D Spiritual: Oct 22: కర్వా చౌత్ రోజున జల్లెడ ద్వారా చంద్రుడిని, భర్తను ఎందుకు చూస్తారు?
దాంపత్య ప్రేమకు ప్రతీకగా కర్వా చౌత్
కర్వా చౌత్ హిందూ సంప్రదాయంలో వివాహిత మహిళలకు ఎంతో ప్రత్యేకమైన పండుగ. భర్త దీర్ఘాయుష్షు, ఆరోగ్యం, సుఖసంతోషాలను ఆకాంక్షిస్తూ మహిళలు ఈ రోజున ఉపవాసం పాటిస్తారు. కొన్ని సంప్రదాయాల్లో సూర్యోదయం నుంచి చంద్రోదయం వరకు నీరు కూడా తీసుకోకుండా నిర్జల ఉపవాసం ఉంటారు. సాయంత్రం పూజలు నిర్వహించిన అనంతరం చంద్రుడికి అర్ఘ్యం సమర్పించి, భర్త చేతుల మీదుగా ఉపవాసాన్ని విరమిస్తారు. ఈ పండుగలో ప్రత్యేకంగా కనిపించే ఆచారం జల్లెడ ద్వారా మొదట చంద్రుడిని, ఆ తర్వాత భర్త ముఖాన్ని దర్శించుకోవడం. ఈ సంప్రదాయం వెనుక భక్తి, ప్రేమ, దాంపత్య బంధానికి సంబంధించిన విశ్వాసాలు ఉన్నాయి.
గణేశుడు చంద్రుడిని ఎందుకు శపించాడు?
పురాణ కథనాల ప్రకారం, ఒకసారి వినాయకుడు ప్రయాణిస్తున్న సమయంలో చంద్రుడు ఆయన రూపాన్ని చూసి నవ్వి ఎగతాళి చేశాడని చెబుతారు. తన అందంపై గర్వంతో చంద్రుడు అలా ప్రవర్తించడంతో గణేశుడికి కోపం వచ్చిందని పురాణ గాథ వివరిస్తుంది. దీంతో చతుర్థి తిథి రోజున చంద్రుడిని చూసినవారు అపనిందలు, తప్పుడు ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటారని గణేశుడు శపించినట్లు విశ్వాసం. ఆ శాపం వల్ల తన కాంతి, కీర్తి కోల్పోతానని భయపడిన చంద్రుడు గణేశుడిని క్షమాపణ కోరగా, ఆయన శాప తీవ్రతను తగ్గించాడని కొన్ని పురాణ కథనాలు పేర్కొంటాయి. ఈ కథ కారణంగానే వినాయక చవితి రోజున చంద్రుడిని నేరుగా చూడకూడదనే సంప్రదాయం ప్రాచుర్యంలోకి వచ్చిందని చెబుతారు.
జల్లెడ ద్వారా చంద్రుడిని, భర్తను చూడటం వెనుక అర్థం
కర్వా చౌత్ రోజున మహిళలు సాయంత్రం పూజల అనంతరం చంద్రుడికి అర్ఘ్యం సమర్పించి, జల్లెడ ద్వారా చంద్రుడిని దర్శించుకుంటారు. ఆ తర్వాత అదే జల్లెడ ద్వారా తమ భర్త ముఖాన్ని చూస్తారు. ఈ ఆచారాన్ని భర్తపై ప్రేమ, గౌరవం, ఆయనతో జీవితాంతం కలిసి ఉండాలనే ఆకాంక్షకు ప్రతీకగా భావిస్తారు. భర్త ఆరోగ్యం, దీర్ఘాయుష్షు, కుటుంబ సౌభాగ్యం కోసం మహిళలు ప్రార్థిస్తారు. అయితే, జల్లెడ ద్వారా చంద్రుడిని దర్శించుకునే సంప్రదాయానికి ప్రాంతాలవారీగా, కుటుంబ ఆచారాల ఆధారంగా భిన్నమైన వివరణలు కూడా ఉన్నాయి.
2026లో కర్వా చౌత్ ఎప్పుడు?
2026లో కర్వా చౌత్ పండుగ అక్టోబర్‌ 29, గురువారం రోజున జరుపుకోనున్నారు. ఈ సందర్భంగా వివాహిత మహిళలు సంప్రదాయ దుస్తులు ధరించి, ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహించి, భర్త క్షేమం కోసం ఉపవాసం పాటిస్తారు. పూజా సమయాలు, చంద్రోదయ సమయాలు ప్రాంతాన్ని బట్టి మారవచ్చు.
చతుర్థి తిథికి ఉన్న ప్రాముఖ్యత ఏమిటి?
హిందూ పంచాంగంలో చతుర్థి తిథికి ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఉంది. ఈ తిథిని గణేశుడికి అంకితమైనదిగా భావిస్తారు. భాద్రపద మాసంలోని శుక్ల పక్ష చతుర్థి రోజున వినాయక చవితిని జరుపుకుంటారు. అలాగే కార్తీక మాసంలోని కృష్ణ పక్ష చతుర్థి రోజున కర్వా చౌత్‌ను ఆచరిస్తారు. గణేశుడు, చంద్రుడికి సంబంధించిన పురాణ గాథ కారణంగా చతుర్థి తిథి రోజున చంద్రదర్శనానికి సంబంధించి కొన్ని సంప్రదాయాలు ప్రత్యేక జాగ్రత్తలను సూచిస్తాయి.
భక్తి, వినయం, దాంపత్య బంధానికి ప్రతీక
కర్వా చౌత్ సందర్భంగా జల్లెడ ద్వారా చంద్రుడిని దర్శించుకోవడం కేవలం ఒక ఆచారం మాత్రమే కాకుండా, వైవాహిక బంధంపై ఉన్న విశ్వాసం, ప్రేమను వ్యక్తపరిచే సంప్రదాయంగా భావిస్తారు. గణేశుడి శాపానికి సంబంధించిన కథ పురాణ విశ్వాసంలో భాగం. ఈ కథలు వినయం, భక్తి, కుటుంబ బంధాలకు హిందూ సంప్రదాయాల్లో ఇచ్చే ప్రాధాన్యాన్ని తెలియజేస్తాయి. ప్రాంతీయ ఆచారాలు, కుటుంబ సంప్రదాయాల ప్రకారం ఈ పండుగను జరుపుకునే విధానంలో మార్పులు ఉండవచ్చు.