పుణె: మహారాష్ట్రలో ప్రజా రవాణా వ్యవస్థను మరింత బలోపేతం చేసే దిశగా భారీ మెట్రో ప్రాజెక్టులు పట్టాలెక్కాయి. మొత్తం సుమారు రూ.21,800 కోట్ల విలువైన పుణె మెట్రో ప్రాజెక్టుల్లో భాగంగా మెట్రో లైన్‌-3 పింక్‌ లైన్‌ను ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ నవంబర్‌ 3న వీడియో కాన్ఫరెన్స్‌ ద్వారా ప్రారంభించారు. అదే సమయంలో పుణె మెట్రో రెండో దశలోని నాలుగు కొత్త కారిడార్లకు శంకుస్థాపన చేశారు. ఈ ప్రాజెక్టులు నగరంలోని ఐటీ, వాణిజ్య, నివాస ప్రాంతాల మధ్య రవాణా సౌకర్యాలను మెరుగుపరచనున్నాయి.
హింజేవాడి నుంచి శివాజీనగర్‌ వరకు పింక్‌ లైన్‌
రూ.8,313 కోట్ల వ్యయంతో నిర్మించిన పుణె మెట్రో లైన్‌-3 సుమారు 23.2 కిలోమీటర్ల పొడవున విస్తరించింది. మాన్‌ నుంచి డిస్ట్రిక్ట్‌ కోర్టు మెట్రో స్టేషన్‌ వరకు 23 స్టేషన్లతో ఈ ఎలివేటెడ్‌ కారిడార్‌ను నిర్మించారు. పుణెలోని ప్రధాన ఐటీ కేంద్రం హింజేవాడిని శివాజీనగర్‌తో అనుసంధానించడం ఈ మార్గం ప్రత్యేకత.
ఈ మార్గంలో ప్రయాణికుల సేవలు నవంబర్‌ 4 ఉదయం 6 గంటల నుంచి ప్రారంభం కానున్నాయి. తొలిదశలో 17 స్టేషన్లలో సేవలు అందుబాటులోకి వస్తాయి. మిగిలిన స్టేషన్లను దశలవారీగా ప్రారంభించనున్నారు. మిగిలిన ఆరు స్టేషన్లలో కొన్ని నవంబర్‌ చివర్లో, మరికొన్ని 2027 జనవరి నుంచి మార్చి మధ్య అందుబాటులోకి వచ్చే అవకాశం ఉందని వార్తా నివేదికలు పేర్కొన్నాయి.
పూర్తిగా మహిళా రైలు ఆపరేటర్ల నిర్వహణ
పింక్‌ లైన్‌లో మహిళా సాధికారతకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు. ఈ మెట్రో మార్గంలో రైళ్లను పూర్తిగా మహిళా ట్రైన్‌ ఆపరేటర్లే నడపనున్నారు. మహిళల భాగస్వామ్యంతో ప్రజా రవాణా వ్యవస్థను నిర్వహించే ప్రత్యేక కార్యక్రమంగా ఇది నిలవనుంది.
పర్యావరణ పరిరక్షణకు కూడా ఈ ప్రాజెక్టులో ప్రాధాన్యం కల్పించారు. మెట్రోకు అవసరమైన విద్యుత్‌లో సుమారు 30 శాతం సౌర విద్యుత్‌ ద్వారా సమకూర్చాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. హింజేవాడి ఐటీ పార్కులో పనిచేసే ఉద్యోగులు, విద్యార్థులు, రోజువారీ ప్రయాణికులకు ఈ మార్గం ఉపయోగపడనుంది.
పుణె మెట్రో రెండో దశకు శంకుస్థాపన
పింక్‌ లైన్‌ ప్రారంభంతో పాటు సుమారు రూ.13,500 కోట్ల అంచనా వ్యయంతో చేపట్టనున్న పుణె మెట్రో ఫేజ్‌-2కు ప్రధాని మోదీ శంకుస్థాపన చేశారు. ఇందులో 2A, 2B, 4, 4A అనే నాలుగు కారిడార్లు ఉన్నాయి.
లైన్‌ 2A: వనాజ్‌ నుంచి చాందనీ చౌక్‌ వరకు అనుసంధానం కల్పించనుంది.
లైన్‌ 2B: రామ్‌వాడి నుంచి విఠల్‌వాడి వరకు విస్తరించనుంది. ఈ రెండు మార్గాల మొత్తం పొడవు సుమారు 12.75 కిలోమీటర్లు.
లైన్‌ 4: ఖరాడి నుంచి ఖడక్‌వాస్లా వరకు సుమారు 25.52 కిలోమీటర్ల మేర నిర్మించనున్నారు.
లైన్‌ 4A: నల్‌ స్టాప్‌ నుంచి మాణిక్‌ బాగ్‌ వరకు సుమారు 6.12 కిలోమీటర్ల పొడవున నిర్మించనున్నారు.
ఖరాడి, మగర్‌పట్టా, హడప్సర్‌ ప్రాంతాలకు మెట్రో సౌకర్యం
రెండో దశలోని కొత్త కారిడార్లు ఖరాడి, మగర్‌పట్టా, హడప్సర్‌, స్వర్గేట్‌, మాణిక్‌ బాగ్‌, నాందేడ్‌ సిటీ, పుణె కంటోన్మెంట్‌, వార్జే వంటి ప్రాంతాలను అనుసంధానించనున్నాయి. రామ్‌వాడి నుంచి విఠల్‌వాడి వరకు చేపట్టే విస్తరణతో ఖరాడి, వాఘోలీ ప్రాంతాల్లోని నివాస, వాణిజ్య, ఐటీ కేంద్రాలకు రవాణా సౌకర్యం మెరుగుపడనుంది.
కొత్త మెట్రో మార్గాలను ఇప్పటికే ఉన్న మెట్రో నెట్‌వర్క్‌తో పాటు నగరాల మధ్య నడిచే బస్సు సేవలతో అనుసంధానించనున్నారు. స్వర్గేట్‌, నల్‌ స్టాప్‌, ఖరాడి బైపాస్‌ ప్రాంతాల్లో ఇంటర్‌చేంజ్‌ సదుపాయాలు కల్పించనున్నారు. దీంతో ప్రయాణికులు మెట్రో, బస్సుల మధ్య సులభంగా మారే అవకాశం ఉంటుంది.
పుణె అభివృద్ధికి మెట్రో కీలకం: మోదీ
మెట్రో నెట్‌వర్క్‌ విస్తరణ పుణె నగర అభివృద్ధికి కొత్త ఊపునిస్తుందని ప్రధాని మోదీ అన్నారు. ఐటీ, ఆటోమొబైల్‌, ఫార్మా, స్టార్టప్‌లు, తయారీ రంగాల్లో పుణె కీలక కేంద్రంగా ఎదుగుతోందని పేర్కొన్నారు. మెట్రో కనెక్టివిటీ పెరగడం వల్ల ప్రయాణ సమయం ఆదా అవుతుందని, నగరంలో జీవన సౌలభ్యం మెరుగుపడుతుందని తెలిపారు.
దేశవ్యాప్తంగా మెట్రో నెట్‌వర్క్‌ గత 12 ఏళ్లలో గణనీయంగా విస్తరించిందని మోదీ వెల్లడించారు. ప్రస్తుతం 26 నగరాల్లో సుమారు 1,200 కిలోమీటర్లకు పైగా మెట్రో మార్గాలు అందుబాటులో ఉన్నాయని, రోజుకు కోటి మందికి పైగా ప్రయాణికులు మెట్రో సేవలను వినియోగిస్తున్నారని వివరించారు.
నవంబర్‌ 4 నుంచి ప్రయాణికులకు సేవలు
పుణె మెట్రో పింక్‌ లైన్‌ ప్రారంభంతో హింజేవాడి ఐటీ హబ్‌ నుంచి శివాజీనగర్‌ వరకు ప్రయాణానికి కొత్త ప్రత్యామ్నాయం అందుబాటులోకి రానుంది. రెండో దశలోని నాలుగు కారిడార్లు కూడా పూర్తయితే నగరంలోని తూర్పు, పడమర, దక్షిణ ప్రాంతాల మధ్య అనుసంధానం మరింత బలోపేతం కానుంది. ట్రాఫిక్‌ రద్దీ తగ్గించడం, ప్రయాణ సమయాన్ని ఆదా చేయడం, కాలుష్యాన్ని నియంత్రించడం వంటి ప్రయోజనాలు కలగనున్నాయని అధికారులు భావిస్తున్నారు.