బ్రిక్స్ కరెన్సీ అమలు? డాలర్ పై ప్రభావం

DNews: Sep 13: బ్రిక్స్ (BRICS) అంటే బ్రెజిల్, రష్యా, ఇండియా, చైనా, సౌత్ ఆఫ్రికా వంటి ఆర్థిక శక్తిస్థాయి దేశాల సమూహం. 2023లో ఈ సమూహం విస్తరించి, ఈజిప్ట్, ఈరాన్, UAE, ఎథియోపియా, సౌదీ అరేబియా వంటి దేశాలు చేరాయి. బ్రిక్స్ కరెన్సీ అంటే ఈ దేశాలు డాలర్ ఆధారిత వ్యాపారానికి ప్రత్యామ్నాయంగా ఒక కొత్త రిజర్వ్ కరెన్సీ (లేదా డిజిటల్ కరెన్సీ) సృష్టించాలనే చర్చలు జరుగుతున్నాయి. ఇది ప్రధానంగా “డి-డాలరైజేషన్” (de-dollarization) ప్రక్రియలో భాగం, అంటే యూఎస్ డాలర్ పై ఆధారపడకుండా వారి స్వంత కరెన్సీలలో (లేదా బ్రిక్స్ ఉమ్మడి కరెన్సీలో) వ్యాపారం చేయాలనే ఉద్దేశం.

ఈ కరెన్సీ డాలర్ పై ప్రభావం చూపిస్తుందా? ప్రస్తుతం డాలర్ ప్రపంచ రిజర్వ్ కరెన్సీగా 58% కంటే ఎక్కువ ఫారిన్ ఎక్స్చేంజ్ రిజర్వులలో ఉంది, మరియు 90% కంటే ఎక్కువ అంతర్జాతీయ వ్యాపారం డాలర్‌లో జరుగుతుంది. బ్రిక్స్ ప్రయత్నాలు డాలర్ ఆధిపత్యాన్ని బలహీనపరచవచ్చు, కానీ పూర్తి ఆదిపత్యాన్ని తగ్గించలేవు.

బ్రిక్స్ కరెన్సీ ప్రస్తావన మరియు ప్రస్తుత పరిస్థితి

చర్చలు మరియు ప్రణాళిక: 2024 బ్రిక్స్ సమ్మిట్ (రష్యాలో)లో ఈ కరెన్సీపై చర్చలు జరిగాయి. ఇది వారి స్వంత కరెన్సీల బాస్కెట్ (ఉదా: రూపాయి, యువాన్, రూబుల్) ఆధారంగా ఉండవచ్చు లేదా గోల్డ్-బ్యాక్డ్ డిజిటల్ కరెన్సీగా ఉండవచ్చు. రష్యా మరియు చైనా ఈ ప్రయత్నాలకు ముందుండి, “బ్రిక్స్ పే” (BRICS Pay) మరియు “బ్రిక్స్ బ్రిడ్జ్” వంటి బ్లాక్‌చైన్ ఆధారిత పేమెంట్ సిస్టమ్‌లు అభివృద్ధి చేస్తున్నారు. ఇవి SWIFT (డాలర్ ఆధారిత పేమెంట్ నెట్‌వర్క్)కు ప్రత్యామ్నాయం.

ప్రగతి: ఇండియా-రష్యా వ్యాపారం రూపాయి-రూబుల్‌లో జరుగుతోంది, చైనా యువాన్‌ను ప్రమోట్ చేస్తోంది. ట్రంప్ టారిఫ్‌ల నుండి రక్షణ కోసం ఇండియా BRICS దేశాలతో 100% రూపాయి వ్యాపారానికి అవకాశం ఇచ్చింది.

విస్తరణ: 2025లో BRICS+ గోల్డ్ రిజర్వులు పెంచుకుంటున్నారు, డాలర్‌కు ప్రత్యామ్నాయంగా గోల్డ్‌ను ఉపయోగించాలని చర్చలు జరిగాయి.

సానుకూల అంశాలు (డాలర్‌కు): US ఆర్థికంగా బలంగా ఉంది, డాలర్ స్థిరత్వం, భద్రత, మరియు అంతర్జాతీయ స్థాయిలో దానికున్న విశ్వాసం ఇప్పటికీ చాలా ఎక్కువ. అందువల్ల, బ్రిక్స్ కరెన్సీ తక్షణమే డాలర్‌ను భర్తీ చేయలేదు, కానీ దాని ఆధిపత్యానికి ఒక సవాలుగా నిలుస్తుంది. బ్రిక్స్ కరెన్సీ వస్తే, ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థలో కొత్త మార్పులు వస్తాయి. దీనివల్ల డాలర్ ప్రాముఖ్యత కొంతమేర తగ్గుతుంది, అయితే అది పూర్తిగా పతనమవుతుందా అనేది చెప్పడం కష్టం. ట్రంప్ రెండో టర్మ్‌లో 100% టారిఫ్‌లు BRICS దేశాలపై విధిస్తానని హెచ్చరించాడు, ఇది వారి ప్రయత్నాలను ఆపవచ్చు.

ప్రతికూల అంశాలు: US సాంక్షన్స్ వల్ల రష్యా, చైనా వంటి దేశాలు డాలర్‌ను “వెపన్”గా చూస్తున్నాయి. BRICS వ్యాపారం $387 బిలియన్ వాణిజ్య మిగులు కలిగి ఉంది, వారు స్వయం సమృద్ధి సాధించవచ్చు. బ్రిక్స్ దేశాలు డాలర్‌పై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించుకోవాలని ప్రయత్నిస్తున్నాయి. ప్రపంచ వాణిజ్యంలో, దాదాపు 90% లావాదేవీలు డాలర్లలోనే జరుగుతున్నాయి. ఈ పరిస్థితిని మార్చడానికి, బ్రిక్స్ దేశాలు తమ సొంత కరెన్సీలలో వాణిజ్యాన్ని ప్రోత్సహిస్తున్నాయి. బ్రిక్స్ కూటమిలో బ్రెజిల్, రష్యా, ఇండియా, చైనా, దక్షిణాఫ్రికా వంటి ఆర్థికంగా బలోపేతమైన దేశాలు ఉన్నాయి. ఇవి ప్రపంచ జనాభాలో 40% పైగా, ప్రపంచ జిడిపిలో దాదాపు పావు వంతు వాటాను కలిగి ఉన్నాయి. కాబట్టి, ఈ దేశాలు తమ సొంత కరెన్సీలో లేదా ఒక కొత్త ఉమ్మడి కరెన్సీలో వాణిజ్యం చేస్తే, ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థలో డాలర్ ప్రాముఖ్యత తగ్గుతుంది.

ఇండియా పాత్ర: బ్రిక్స్ కరెన్సీపై భారత్ స్పష్టమైన వైఖరిని కలిగి ఉంది. కొత్త ఉమ్మడి కరెన్సీకి బదులుగా, పరస్పర వాణిజ్యంలో తమ సొంత కరెన్సీ అయిన రూపాయితో లావాదేవీలను ప్రోత్సహించాలని భారత్ భావిస్తోంది. ఉదాహరణకు, యూఏఈతో రూపాయిలో వాణిజ్య చెల్లింపుల కోసం భారత్ ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది.