DArticle: Dec5: భారత రూపాయి అమెరికా డాలర్తో పోలిస్తే 90 మార్క్ను దాటి, దేశ చరిత్రలో అతి తక్కువ స్థాయికి చేరింది. ఇటీవలి రోజుల్లో రూపాయి 5.5% పడిపోయింది, ఇది ఆర్థిక వ్యవస్థపై ఒత్తిడి పెంచుతోంది. RBI ఇంటర్వెన్షన్లు (డాలర్లు విక్రయించడం) ఉన్నప్పటికీ, ప్రపంచ మరియు దేశీయ కారణాల వల్ల తరుగుదల కొనసాగుతోంది.క్రింది కారణాలు తాజా రిపోర్టుల ఆధారంగా:
ప్రధాన కారణాలు:
- US డాలర్ బలోపేతం (Dollar Strength): అమెరికా ఫెడరల్ రిజర్వ్ రేటు పెంపు మరియు భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు (ఉక్రెయిన్ యుద్ధం, మధ్యప్రాచ్య సంఘర్షణలు) కారణంగా డాలర్ ఇండెక్స్ పెరిగింది, ఇవి అభివృద్ధి చెందుతున్న మార్కెట్ కరెన్సీలపై (రూపాయితో సహా) ఒత్తిడి పెంచుతున్నాయి.
- విదేశీ పెట్టుబడుల ఉపసంహరణలు (FPI Withdrawals): ఫారిన్ పోర్ట్ఫోలియో ఇన్వెస్టర్లు (FPI) భారత్ నుండి డబ్బులు ఉపసంహరించుకుంటున్నారు. 2025 అక్టోబర్-నవంబర్లో రూ.50,000 కోట్ల ఉపసంహరణ జరిగింది, ఇది రూపాయి మీద ఒత్తిడి పెంచింది.
- వాణిజ్య లోటు పెరుగుతోంది: భారతదేశ దిగుమతులు (చమురు, బంగారం) పెరిగాయి మరియు ఎగుమతులు తగ్గాయి. 2025 అక్టోబర్లో వాణిజ్య లోటు 25 బిలియన్ డాలర్లకు చేరుకుంది. భారతదేశం-అమెరికా వాణిజ్య ఒప్పందంలో జాప్యం కూడా దిగుమతి డిమాండ్ను పెంచింది.
- విధాన అనిశ్చితి: భారత్-అమెరికా వాణిజ్య ఒప్పందం జాప్యాలు, సుంకాల పెంపు, ఆర్బిఐ ద్రవ్య విధానాలు (రేట్ కట్లు) వల్ల మార్కెట్ అనిశ్చితి పెరిగింది. ఇది FIIలను దూరం చేస్తోంది.
- గ్లోబల్ ఫ్యాక్టర్స్: ఆయిల్ ప్రైసెస్ $80/బారెల్కు చేరడం, గ్లోబల్ గ్రోత్ స్లోడౌన్ (చైనా ఎకానమీ స్లోడౌన్) వల్ల ఎమర్జింగ్ మార్కెట్లలో క్యాపిటల్ ఔట్ఫ్లో పెరిగింది.భారతదేశంలో ద్రవ్యోల్బణం తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ (4.2%), దిగుమతి ఆధారపడటం పెరిగింది.
ప్రభావాలు మరియు RBI చర్యలు:
- ప్రభావం: ఇంపోర్ట్ ఖర్చులు పెరిగి, ఇన్ఫ్లేషన్ (CPI) 0.5-1% పెరగవచ్చు. ఎగుమతిదారులకు మంచిది, కానీ చమురు దిగుమతిదారులకు భారం.
- RBI రెస్పాన్స్: రూపాయిని స్థిరీకరించడానికి RBI $70 బిలియన్ల ఫారెక్స్ నిల్వలతో డాలర్లను విక్రయిస్తోంది. ఇది 2025 చివరి నాటికి 92/USD కంటే తగ్గదని అంచనా.