బియ్యం ధరలపై కేంద్రం మాస్టర్ ప్లాన్.. ఇక సామాన్యులకు భారీ ఊరటేనా?

DNews: దేశవ్యాప్తంగా పెరుగుతున్న బియ్యం ధరలతో ఇబ్బందులు పడుతున్న సామాన్య ప్రజలకు కేంద్ర ప్రభుత్వం కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. నిత్యావసర వస్తువుల ధరలు పెరుగుతున్న సమయంలో బియ్యం ధరలను నియంత్రించేందుకు కొత్త చర్యలు చేపట్టింది. మార్కెట్లో బియ్యం సరఫరాను పెంచడంతో పాటు అక్రమ నిల్వలకు అడ్డుకట్ట వేసేందుకు సిద్ధమైంది. ముఖ్యంగా బియ్యం వినియోగం ఎక్కువగా ఉండే దక్షిణాది రాష్ట్రాలపై ప్రత్యేక దృష్టి సారించింది. ఈ చర్యలతో రాబోయే రోజుల్లో బియ్యం ధరలు తగ్గుతాయా? పేద, మధ్యతరగతి కుటుంబాలకు ఎంతవరకు ప్రయోజనం కలుగుతుంది? అనే చర్చ మొదలైంది.

కేంద్ర ప్రభుత్వం బహిరంగ మార్కెట్ విక్రయ పథకం (Open Market Sale Scheme – OMSS) కింద బియ్యం విక్రయాల లక్ష్యాన్ని భారీగా పెంచింది. ఇప్పటివరకు 25 లక్షల టన్నులుగా ఉన్న విక్రయ లక్ష్యాన్ని 50 లక్షల టన్నులకు పెంచుతూ నిర్ణయం తీసుకుంది. అంటే అదనంగా మరో 25 లక్షల టన్నుల బియ్యాన్ని మార్కెట్లోకి విడుదల చేయనుంది. మార్కెట్లో సరఫరా పెరిగితే ధరలపై ఒత్తిడి తగ్గుతుందని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.

బియ్యం విక్రయాల లక్ష్యం రెట్టింపు

దేశంలో బియ్యం ధరలు పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో కేంద్రం మార్కెట్‌లోకి అదనపు నిల్వలను తీసుకురావాలని నిర్ణయించింది. ఇందులో భాగంగా ఓపెన్ మార్కెట్ సేల్ స్కీమ్ కింద బియ్యం విక్రయాల లక్ష్యాన్ని 25 లక్షల టన్నుల నుంచి 50 లక్షల టన్నులకు పెంచింది. ఈ పథకం ద్వారా ఫుడ్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (FCI) వద్ద ఉన్న బియ్యం నిల్వలను అవసరానికి అనుగుణంగా మార్కెట్లోకి విడుదల చేస్తారు.

ఇప్పటికే అక్టోబర్ 31 నాటికి 25 లక్షల టన్నుల బియ్యాన్ని ఆన్‌లైన్ ఇ-వేలం విధానం ద్వారా విక్రయించే ప్రక్రియ పూర్తయింది. ఇప్పుడు అదనంగా మరో 25 లక్షల టన్నుల బియ్యాన్ని అందుబాటులోకి తీసుకురానున్నారు. దీనివల్ల వ్యాపారులకు బియ్యం సరఫరా పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది. మార్కెట్లో సరఫరా పెరిగితే హోల్‌సేల్ ధరలపై ప్రభావం పడుతుంది. ఆ ప్రభావం క్రమంగా రిటైల్ మార్కెట్‌లోనూ కనిపిస్తుందని ప్రభుత్వం ఆశిస్తోంది.

అయితే బియ్యం ధరలు ఎంత మేర తగ్గుతాయన్నది మార్కెట్‌లో డిమాండ్, సరఫరా, రవాణా ఖర్చులు, స్థానిక వ్యాపారుల ధరల నిర్ణయాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. కేంద్రం తీసుకున్న నిర్ణయం సరఫరా పెంపునకు ఉపయోగపడినా, వినియోగదారులకు తక్షణమే ఎంత ప్రయోజనం కలుగుతుందో వేచి చూడాలి.

అక్రమ నిల్వలపై కేంద్రం కఠిన చర్యలు

బియ్యం ధరలు పెరగడానికి సరఫరా సమస్యలతో పాటు కొన్నిచోట్ల నిల్వలు పేరుకుపోవడం కూడా కారణం కావచ్చనే ఆందోళనలు ఉన్నాయి. కొందరు వ్యాపారులు మార్కెట్లో కృత్రిమ కొరత సృష్టించి ధరలు పెంచే అవకాశం లేకుండా కేంద్రం చర్యలు చేపడుతోంది. ఇందులో భాగంగా బియ్యం, ధాన్యం నిల్వలు కలిగి ఉన్న వ్యాపారులు తమ వద్ద ఉన్న స్టాక్ వివరాలను ప్రభుత్వానికి తెలియజేయాలని ఆదేశించింది.

హోల్‌సేల్ వ్యాపారులు, రిటైలర్లు, రైస్ మిల్లర్లు తమ వద్ద ఉన్న బియ్యం, ధాన్యం నిల్వల వివరాలను అధికారిక పోర్టల్‌లో నమోదు చేయాల్సి ఉంటుంది. అంతేకాకుండా ప్రతి వారం శుక్రవారం నాడు ఈ వివరాలను అప్‌డేట్ చేయాలని సూచించింది. నిల్వల వివరాలను సమర్పించకపోవడం లేదా నిబంధనలను ఉల్లంఘించడం వంటి చర్యలను ప్రభుత్వం తీవ్రంగా పరిగణించనుంది.

నిబంధనలు పాటించని వారిపై అత్యవసర వస్తువుల చట్టం కింద కేసులు నమోదు చేసి చర్యలు తీసుకుంటామని హెచ్చరించింది. ఈ విధానం ద్వారా దేశంలో బియ్యం నిల్వలపై ప్రభుత్వానికి స్పష్టమైన సమాచారం అందుతుంది. ఏ ప్రాంతంలో ఎంత బియ్యం అందుబాటులో ఉంది? ఎక్కడ సరఫరా పెంచాలి? ఎక్కడ నిల్వలు ఎక్కువగా ఉన్నాయి? అనే అంశాలను అధికారులు పర్యవేక్షించేందుకు వీలవుతుంది.

దక్షిణాది రాష్ట్రాలపై ప్రత్యేక దృష్టి

బియ్యం ప్రధాన ఆహారంగా ఉండే దక్షిణ భారత రాష్ట్రాల్లో ధరల నియంత్రణకు కేంద్రం ప్రత్యేక చర్యలు చేపడుతోంది. ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ, కర్ణాటక, కేరళ, తమిళనాడు రాష్ట్రాలపై ప్రత్యేకంగా దృష్టి సారించింది. ఈ ఐదు రాష్ట్రాల్లో బియ్యం నిల్వలపై ప్రత్యేక పరిమితులు విధించేందుకు అనుమతులు మంజూరు చేసింది. ఈ పరిమితులు 2027 జనవరి 31 వరకు అమల్లో ఉండనున్నట్లు కథనం పేర్కొంది.

దక్షిణాది రాష్ట్రాల్లో బియ్యం వినియోగం ఎక్కువగా ఉండటంతో మార్కెట్లో సరఫరా సజావుగా ఉండటం కీలకం. నిల్వలపై పరిమితులు విధించడం వల్ల వ్యాపారులు అవసరానికి మించి బియ్యాన్ని నిల్వ ఉంచకుండా నియంత్రించవచ్చని కేంద్రం భావిస్తోంది. ముఖ్యంగా పెద్ద మొత్తంలో నిల్వలు ఉంచి మార్కెట్లో కృత్రిమ కొరత సృష్టించే ప్రయత్నాలకు అడ్డుకట్ట వేయాలన్నది ఈ నిర్ణయం వెనుక ఉద్దేశం.

తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రాల్లో బియ్యం వినియోగం ఎక్కువగా ఉండటంతో ఈ నిర్ణయం స్థానిక మార్కెట్లపైనా ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది. అయితే నిల్వల పరిమితులు అమలు చేసే విధానం, వ్యాపారులకు వర్తించే నిబంధనలు, అధికారుల తనిఖీలపై ధరల నియంత్రణ ఫలితాలు ఆధారపడి ఉంటాయి.

భారత్ రైస్ విక్రయాలను విస్తరించనున్న కేంద్రం

సామాన్య ప్రజలకు తక్కువ ధరకు బియ్యం అందించేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం భారత్ రైస్ విక్రయాలను కూడా విస్తరించాలని నిర్ణయించింది. ఈ పథకం ద్వారా కిలో బియ్యాన్ని రూ.29కే అందించనున్నారు. ఇందుకోసం నాఫెడ్ (NAFED), ఎన్‌సీసీఎఫ్ (NCCF) వంటి కేంద్ర సంస్థలకు అదనపు బియ్యం కేటాయింపులు చేసినట్లు కథనం వెల్లడించింది.

దక్షిణాది నగరాల్లో మొబైల్ వ్యాన్లు, ప్రత్యేక విక్రయ కేంద్రాల ద్వారా భారత్ రైస్‌ను ప్రజలకు అందుబాటులోకి తీసుకురావాలని ప్రణాళిక రూపొందించారు. సాధారణ మార్కెట్లో బియ్యం ధరలు పెరిగినప్పుడు తక్కువ ధరకు లభించే భారత్ రైస్ కుటుంబాలకు కొంత ఉపశమనం కలిగించవచ్చు.

ముఖ్యంగా రోజువారీ కూలీలు, తక్కువ ఆదాయం కలిగిన కుటుంబాలు, మధ్యతరగతి ప్రజలకు ఈ విక్రయ కేంద్రాలు ఉపయోగపడే అవకాశం ఉంది. అయితే స్థానికంగా భారత్ రైస్ ఎంత పరిమాణంలో అందుబాటులో ఉంటుంది? ఏ ప్రాంతాల్లో మొబైల్ వ్యాన్లు తిరుగుతాయి? విక్రయ కేంద్రాలు ఎక్కడ ఏర్పాటు చేస్తారు? వంటి వివరాలు ప్రజలకు ముందుగానే తెలియజేయాల్సిన అవసరం ఉంది.

ధరలు తగ్గుతాయా? వినియోగదారుల ఎదురుచూపులు

కేంద్రం తీసుకున్న చర్యలు బియ్యం మార్కెట్‌పై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది. ఒకవైపు ఎఫ్‌సీఐ నిల్వల నుంచి అదనపు బియ్యాన్ని విడుదల చేయడం, మరోవైపు వ్యాపారుల నిల్వలపై పర్యవేక్షణ పెంచడం ద్వారా సరఫరా వ్యవస్థను బలోపేతం చేయాలని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. భారత్ రైస్ విక్రయాల విస్తరణ కూడా తక్కువ ధరకు బియ్యం అందించడంలో కీలకంగా మారవచ్చు.

అయితే మార్కెట్లో బియ్యం ధరలు తగ్గడానికి కేవలం నిల్వలు విడుదల చేయడం మాత్రమే సరిపోదు. రవాణా ఖర్చులు, మిల్లింగ్ వ్యయాలు, స్థానిక డిమాండ్, పంట దిగుబడులు, వ్యాపారుల మధ్య పోటీ వంటి అంశాలు కూడా ప్రభావం చూపుతాయి. అందువల్ల కేంద్రం తీసుకున్న నిర్ణయాలు క్షేత్రస్థాయిలో ఎలా అమలవుతాయన్నది కీలకం.

మొత్తంగా చూస్తే బియ్యం ధరల నియంత్రణ కోసం కేంద్రం ఒకేసారి పలు మార్గాల్లో చర్యలు చేపట్టింది. ఓఎంఎస్ఎస్ కింద విక్రయాల లక్ష్యాన్ని రెట్టింపు చేయడం, నిల్వల వివరాలను తప్పనిసరిగా నమోదు చేయించడం, దక్షిణాది రాష్ట్రాల్లో స్టాక్ పరిమితులు విధించడం, భారత్ రైస్ సరఫరాను పెంచడం వంటి నిర్ణయాలు ఇందులో భాగంగా ఉన్నాయి. ఈ చర్యల ఫలితంగా మార్కెట్లో బియ్యం లభ్యత పెరిగి ధరలు తగ్గితే సామాన్య కుటుంబాలకు గణనీయమైన ఊరట లభించనుంది.