల్లోని మహిళల హాస్టళ్లు, ఇతర ప్రదేశాల్లో పోలీసులు తనిఖీలు నిర్వహించారు. ఈ ఆపరేషన్‌లో వివిధ రాష్ట్రాలకు చెందిన 43 మంది మహిళలను గుర్తించి, రక్షించినట్లు పలు వార్తా కథనాలు వెల్లడించాయి.
పశ్చిమ బెంగాల్‌, ఉత్తరప్రదేశ్‌, జార్ఖండ్‌, బీహార్‌, మహారాష్ట్ర, ఛత్తీస్‌గఢ్‌, ఒడిశా తదితర రాష్ట్రాల నుంచి మహిళలను హైదరాబాద్‌కు తీసుకొచ్చినట్లు ఆరోపణలు ఉన్నాయి. ఉద్యోగం లేదా ఆర్థిక సహాయం పేరుతో వారిని సంప్రదించి, అండాల దానం చేస్తే డబ్బులు ఇస్తామని మధ్యవర్తులు ప్రలోభపెట్టినట్లు పోలీసులు అనుమానిస్తున్నారు.
ఒక్కో అండాల దాన ప్రక్రియకు రూ.20 వేల నుంచి రూ.50 వేల వరకు ఇస్తామని కొందరికి చెప్పినట్లు వార్తా నివేదికలు పేర్కొన్నాయి. అయితే, ఈ మొత్తాలు ప్రతి మహిళకు చెల్లించారా? వాస్తవంగా ఎంత డబ్బు చేతికి అందింది? మధ్యవర్తులు ఎంత వసూలు చేశారు? అనే అంశాలు ఇంకా దర్యాప్తులో తేలాల్సి ఉంది.
తనిఖీల సమయంలో హార్మోన్‌ ఇంజెక్షన్లు, మాత్రలు, సిరంజీలు, ఇతర వైద్య సామగ్రిని పోలీసులు స్వాధీనం చేసుకున్నట్లు నివేదికలు వెల్లడించాయి. కొందరు మహిళలు తమకు హార్మోన్‌ ఇంజెక్షన్లు, మందులు ఇచ్చినట్లు పోలీసులకు తెలిపినట్లు సమాచారం. అయితే, ఎవరికెంత వైద్య చికిత్స అందించారు? అది అనుమతించిన వైద్య విధానాల ప్రకారమే జరిగిందా? అనే విషయాలను వైద్య అధికారులు నిర్ధారించాల్సి ఉంది.
అండాల దానానికి ART చట్టంలో నియంత్రణలు
భారతదేశంలో అండాల సేకరణ, సంతాన సాఫల్య చికిత్సలకు సంబంధించిన కార్యకలాపాలను Assisted Reproductive Technology (Regulation) Act, 2021 నియంత్రిస్తుంది. ఈ చట్టం ప్రకారం ART క్లినిక్‌లు, ART బ్యాంకులు తప్పనిసరిగా నమోదు కావాలి. దాతల ఎంపిక, ఆరోగ్య పరీక్షలు, సమ్మతి, రికార్డుల నిర్వహణ వంటి అంశాలకు నిర్దిష్ట నియమాలు ఉన్నాయి.
అండాల దానం విషయంలో మహిళల ఆరోగ్యం, భద్రతకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి. చట్టంలో పేర్కొన్న అర్హతలు, వైద్య పరీక్షలు, సమ్మతి విధానాలను పాటించకుండా అండాల సేకరణ చేయడం నిబంధనలకు విరుద్ధం. ఒక మహిళ జీవితకాలంలో ఒక్కసారి మాత్రమే అండాలను దానం చేయడానికి అనుమతి ఉంటుందని సంబంధిత నిబంధనలు పేర్కొంటున్నాయి.
ఈ కేసులో మాత్రం కొందరు మహిళల నుంచి నిబంధనలకు విరుద్ధంగా పలుమార్లు అండాలు సేకరించారనే ఆరోపణలు ఉన్నాయి. ఒకే మహిళ వివరాలను వేర్వేరు గుర్తింపులతో నమోదు చేసి పరిమితులను తప్పించుకున్నారా? అనే కోణంలోనూ పోలీసులు విచారణ చేస్తున్నారు.
వైద్య ఆరోగ్య శాఖ మంత్రి కీలక ఆదేశాలు
అక్రమ అండాల సేకరణ ఆరోపణలపై సమగ్ర దర్యాప్తు జరిపి, నిబంధనలు ఉల్లంఘించిన సంస్థలు, వ్యక్తులపై కఠిన చర్యలు తీసుకోవాలని వైద్య ఆరోగ్య శాఖ మంత్రి సి. దామోదర రాజనర్సింహ అధికారులను ఆదేశించారు.
నిబంధనలు ఉల్లంఘించినట్లు నిర్ధారణ అయితే సంబంధిత కేంద్రాల రిజిస్ట్రేషన్లు రద్దు చేయడం, బాధ్యులైన వైద్యులపై వైద్య మండళ్ల ద్వారా చర్యలు తీసుకోవడం వంటి అంశాలను పరిశీలించాలని మంత్రి సూచించినట్లు నివేదికలు వెల్లడించాయి. అవసరమైతే కేంద్రాల కార్యకలాపాలను శ