DNews: మ్యూచువల్ ఫండ్ రంగంలో కీలక మార్పుకు రంగం సిద్ధమైంది. మార్కెట్ నియంత్రణ సంస్థ సెబీ (SEBI) మ్యూచువల్ ఫండ్ పథకాల కోసం నెట్ సెటిల్మెంట్ విధానానికి అనుమతి ఇచ్చింది. ఈ కొత్త విధానం 2027 ఏప్రిల్ 1 నుంచి అమల్లోకి రానుంది. దీని ద్వారా మ్యూచువల్ ఫండ్ సంస్థలకు షేర్ల కొనుగోళ్లు, అమ్మకాల సమయంలో అవసరమయ్యే తాత్కాలిక నగదు నిల్వలు తగ్గే అవకాశం ఉంది. సెటిల్మెంట్ ప్రక్రియ మరింత సమర్థంగా మారుతుందని మార్కెట్ వర్గాలు భావిస్తున్నాయి. అసలు నెట్ సెటిల్మెంట్ అంటే ఏమిటి? ఇప్పటివరకు ఉన్న విధానానికి దీనికి తేడా ఏంటి? ఈ మార్పుతో పెట్టుబడిదారులకు ఎలాంటి ప్రయోజనం కలగవచ్చు? తెలుసుకుందాం.
ఏప్రిల్ 1, 2027 నుంచి కొత్త విధానం
భారత సెక్యూరిటీస్ మార్కెట్‌ను నియంత్రించే సెబీ నవంబర్ 5, 2026న మ్యూచువల్ ఫండ్ పథకాల నగదు సెటిల్మెంట్‌కు సంబంధించి కొత్త మార్గదర్శకాలను జారీ చేసింది. ఈ నిబంధనల ప్రకారం అర్హత కలిగిన క్యాష్ మార్కెట్ లావాదేవీల్లో ఒకే మ్యూచువల్ ఫండ్ పథకానికి సంబంధించిన కొనుగోలు, అమ్మకాల నగదు బాధ్యతలను నెట్ పద్ధతిలో సర్దుబాటు చేసుకోవచ్చు.
ఈ విధానం 2027 ఏప్రిల్ 1 నుంచి అమల్లోకి వస్తుంది. ఇప్పటివరకు కొనుగోళ్లు, అమ్మకాలకు సంబంధించిన నగదు బాధ్యతలను విడివిడిగా నిర్వహించాల్సిన పరిస్థితి ఉండేది. కొత్త విధానంలో అర్హత కలిగిన లావాదేవీలకు సంబంధించిన చెల్లింపులు, స్వీకరణలను ఒకదానితో మరొకటి సర్దుబాటు చేసుకోవచ్చు.
దీంతో మ్యూచువల్ ఫండ్ సంస్థలకు అవసరమైన తాత్కాలిక నిధుల నిర్వహణ సులభమవుతుంది. అయితే ఇది అన్ని రకాల లావాదేవీలకు వర్తించే మార్పు కాదు. సెబీ నిర్దేశించిన నిబంధనలకు అనుగుణంగా ఉన్న లావాదేవీలకు మాత్రమే ఈ అవకాశం ఉంటుంది.
నెట్ సెటిల్మెంట్ అంటే ఏమిటి?
సాధారణంగా ఒక మ్యూచువల్ ఫండ్ పథకం ఒకే సెటిల్మెంట్ సమయంలో కొన్ని షేర్లను కొనుగోలు చేయవచ్చు. మరికొన్ని షేర్లను విక్రయించవచ్చు. ఈ రెండు లావాదేవీలకు సంబంధించిన నగదు చెల్లింపులు, స్వీకరణలను విడివిడిగా లెక్కించాల్సి రావచ్చు.
నెట్ సెటిల్మెంట్ విధానంలో అర్హత కలిగిన కొనుగోళ్లకు చెల్లించాల్సిన మొత్తాన్ని, అమ్మకాల ద్వారా రావాల్సిన మొత్తంతో సర్దుబాటు చేస్తారు. చివరగా మిగిలే నికర నగదు బాధ్యతను మాత్రమే సంబంధిత పథకం నిర్వహించాల్సి ఉంటుంది.
ఉదాహరణకు ఒక మ్యూచువల్ ఫండ్ పథకం ఒక కంపెనీ షేర్లను రూ.1,000 విలువకు కొనుగోలు చేసిందని, మరో కంపెనీ షేర్లను రూ.2,000 విలువకు విక్రయించిందని అనుకుందాం. ఈ రెండు లావాదేవీలు నెట్ సెటిల్మెంట్‌కు అర్హమైనవైతే, కొనుగోలుకు సంబంధించిన రూ.1,000ను అమ్మకం ద్వారా వచ్చిన రూ.2,000తో సర్దుబాటు చేయవచ్చు.
అప్పుడు విడిగా మొత్తం నగదును సమకూర్చాల్సిన అవసరం తగ్గుతుంది. ఈ విధానం వల్ల నిధుల వినియోగం మెరుగుపడుతుంది. అయితే షేర్ల బదిలీ మాత్రం యథావిధిగా గ్రాస్ సెటిల్మెంట్ విధానంలోనే కొనసాగుతుంది.
ఏ లావాదేవీలకు వర్తిస్తుంది?
సెబీ కొత్త మార్గదర్శకాల ప్రకారం ఒకే సెటిల్మెంట్ చక్రంలో ఒక నిర్దిష్ట సెక్యూరిటీని కొనుగోలు చేయడం లేదా విక్రయించడం వంటి అర్హత కలిగిన అవుట్‌రైట్ లావాదేవీలకు మాత్రమే నెట్ సెటిల్మెంట్ వర్తిస్తుంది.
అంటే ఒక మ్యూచువల్ ఫండ్ పథకం ఒక నిర్దిష్ట షేరును కొనుగోలు చేయడం లేదా విక్రయించడం వంటి లావాదేవీని నిర్వహించవచ్చు. కానీ అదే సెటిల్మెంట్ చక్రంలో అదే షేరును కొనుగోలు చేయడంతో పాటు విక్రయించినట్లయితే ఆ లావాదేవీని నాన్-అవుట్‌రైట్‌గా పరిగణిస్తారు.
ఇలాంటి లావాదేవీలకు కొత్త నెట్ సెటిల్మెంట్ ప్రయోజనం వర్తించదు. వాటికి సంబంధించిన నగదు బాధ్యతలు ప్రస్తుత నిబంధనల ప్రకారమే నిర్వహించాల్సి ఉంటుంది.
ఒకే పథకానికి మాత్రమే అవకాశం
ఈ కొత్త విధానంలో అత్యంత ముఖ్యమైన నిబంధన ఏమిటంటే.. నెట్ సెటిల్మెంట్ కేవలం ఒకే మ్యూచువల్ ఫండ్ పథకం పరిధిలో మాత్రమే అనుమతిస్తారు.
ఒకే అసెట్ మేనేజ్‌మెంట్ కంపెనీ (AMC) నిర్వహించే రెండు వేర్వేరు పథకాల మధ్య నగదు బాధ్యతలను సర్దుబాటు చేసుకోవడానికి అనుమతి ఉండదు. ఉదాహరణకు ఒక సంస్థకు చెందిన ఈక్విటీ ఫండ్‌లో అమ్మకాల ద్వారా వచ్చిన నగదును, అదే సంస్థకు చెందిన మరో పథకం కొనుగోళ్లకు సంబంధించిన చెల్లింపుల కోసం ఉపయోగించలేరు.
ప్రతి పథకం తన సొంత లావాదేవీలు, నగదు బాధ్యతలను విడిగా నిర్వహించాలి. దీని ద్వారా ఒక పథకానికి సంబంధించిన నిధులు మరో పథకానికి మళ్లకుండా నియంత్రించవచ్చు. అలాగే ప్రతి పథకానికి సంబంధించిన లావాదేవీల లెక్కలు పారదర్శకంగా ఉండేలా చూడవచ్చు.
మ్యూచువల్ ఫండ్ సంస్థలకు ఎలా ఉపయోగపడుతుంది?
మ్యూచువల్ ఫండ్ సంస్థలు ప్రతిరోజూ పెద్ద మొత్తంలో షేర్ల కొనుగోళ్లు, అమ్మకాలు నిర్వహిస్తుంటాయి. వీటికి సంబంధించి నగదు అందుబాటులో ఉంచడం, చెల్లింపులు చేయడం, సెటిల్మెంట్ బాధ్యతలను పూర్తి చేయడం వంటి పనులు నిరంతరం కొనసాగుతుంటాయి.
కొత్త నెట్ సెటిల్మెంట్ విధానం వల్ల అర్హత కలిగిన కొనుగోళ్లు, అమ్మకాల మధ్య నగదు సర్దుబాటు చేసుకునే అవకాశం ఉంటుంది. దీంతో తాత్కాలికంగా అవసరమయ్యే నిధుల పరిమాణం తగ్గవచ్చు.
దీనివల్ల కొన్ని ముఖ్యమైన ప్రయోజనాలు ఉండే అవకాశం ఉంది.
- నగదు అవసరం తగ్గింపు: అర్హత కలిగిన లావాదేవీల్లో చెల్లింపులు, స్వీకరణలను సర్దుబాటు చేసుకోవచ్చు.
- సెటిల్మెంట్ సామర్థ్యం: నగదు నిర్వహణ ప్రక్రియ మరింత సమర్థంగా మారుతుంది.
- కార్యకలాపాల సరళీకరణ: పథకాల వారీగా లావాదేవీలను గుర్తించడం, నిర్వహించడం సులభమవుతుంది.
- నిధుల నిర్వహణ: తాత్కాలిక నగదు అవసరాలను మెరుగ్గా ప్రణాళిక చేసుకునే అవకాశం ఉంటుంది.
- పారదర్శకత: ప్రతి లావాదేవీకి సంబంధించిన వివరాలను నమోదు చేయడం, తనిఖీ చేయడం సులభమవుతుంది.
ఏ లావాదేవీలకు ఈ విధానం వర్తించదు?
సెబీ కొత్త నిబంధనల్లో కొన్ని లావాదేవీలను నెట్ సెటిల్మెంట్ పరిధి నుంచి మినహాయించింది. డెరివేటివ్స్, సెక్యూరిటీస్ లెండింగ్ అండ్ బారోయింగ్, షార్ట్ సెల్‌కు సంబంధించిన లావాదేవీలు ఈ విధానంలోకి రావు.
అలాగే ఒకే సెటిల్మెంట్ చక్రంలో ఒకే సెక్యూరిటీని కొనుగోలు చేయడం, విక్రయించడం రెండూ జరిగితే ఆ లావాదేవీలను నెట్ సెటిల్మెంట్‌కు అర్హమైనవిగా పరిగణించరు. సెబీ సర్క్యులర్‌లో ప్రత్యేకంగా చేర్చని ఇతర లావాదేవీలకు కూడా ఈ సదుపాయం వర్తించదు.
కొనుగోళ్లకు సంబంధించిన నగదు బాధ్యతలు అమ్మకాల ద్వారా వచ్చే మొత్తాన్ని మించితే, మిగిలిన మొత్తాన్ని సంబంధిత మ్యూచువల్ ఫండ్ పథకమే సమకూర్చుకోవాలి. అలాగే అర్హత కలిగిన అమ్మకాల ద్వారా వచ్చిన అదనపు మొత్తాన్ని అర్హత లేని ఇతర కొనుగోళ్ల బాధ్యతలకు సర్దుబాటు చేయడానికి అనుమతి ఉండదు.
షేర్ల సెటిల్మెంట్‌లో మార్పు ఉండదు
ఈ కొత్త విధానం గురించి తెలుసుకోవాల్సిన మరో ముఖ్యమైన విషయం ఉంది. నెట్ సెటిల్మెంట్ అనేది నగదు బాధ్యతలకు మాత్రమే సంబంధించిన మార్పు. షేర్ల బదిలీకి సంబంధించిన సెటిల్మెంట్ మాత్రం ప్రస్తుత గ్రాస్ విధానంలోనే కొనసాగుతుంది.
అంటే నగదు చెల్లింపులను అర్హత మేరకు సర్దుబాటు చేసుకున్నప్పటికీ, సెక్యూరిటీల బదిలీ ప్రక్రియలో మార్పు ఉండదు. అలాగే సెక్యూరిటీస్ ట్రాన్సాక్షన్ ట్యాక్స్ (STT), స్టాంప్ డ్యూటీ కూడా ప్రస్తుత డెలివరీ ఆధారిత నిబంధనల ప్రకారమే వర్తిస్తాయి.
కాబట్టి కొత్త విధానం వల్ల అన్ని రకాల ట్రేడింగ్ ఖర్చులు తగ్గిపోతాయని లేదా పన్నులు మారిపోతాయని భావించకూడదు.
AMCలు, కస్టోడియన్లకు సెబీ సూచనలు
కొత్త విధానాన్ని సమర్థంగా అమలు చేయడానికి అసెట్ మేనేజ్‌మెంట్ కంపెనీలు, కస్టోడియన్లు తమ సాంకేతిక వ్యవస్థలను సిద్ధం చేసుకోవాలని సెబీ సూచించింది. అర్హత కలిగిన, అర్హత లేని లావాదేవీలను స్పష్టంగా గుర్తించే విధంగా వ్యవస్థలను రూపొందించాలి.
అలాగే ప్రతి పథకానికి సంబంధించిన స్థూల నగదు బాధ్యతలు, నికర నగదు బాధ్యతలు, షేర్ల చెల్లింపులు, స్వీకరణల వివరాలను విడిగా నమోదు చేయాలి. నెట్ సెటిల్మెంట్‌కు ముందు, తర్వాత జరిగిన లావాదేవీలకు సంబంధించిన ఆడిట్ ట్రయిల్ కూడా అందుబాటులో ఉండాలి.
AMCలు, కస్టోడియన్లు కొత్త విధానం అమలుకు అవసరమైన సాంకేతిక మార్పులను పూర్తి చేసి, తమ వ్యవస్థలు సిద్ధంగా ఉన్నాయని సంయుక్తంగా నిర్ధారించాలి.
యూనిట్ హోల్డర్ల ప్రయోజనాలపై పర్యవేక్షణ
కొత్త నెట్ సెటిల్మెంట్ విధానం అమలులో యూనిట్ హోల్డర్ల ప్రయోజనాలను కాపాడటం కూడా కీలకమైన అంశం. అందుకోసం మ్యూచువల్ ఫండ్ పథకాల ట్రస్టీలు ఈ విధానం అమలును సమీక్షించాలి.
అలాగే అసోసియేషన్ ఆఫ్ మ్యూచువల్ ఫండ్స్ ఇన్ ఇండియా (AMFI) స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీలు, క్లియరింగ్ కార్పొరేషన్లు, కస్టోడియన్లతో సంప్రదింపులు జరిపి అమలు ప్రమాణాలను రూపొందించనుంది. సెటిల్మెంట్ ప్రక్రియలో సమన్వయం, నివేదికలు, ఆడిట్ అవసరాలు వంటి అంశాలకు సంబంధించి మార్గదర్శకాలు సిద్ధం చేయనుంది.
సాధారణ మ్యూచువల్ ఫండ్ పెట్టుబడిదారులకు ఏమిటి?
సెబీ తీసుకున్న ఈ నిర్ణయం ప్రధానంగా మ్యూచువల్ ఫండ్ సంస్థలు నిర్వహించే షేర్ల లావాదేవీల నగదు సెటిల్మెంట్ ప్రక్రియకు సంబంధించినది. సాధారణ పెట్టుబడిదారులు నెలవారీ SIP చెల్లింపులు చేయడం, మ్యూచువల్ ఫండ్ యూనిట్లు కొనడం లేదా విక్రయించడం వంటి అంశాలకు సంబంధించి వెంటనే కొత్త మార్పులు వచ్చాయని అర్థం చేసుకోకూడదు.
అలాగే ఈ విధానం వల్ల మ్యూచువల్ ఫండ్ రాబడులు పెరుగుతాయని లేదా పెట్టుబడిదారులకు నేరుగా అదనపు లాభం వస్తుందని సెబీ హామీ ఇవ్వలేదు. ప్రధాన ఉద్దేశం సంస్థల నగదు నిర్వహణను మెరుగుపరచడం, సెటిల్మెంట్ ప్రక్రియలో సామర్థ్యాన్ని పెంచడం.
మొత్తానికి, 2027 ఏప్రిల్ 1 నుంచి అమల్లోకి రానున్న ఈ కొత్త నెట్ సెటిల్మెంట్ విధానం మ్యూచువల్ ఫండ్ పరిశ్రమలో కార్యకలాపాల నిర్వహణకు కీలకమైన మార్పుగా నిలవనుంది. నిధుల తాత్కాలిక అవసరాలను తగ్గించడం, లావాదేవీలను మరింత సమర్థంగా నిర్వహించడం దీని ప్రధాన లక్ష్యాలు. అయితే ఈ ప్రయోజనాలు అర్హత కలిగిన లావాదేవీలకు, సెబీ నిర్దేశించిన నిబంధనలకు మాత్రమే పరిమితం అవుతాయి.