DNews: 19 Sep:
చాబహార్ ఓడరేవు మీద అమెరికా ఆంక్షలు: భారత్ పై ప్రభావాలు
ఇరాన్లోని చాబహార్ ఓడరేవు నిర్వహణపై అమెరికా ఆంక్షల మినహాయింపు (సెప్టెంబర్ 29, 2025 నుండి) రద్దు భారతదేశానికి గణనీయమైన సవాలుగా మారింది. 2018లో ట్రంప్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ ఇచ్చిన ఈ ఆంక్షల మినహాయింపు మళ్లీ ట్రంప్ పాలనలో రద్దు చేయడం, భారత్-ఇరాన్ మధ్య 10 సంవత్సరాల చాబహార్ పోర్ట్ డెవలప్మెంట్ ఒప్పందంను ప్రభావితం చేస్తుంది. ఈ ఓడరేవు వల్ల భారతదేశానికి వ్యూహాత్మక లాభం ఉంది , ఎందుకంటే అది పాకిస్తాన్ను బైపాస్ చేసి అఫ్ఘానిస్తాన్, సెంట్రల్ ఆసియాకు ట్రేడ్ కారిడార్గా పని చేస్తుంది. ఈ ఆంక్షలు భారత్ ఆర్థిక, రక్షణ, దౌత్యపరమైన రంగాల్లో దెబ్బ తీస్తాయి.
ఆంక్షల వివరాలు:
రద్దు కారణాలు: ట్రంప్ అడ్మినిస్ట్రేషన్, ఇరాన్పై మరింత కఠిన ఆంక్షలు విధించేందుకు ఈ ఆంక్షల మినహాయింపు రద్దు చేసింది. 2018లో భారత్కు ఇచ్చిన కనీస మినహాయింపు (పోర్ట్ ఆపరేషన్స్, రోడ్ కనెక్టివిటీకి) సెప్టెంబర్ 29 నుండి ఆగిపోతుంది. ఇది ఇరాన్కు ప్రతీకారంగా, భారత్కు “దెబ్బ”గా చూడబడుతోంది.
ప్రభావిత ప్రాంతాలు: చాబహార్ పోర్టు నిర్వహణ, డెవలప్మెంట్, నిర్వహణలో పాల్గొన్న భారత కంపెనీలు (IPGL) మీద ఆంక్షలు వస్తాయి. ఇది $85 మిలియన్ (రూ. 700 కోట్లు) పెట్టుబడిన ప్రాజెక్ట్ను ఆపవచ్చు.
భారత్ పై ప్రభావాలు:
ఆర్థిక ప్రభావం:
చాబహార్ ద్వారా భారత్ ఇరాన్ నుండి క్రూడ్ ఆయిల్ దిగుమతి చేస్తుంది. ఆంక్షల కారణంగా ఈ వ్యాపారం ఆగిపోతే,భారత్ ఆయిల్ ధరలు పెరగవచ్చు,వాణిజ్య లోటు పెరుగుతుంది. అఫ్ఘానిస్తాన్కు వెట్రైస్, డ్రై ఫ్రూట్స్ ఎగుమతులు ఆగవచ్చు, ఇది $1 బిలియన్ వరకు లాస్ కలిగించవచ్చు.
స్ట్రాటెజిక్ ప్రభావం:
చాబహార్ అంతర్జాతీయ రవాణా కారిడార్ (INSTC)కు కీలకం. ఆంక్షలు వల్ల ఈ కారిడార్ ఆలస్యమవుతుంది, ఇరాన్-అఫ్ఘాన్-మధ్య ఆసియా కనెక్టివిటీకి అంతరాయం కలుగుతుంది. భారత్ చైనా (గ్వాదర్ పోర్ట్)తో పోటీలో వెనుకబడవచ్చు.
దౌత్యపరమైన ప్రభావం:
భారత్ USతోవ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యం కలిగి ఉంది, కానీ ఇరాన్తో భాగస్వామ్యం కూడా ముఖ్యం. భారత్ USతో చర్చలు చేసి, ఆంక్షల మినహాయింపు పొందే అవకాశం ఉంది, కానీ ట్రంప్ పాలసీలు కఠినంగా ఉంటాయి.
భవిష్యత్తు దిశ:
భారత్ ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలు (ఉదా: ఇండియా-మధ్యప్రాచ్య-యూరప్ ఆర్థిక కారిడార్ రైల్వే) ఆశ్రయించవచ్చు, కానీ చాబహార్ ప్రాజెక్ట్ ఆలస్యమవుతుంది. ఇది భారత్-అమెరికా సంబంధాల్లో ఉద్రిక్తత పెంచవచ్చు.