D Spiritual: Oct 10: తంగేడు పూలకు కరువు.. బతుకమ్మకు కొత్త కష్టం!
ఎల్‌నినో ప్రభావంతో తగ్గిన పూల లభ్యత.. మార్కెట్‌లో పెరిగిన ధరలు
ప్రకృతి పూల పండుగ బతుకమ్మ. అడవుల్లో, పొలాల గట్లపై సహజంగా లభించే రకరకాల పూలతో బతుకమ్మను పేర్చడం ఆనవాయితీ. అయితే ఈ పండుగలో ప్రత్యేక స్థానం కలిగిన తంగేడు పూలకు ఈ ఏడాది కొరత ఏర్పడింది. తెలంగాణ రాష్ట్ర పుష్పంగా గుర్తింపు పొందిన తంగేడు పూలు ఆశించిన స్థాయిలో లభించకపోవడంతో బతుకమ్మను పేర్చేందుకు మహిళలు ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నారు. తెలంగాణ పల్లె సంస్కృతికి ప్రతీకగా నిలిచే బతుకమ్మ పండుగకు తంగేడు పూల కొరత కొత్త సమస్యగా మారింది.
తెలంగాణ సంస్కృతికి బతుకమ్మ సజీవ ప్రతీక
తెలంగాణ సంస్కృతి, సంప్రదాయాలకు బతుకమ్మ పండుగ ఓ సజీవ ప్రతీక. ఆడపడుచుల ఆటపాటలు, రంగురంగుల పూల పేర్పులు, ప్రకృతితో మమేకమయ్యే వేడుకలు ఈ పండుగకు ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలుస్తాయి. ప్రాంతాలవారీగా సంప్రదాయాల్లో కొంత తేడా ఉన్నప్పటికీ, బతుకమ్మ పేర్పులో తంగేడు పూలకు ప్రత్యేక స్థానం ఉంటుంది. పసుపు రంగులో మెరిసే ఈ పూలు బతుకమ్మకు అందాన్ని అందించడమే కాకుండా తెలంగాణ పల్లె సంస్కృతికి ప్రతీకగా నిలుస్తాయి.
మహిళలు బతుకమ్మను పేర్చేటప్పుడు తంగేడు పూలను ప్రధానంగా ఉపయోగిస్తారు. వాటితో పాటు గునుగు, గానుగ, గడ్డి, ఇతర కాలానుగుణ పూలను సేకరించి అందంగా పేర్చుతారు. ప్రకృతిలో సహజంగా లభించే పూలతో బతుకమ్మను తయారు చేయడమే ఈ పండుగ ప్రత్యేకత.
ఒకప్పుడు ఉచితం.. ఇప్పుడు వెతికినా దొరకని పరిస్థితి
ఒకప్పుడు పల్లె పొలిమేరల్లోకి వెళ్తే చాలు.. గుట్టలు, బీడు భూములు, రహదారుల పక్కన పసుపు వర్ణంతో కనువిందు చేసే తంగేడు పూలు విరివిగా కనిపించేవి. బతుకమ్మ పండుగ వచ్చిందంటే మహిళలకు ప్రకృతి అందించే ఉచిత కానుకగా ఈ పూలు మారేవి. మహిళలు, యువతులు, సోదరులు గుంపులుగా పొలిమేరల్లోకి వెళ్లి తంగేడు పూలను సేకరించేవారు. గుట్టలు, చెరువుల పరిసరాలు, బీడు భూముల్లో పూసే పూలతో పోటీపడి పెద్ద పెద్ద బతుకమ్మలను పేర్చేవారు. ప్రస్తుతం పరిస్థితి మారడంతో తంగేడు పూల కోసం వెతకాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది.
బతుకమ్మలో తంగేడు పూలదే ప్రత్యేక స్థానం
బతుకమ్మతో తంగేడు పూలకు విడదీయలేని అనుబంధం ఉంది. మహిళలు భక్తిశ్రద్ధలతో పేర్చే బతుకమ్మలో తంగేడు పూలను ప్రధానంగా వినియోగిస్తారు. వాటితో పాటు గునుగు, గానుగ, గడ్డి, ఇతర కాలానుగుణ పూలను కలిపి అందంగా అలంకరిస్తారు. బతుకమ్మ పండుగ తొమ్మిది రోజుల పాటు కొనసాగుతుండగా, ఆయా రోజుల్లో వివిధ రకాల పూలతో బతుకమ్మలను పేర్చడం ఆనవాయితీ. ఈ పూలలో ఔషధ గుణాలు ఉంటాయనే నమ్మకం కూడా ప్రజల్లో ఉంది.
వాతావరణ మార్పులతో తంగేడు పూల కొరత?
ఈ ఏడాది తంగేడు పూలు తక్కువగా లభిస్తుండటంతో బతుకమ్మకు అవసరమైన పూలను సేకరించడం కష్టంగా మారింది. కొన్ని ప్రాంతాల్లో తంగేడు మొక్కలు కనిపిస్తున్నప్పటికీ, ఆశించిన స్థాయిలో పూలు లభించడం లేదు. వాతావరణ పరిస్థితులు పూల లభ్యతపై ప్రభావం చూపుతున్నాయనే ఆందోళన వ్యక్తమవుతోంది. ఎల్‌నినో ప్రభావం, ఆశించిన స్థాయిలో వర్షాలు లేకపోవడం, ఉష్ణోగ్రతల్లో మార్పులు వంటి కారణాలు సహజంగా పెరిగే తంగేడు మొక్కల పెరుగుదలపై ప్రభావం చూపి ఉండవచ్చనే అభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
పూల కొరతతో మార్కెట్‌లో ధరల సెగ
సహజంగా తంగేడు పూలు లభించకపోవడంతో మహిళలు ప్రత్యామ్నాయ పూలపై ఆధారపడుతున్నారు. తంగేడు పూలకు బదులుగా బంతి, చామంతి, గానుగ, గడ్డి పూలను ఉపయోగిస్తున్నారు. బతుకమ్మకు అవసరమైన పూల కోసం మార్కెట్‌లో డిమాండ్ పెరగడంతో పండుగ ఖర్చులు కూడా పెరుగుతున్నాయని మహిళలు ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. ఒకప్పుడు ఉచితంగా లభించిన పూల కోసం ఇప్పుడు డబ్బు వెచ్చించాల్సి వస్తోందని చెబుతున్నారు.
రాష్ట్ర పుష్పం తంగేడును కాపాడుకోవాలి
తంగేడు కేవలం బతుకమ్మలో ఉపయోగించే పువ్వు మాత్రమే కాదు.. తెలంగాణ ప్రకృతి వైవిధ్యానికి గుర్తింపు. రాష్ట్ర పుష్పంగా గుర్తింపు పొందిన తంగేడు మొక్కల సంరక్షణపై ప్రత్యేక దృష్టి పెట్టాల్సిన అవసరం ఉంది. రియల్‌ ఎస్టేట్‌ విస్తరణ, సహజ ఆవాసాల తగ్గుదల, పర్యావరణ సమతుల్యత దెబ్బతినడం వంటి కారణాలతో తంగేడు మొక్కలు తగ్గిపోతున్నాయనే ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. సహజంగా పెరిగే ఈ మొక్కలను సంరక్షించడం, వాటి పెరుగుదలకు అనుకూలమైన వాతావరణాన్ని కాపాడుకోవడం ద్వారా భవిష్యత్‌ తరాలకు తంగేడు పూల సంపదను అందించవచ్చు. తెలంగాణ సంస్కృతికి ప్రతీకగా నిలిచే బతుకమ్మ పండుగ వైభవం కొనసాగాలంటే తంగేడు మొక్కల సంరక్షణకు అందరూ ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి.