D Educt: Oct 22: తెలంగాణలో పెరుగుతున్న జీవన వ్యయం.. సామాన్యులపై ఆర్థిక భారం
తెలంగాణలో వైద్యం, విద్య, నిత్యావసరాల ఖర్చులు రోజురోజుకు పెరుగుతుండటంతో సామాన్య కుటుంబాల నెలవారీ బడ్జెట్‌పై తీవ్ర ప్రభావం పడుతోంది. పట్టణ ప్రాంతాల్లో ఒక్కొక్కరి సగటు నెలవారీ వినియోగ వ్యయం రూ.8,978గా ఉండగా, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో రూ.5,435గా నమోదైంది. ఈ ఖర్చులు జాతీయ సగటుతో పోలిస్తే 28 నుంచి 32 శాతం అధికంగా ఉన్నాయి. పట్టణ ప్రాంతాల్లో సగం మంది నెలకు రూ.7,745 కంటే తక్కువ ఖర్చు చేస్తుండగా, ఆర్థికంగా మెరుగైన 10 శాతం మంది రూ.13,923కు పైగా వెచ్చిస్తున్నారు. మరోవైపు, ఆర్థికంగా వెనుకబడిన 10 శాతం మంది నెలవారీ ఖర్చు రూ.4,844లోపే ఉండటం గమనార్హం.
ఆసుపత్రి బిల్లులతో సామాన్యులకు ఇబ్బందులు
తెలంగాణలో వైద్య ఖర్చులు కుటుంబాలకు భారంగా మారుతున్నాయి. రాష్ట్రంలో ఒక వ్యక్తి ఆసుపత్రిలో చేరితే సగటున రూ.52,743 ఖర్చవుతుండగా, జాతీయ సగటు రూ.37,858గా ఉంది. అంటే జాతీయ సగటుతో పోలిస్తే తెలంగాణలో ఆసుపత్రి ఖర్చులు దాదాపు 40 శాతం ఎక్కువగా ఉన్నాయి. బీమా లేదా ప్రభుత్వ పథకాల ద్వారా లభించే ప్రయోజనాలను మినహాయించిన తర్వాత కూడా రోగి కుటుంబం సొంతంగా సగటున రూ.46,316 చెల్లించాల్సి వస్తోంది. ప్రభుత్వ ఆసుపత్రులతో పోలిస్తే ప్రైవేటు వైద్యం సుమారు 12 రెట్లు ఖరీదైనదిగా మారింది. రాష్ట్ర బడ్జెట్‌లో వైద్య రంగానికి 4.6 శాతం మాత్రమే కేటాయించడం, జీఎస్‌డీపీలో ఆరోగ్య రంగానికి కేటాయింపులు ఒక శాతంగా ఉండటం వైద్య సేవలపై చర్చకు దారితీస్తోంది.
ప్రైవేటు పాఠశాలల ఫీజులతో పెరుగుతున్న విద్యా భారం
పిల్లల చదువుల కోసం కుటుంబాలు చేస్తున్న ఖర్చు కూడా గణనీయంగా పెరిగింది. తెలంగాణలో ప్రైవేటు పాఠశాలల్లో చదువుతున్న విద్యార్థుల వాటా 2016-17లో 53.4 శాతంగా ఉండగా, 2025-26 నాటికి 64.5 శాతానికి చేరింది. ఇదే సమయంలో ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో విద్యార్థుల వాటా 43.9 శాతం నుంచి 34.5 శాతానికి తగ్గింది. ఒక్క ఏడాదిలోనే 1,969 ప్రభుత్వ పాఠశాలలు తగ్గగా, 771 కొత్త ప్రైవేటు పాఠశాలలు ప్రారంభమైనట్లు గణాంకాలు సూచిస్తున్నాయి.
రాష్ట్రంలో ఒక్కో విద్యార్థి పాఠశాల విద్య కోసం ఏడాదికి సగటున రూ.20,590 ఖర్చు చేస్తున్నట్లు అంచనా. జాతీయ సగటు రూ.12,616తో పోలిస్తే ఇది 63 శాతం అధికం. ప్రభుత్వ పాఠశాలలో ఒక్కో విద్యార్థికి ఏడాదికి సగటున రూ.2,863 ఖర్చవుతుండగా, ప్రైవేటు పాఠశాలలో ఈ వ్యయం రూ.25,002కు చేరుతోంది. ముఖ్యంగా పట్టణ కుటుంబాల ఆహారేతర ఖర్చుల్లో విద్యకు 12.79 శాతం వాటా ఉండటం గమనార్హం.
మారుతున్న ఆహారపు అలవాట్లు.. పెరుగుతున్న హోటల్‌ ఖర్చులు
కుటుంబాల ఆహారపు అలవాట్లలోనూ గణనీయమైన మార్పులు చోటుచేసుకుంటున్నాయి. గ్రామీణ కుటుంబాల మొత్తం ఖర్చులో ఆహారం వాటా 49.4 శాతం నుంచి 48.9 శాతానికి తగ్గగా, పట్టణ కుటుంబాల్లో 40.4 శాతం నుంచి 38.8 శాతానికి పడిపోయింది. ప్రస్తుతం పట్టణ కుటుంబాలు ప్రతి రూ.100 ఖర్చులో రూ.61ను ఆహారేతర అవసరాల కోసం వెచ్చిస్తున్నాయి. మరోవైపు, పట్టణ కుటుంబాల్లో ఇంట్లో భోజనం చేసే రోజుల సంఖ్య ఏడాదికి 262 నుంచి 232కు తగ్గినట్లు గణాంకాలు వెల్లడిస్తున్నాయి.
ప్యాకెట్‌ ఆహారం, ఆన్‌లైన్‌ ఫుడ్‌ డెలివరీల ప్రభావం
పట్టణ కుటుంబాల ఆహార బడ్జెట్‌లో పానీయాలు, ప్యాకెట్‌ ఆహార పదార్థాలు, హోటళ్లలో భోజనాలకు కలిపి 33.63 శాతం ఖర్చవుతోంది. మారుతున్న జీవనశైలి, ఉరుకుల పరుగుల దైనందిన జీవితం, ఆన్‌లైన్‌ ఫుడ్‌ డెలివరీ సేవల వినియోగం పెరగడం వంటి అంశాలు ఈ మార్పులకు కారణాలుగా కనిపిస్తున్నాయి. వైద్యం, విద్య, ఆహారం వంటి ప్రాథమిక అవసరాలపై ఖర్చులు పెరుగుతుండటంతో కుటుంబాల పొదుపుపై ఒత్తిడి పెరుగుతోంది. ఈ నేపథ్యంలో సామాన్య, మధ్యతరగతి కుటుంబాలకు ఆర్థిక భారం తగ్గించే చర్యల అవసరం మరింత స్పష్టమవుతోంది.