DNews: Sep 23: ఉత్తరప్రదేశ్లో కుల వివక్షణను అరికట్టడానికి అలహాబాద్ హైకోర్టు గణనీయమైన ఆదేశాలు జారీ చేసింది. సెప్టెంబర్ 16, 2025న జస్టిస్ వినోద్ దీవాకర్ బెంచ్, పోలీసు రికార్డులలో కుల పేర్లు పేర్కొనడాన్ని నిషేధించింది. ముఖ్యంగా, వాహనాలపై కుల పేర్లు, నినాదాలు మరియు స్టిక్కర్లు ప్రదర్శిస్తే మోటార్ వెహికల్స్ యాక్ట్ కింద జరిమానా విధించాలని, వాటిని తొలగించాలని ఆదేశించింది. ఈ తీర్పు “ప్రవీణ్ చెత్రి వర్సెస్ స్టేట్ ఆఫ్ UP” కేసులో వచ్చింది, కులాన్ని కీర్తించడాన్ని “రాజ్యాంగ నైతికతకు విరుద్ధం” అని తీర్పు ఇచ్చింది.
తీర్పు వివరాలు:
- పోలీసు రికార్డుల్లో కుల పేర్లు నిషేధం: FIRలు, అరెస్ట్ మెమోలు, సీజర్ మెమోలు, పోలీసు నోటిస్ బోర్డులలో కుల పేర్లు పేర్కొనకూడదు. బదులు, తల్లి పేరును తండ్రి/భర్త పేరుతో కలిపి రాయాలి. కులం పేరు SC/ST అట్రాసిటీ చట్టం కింద మాత్రమే అనుమతించబడుతుంది.
- వాహనాలపై కుల డిస్ప్లేలు: ప్రైవేట్/పబ్లిక్ వాహనాలపై కుల పేర్లు, స్లోగన్లు, స్టికర్లు (ఉదా: “బ్రాహ్మణ్”, “పాహారి రాజ్పుత్”) ఉంటే మోటార్ వెహికల్స్ రూల్స్ సవరించి, జరిమానా విధించాలి. ట్రాఫిక్ పోలీసు వెంటనే ఆ స్టిక్కర్లు తొలగించాలి.
- పబ్లిక్ లో కుల గుర్తులు మరియు రాలీలు: గ్రామాలు, షాపులు, రోడ్లపై కుల గుర్తులు తొలగించాలి. పాలిటికల్ రాలీలు, సోషల్ మీడియాలో కుల ప్రచారం చేస్తే చట్టపరమైన చర్యలు.
UP ప్రభుత్వ చర్యలు:
- సెప్టెంబర్ 22న UP ప్రభుత్వం ఆదేశాలు జారీ చేసింది: పోలీసు మాన్యువల్లు సవరించాలి, CCTNS పోర్టల్లో కుల కాలమ్లు తొలగించాలి. వాహనాలపై కుల స్టికర్లు ఉంటే మోటార్ వెహికల్స్ యాక్ట్ కింద చాలాన్ విధించాలి. సోషల్ మీడియాలో కుల ద్వేషం వ్యాప్తి చేస్తే కఠిన చర్యలు. అధికారులు అవగాహన కార్యక్రమాలు నిర్వహించాలి.
కేసు నేపథ్యం:
- ప్రవీణ్ చెత్రి (ఆరోపితుడు) హర్యానా నుండి బీహార్కు మద్యం స్మగ్లింగ్ చేస్తూ అరెస్ట్ అయ్యాడు. FIRలో అతని కులం (పాహారి రాజ్పుత్) మరియు ఇతరుల కులాలు (మాలీ, పుంజాబీ పరాశర్, బ్రాహ్మణ్) పేర్కొనబడ్డాయి. చెత్రి కేసు క్వాష్ చేయమని పిటిషన్ దాఖలు చేశాడు. కోర్టు: “కుల పేర్కొనడం చట్టవిరుద్ధం ప్రజాస్వామ్యానికి సవాలు అని తెలిపింది.
ప్రాముఖ్యత మరియు ప్రభావం:
- కుల వివక్షణ అరికట్ట: కోర్టు కులాన్ని “సామాజిక అధికార ప్రకటన” మరియు “జాతి వ్యతిరేక” గా తీర్పు ఇవ్వబడింది. ఇది UPలో కుల మహిమపరచడం (వాహనాలు, సోషల్ మీడియా) అరికట్టుతుంది. ఇతర రాష్ట్రాలకు ఆదర్శం అవుతుంది.
- సామాజిక ప్రభావం: ఉత్తర భారతదేశంలో (UP, హర్యానా, పంజాబ్) కుల స్టికర్లు సాధారణం. ఈ ఆదేశాలు సామాజిక సమానత్వాన్ని ప్రోత్సహిస్తాయి, కానీ అమలు సవాలుగా ఉంది.
- చర్చ: కొందరు “కుల గుర్తింపు అవసరం” అని వాదిస్తున్నారు, కానీ కోర్టు “రాజ్యాంగ నైతికత”ను ప్రాధాన్యత ఇచ్చింది. UP ప్రభుత్వం అమలుకు అవగాహనా కార్యక్రమాలు ప్రారంభించింది.
ఈ తీర్పు కుల వివక్షణ అంతరాలను తగ్గించే మైలురాయి.