D News : సాధారణంగా 17 ఏళ్ల వయసులో విద్యార్థులు చదువులు, పరీక్షలు, భవిష్యత్తు కెరీర్ గురించి ఆలోచిస్తుంటారు. కానీ గురుగ్రామ్కు చెందిన అక్షిత్ ఖేరా మాత్రం తన ఆలోచనలను ఆచరణలో పెట్టి అందరి దృష్టిని ఆకర్షించాడు. కేవలం పాఠశాల స్థాయి గణితం, భౌతికశాస్త్ర పరిజ్ఞానంతో సుమారు రూ.1.02 లక్షల ఖర్చుతో సోలార్ సహాయంతో నడిచే త్రీ వీలర్ను రూపొందించాడు. ముఖ్యంగా ఈ వాహనం కిలోమీటరుకు కేవలం 13 పైసల విద్యుత్ ఖర్చుతో ప్రయాణించగలదని అతడి అంచనా. సామాన్య, మధ్యతరగతి కుటుంబాలకు తక్కువ ధరలో రవాణా సౌకర్యం కల్పించాలనే లక్ష్యంతో ఈ ప్రయోగం చేపట్టాడు.

అసలు ఈ సోలార్ త్రీ వీలర్ ఆలోచన ఎలా వచ్చింది?
గురుగ్రామ్లోని హెరిటేజ్ ఇంటర్నేషనల్ ఎక్స్పీరియెన్షియల్ స్కూల్లో చదువుతున్న అక్షిత్ ఖేరాకు చిన్నప్పటి నుంచే ఆటోమొబైల్స్, పర్యావరణ పరిరక్షణపై ఆసక్తి ఉంది. అయితే ఈ వాహనాన్ని తయారు చేయాలనే ఆలోచనకు ఒక సాధారణ కుటుంబం ఎదుర్కొంటున్న ఆర్థిక సమస్య కారణమైంది.
అక్షిత్ ఇంట్లో పనిచేసే మహిళ కుటుంబం రవాణా ఖర్చులతో ఇబ్బందులు పడుతున్నట్లు తెలుసుకున్నాడు. ఆ కుటుంబంలోని వ్యక్తి డ్రైవర్గా పనిచేస్తూ సరుకులు రవాణా చేసేవాడు. సొంతంగా ఒక చిన్న వాహనం కొనుగోలు చేసి వ్యాపారం ఎందుకు ప్రారంభించకూడదని అక్షిత్ అడిగాడు. అయితే ఎలక్ట్రిక్ లోడర్ కొనడానికి రూ.1.5 లక్షల నుంచి రూ.2 లక్షల వరకు ఖర్చవుతుందని, అంత పెట్టుబడి పెట్టడం తమకు సాధ్యం కాదని ఆ కుటుంబం వివరించింది.
దీంతో అక్షిత్ మరో 20 కుటుంబాలతో మాట్లాడి వారి అవసరాలను తెలుసుకున్నాడు. తక్కువ ధర, తక్కువ నిర్వహణ ఖర్చు, ప్రయాణికులతో పాటు సరుకులను కూడా తీసుకెళ్లగలిగే వాహనం అవసరమని గుర్తించాడు. అలా సోలార్ త్రీ వీలర్ ఆలోచనకు రూపం వచ్చింది.
సోలార్ త్రీ వీలర్లో ఉన్న ప్రత్యేక ఫీచర్లు ఏమిటి?
అక్షిత్ రూపొందించిన ఈ వాహనం సాధారణ ఎలక్ట్రిక్ త్రీ వీలర్లకు భిన్నంగా ఉంటుంది. ఇందులో సోలార్ ప్యానెల్ను పైకప్పుగా అమర్చడంతో పాటు విద్యుత్ ఉత్పత్తికి కూడా ఉపయోగిస్తున్నారు.
వాహనంలోని ముఖ్యమైన ప్రత్యేకతలు:
- 400 వాట్ల సోలార్ ప్యానెల్: వాహనం పైభాగంలో ఏర్పాటు చేసిన సోలార్ ప్యానెల్ పగటిపూట సూర్యరశ్మి ద్వారా విద్యుత్ ఉత్పత్తి చేస్తుంది.
- రెండు సీట్ల క్యాబిన్: ఇద్దరు కూర్చునేందుకు వీలుగా వాతావరణ ప్రభావాలను తట్టుకునే క్యాబిన్ రూపొందించాడు.
- కార్గో బాక్స్: సరుకుల రవాణా కోసం ప్రత్యేక బాక్స్ ఏర్పాటు చేశాడు.
- 300 కిలోల సామర్థ్యం: సుమారు 300 కిలోల వరకు సరుకు మోసే లక్ష్యంతో ఈ వాహనాన్ని రూపొందించాడు.
- లిథియం అయాన్ బ్యాటరీ: ఎక్కువ కాలం మన్నిక, మెరుగైన పనితీరును దృష్టిలో ఉంచుకుని ఈ బ్యాటరీని ఎంచుకున్నాడు.
- 50 కిలోమీటర్ల ప్రయాణ సామర్థ్యం: ఒక్కసారి ఛార్జ్ చేస్తే కనీసం 50 కిలోమీటర్లు ప్రయాణించగలదని అంచనా.
కిలోమీటర్కు కేవలం 13 పైసలే ఖర్చు.. ఎలా సాధ్యం?
ఈ వాహనంలో ప్రధాన ఆకర్షణ తక్కువ నిర్వహణ ఖర్చు. అక్షిత్ లెక్కల ప్రకారం 50 కిలోమీటర్ల ప్రయాణానికి సుమారు 2.46 కిలోవాట్ల విద్యుత్ అవసరమవుతుంది. ఇందులో సగటున 63 శాతం విద్యుత్ను సోలార్ ప్యానెల్ ద్వారా పొందవచ్చని అతడు అంచనా వేశాడు.
మిగిలిన విద్యుత్ అవసరాన్ని బ్యాటరీ ఛార్జింగ్ ద్వారా తీర్చుకుంటే కిలోమీటరుకు సుమారు 13 పైసల విద్యుత్ ఖర్చు మాత్రమే వస్తుందని అతడి లెక్కలు సూచిస్తున్నాయి.
అయితే ఈ సోలార్ విద్యుత్ ఉత్పత్తి ఏడాది పొడవునా ఒకేలా ఉండదు.
- వేసవిలో: అవసరమైన విద్యుత్లో 87 శాతం వరకు సోలార్ ద్వారా లభించవచ్చని అంచనా.
- వర్షాకాలంలో: ఇది సుమారు 41 శాతానికి తగ్గవచ్చు.
- సాధారణ పరిస్థితుల్లో: సగటున 63 శాతం వరకు సోలార్ విద్యుత్ లభించవచ్చని అంచనా.
అంటే వాతావరణ పరిస్థితులు, సూర్యరశ్మి లభ్యతను బట్టి వాహనం ఛార్జింగ్ అవసరాలు మారుతుంటాయి.
రూ.1.35 లక్షల నుంచి రూ.1.02 లక్షలకు తయారీ ఖర్చు తగ్గింపు!
ఈ వాహనాన్ని తయారు చేయడంలో అక్షిత్ ఎదుర్కొన్న అతిపెద్ద సవాలు బడ్జెట్. మొదట తయారీ ఖర్చు సుమారు రూ.1.35 లక్షలుగా అంచనా వేశాడు. అయితే సామాన్య కుటుంబాలకు అందుబాటులో ఉండాలనే ఉద్దేశంతో ఒక్కో విడిభాగాన్ని పరిశీలించి ఖర్చును తగ్గించాడు.
- బ్యాటరీ సామర్థ్యాన్ని 5.38 kWh నుంచి 3.072 kWhకు తగ్గించాడు.
- వాహనంలో ఎక్కువ బరువు మోయాల్సిన భాగాల్లో మాత్రమే మందపాటి స్టీల్ ట్యూబులను ఉపయోగించాడు.
- 300 వాట్ల పాలీక్రిస్టలైన్ ప్యానెల్కు బదులుగా 400 వాట్ల మోనోక్రిస్టలైన్ సోలార్ ప్యానెల్ను ఎంచుకున్నాడు.
- ఢిల్లీలోని మయాపురి ఆటోమొబైల్ మార్కెట్లో విడిభాగాల ధరలను పోల్చి కొనుగోలు చేశాడు.
- లెడ్ యాసిడ్ బ్యాటరీకి బదులుగా లిథియం అయాన్ బ్యాటరీని ఉపయోగించాడు.
ఈ మార్పుల ద్వారా రూ.17 వేలకు పైగా ఆదా చేయగలిగాడు. చివరకు మొత్తం తయారీ ఖర్చు రూ.1,02,536కు చేరింది.
12కి పైగా వర్క్షాపులు తిరిగిన విద్యార్థి!
వాహనం డిజైన్ సిద్ధం చేయడం ఒక ఎత్తయితే, దాన్ని వాస్తవంగా తయారు చేయించడం మరో ఎత్తుగా మారింది. గురుగ్రామ్, ఢిల్లీ, ఫరీదాబాద్ ప్రాంతాల్లోని 12కి పైగా వర్క్షాపులను సంప్రదించినా మొదట ఎవరూ ఈ ప్రాజెక్టును చేపట్టేందుకు ముందుకు రాలేదు.
చివరకు అరుణ్ అనే వ్యక్తి ఈ వాహనం తయారీకి సహకరించేందుకు అంగీకరించాడు. అతడి వర్క్షాప్ అక్షిత్ ఇంటికి సుమారు 30 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్నప్పటికీ విద్యార్థి తరచూ అక్కడికి వెళ్లి పనులను పర్యవేక్షించేవాడు.
సోలార్ ప్యానెల్ నుంచి బ్యాటరీకి విద్యుత్ సరఫరా చేసే విధానంలోనూ సాంకేతిక సమస్యలు ఎదురయ్యాయి. వాటిని పరిష్కరించేందుకు బూస్ట్ కంట్రోలర్ ఆధారంగా విద్యుత్ వ్యవస్థను తిరిగి రూపొందించాడు. వర్షాకాలంలో తేమ కారణంగా దెబ్బతినకుండా కార్గో బాక్స్ అడుగుభాగంలో ప్లైవుడ్కు బదులుగా పెయింట్ చేసిన స్టీల్ షీట్లను ఉపయోగించాడు.
అంతర్జాతీయ స్థాయిలోనూ ప్రతిభ చాటిన అక్షిత్
అక్షిత్కు ఇంజినీరింగ్ ప్రయోగాలు కొత్తేమీ కాదు. 2025లో సింగపూర్లో జరిగిన STEM Racing వరల్డ్ ఫైనల్స్లో Apex Racing టీమ్కు లీడ్ డిజైన్ అండ్ మాన్యుఫ్యాక్చరింగ్ ఇంజినీర్గా పనిచేశాడు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా పాల్గొన్న 82 జట్లలో అతడి టీమ్ ఏడో అత్యంత వేగవంతమైన సగటు సమయాన్ని నమోదు చేసింది.
ఈ అనుభవం సోలార్ త్రీ వీలర్ తయారీలో ఎదురైన సాంకేతిక సమస్యలను పరిష్కరించేందుకు ఉపయోగపడింది. అతడి తల్లిదండ్రులు అమిత్ ఖేరా, కాంచన్ ఖేరా కూడా ఈ ప్రాజెక్టులో అక్షిత్కు ప్రోత్సాహం అందించారు.
ఈ వాహనం మార్కెట్లోకి వస్తుందా?
ప్రస్తుతం అక్షిత్ రూపొందించిన సోలార్ త్రీ వీలర్ ఒక ప్రోటోటైప్ మాత్రమే. వాస్తవ పరిస్థితుల్లో మరిన్ని పరీక్షలు నిర్వహించి దాని పనితీరు, సోలార్ విద్యుత్ ఉత్పత్తి, బ్యాటరీ సామర్థ్యం, నిర్వహణ ఖర్చులను నిర్ధారించుకోవాల్సి ఉంది.
భవిష్యత్తులో ఆటోమొబైల్ తయారీ సంస్థతో భాగస్వామ్యం కుదిరితే పెద్ద స్థాయిలో ఉత్పత్తి చేయాలని అక్షిత్ భావిస్తున్నాడు. భారీ స్థాయిలో తయారీ చేపడితే ప్రస్తుత ఖర్చుతో పోలిస్తే మరో 10 నుంచి 20 శాతం వరకు తగ్గే అవకాశం ఉందని అతడి అంచనా.
అయితే ఈ వాహనాన్ని ఖరీదైన ప్రీమియం మోడల్గా మార్చకూడదని, సామాన్య కుటుంబాలకు అందుబాటులో ఉండేలా చూడాలనేది అతడి ప్రధాన లక్ష్యం. ఇప్పటికే తయారు చేసిన మొదటి వాహనాన్ని అవసరంలో ఉన్న ఒక కుటుంబానికి ఉచితంగా అందించాలని నిర్ణయించుకున్నాడు.
విద్యార్థులు ఈ ఆవిష్కరణ నుంచి నేర్చుకోవాల్సిన విషయాలు
అక్షిత్ ఖేరా ప్రయోగం విద్యార్థులకు మంచి ప్రేరణగా నిలుస్తుంది. ముఖ్యంగా సైన్స్, మ్యాథమెటిక్స్ చదివే విద్యార్థులు పుస్తకాల్లో నేర్చుకున్న అంశాలను వాస్తవ జీవిత సమస్యల పరిష్కారానికి ఎలా ఉపయోగించవచ్చో ఈ ఉదాహరణ తెలియజేస్తుంది.
- పాఠశాల స్థాయి ఫిజిక్స్తో కూడా ప్రాక్టికల్ ప్రాజెక్టులు ప్రారంభించవచ్చు.
- సోలార్ ఎనర్జీ వంటి పునరుత్పాదక ఇంధనాలపై ప్రయోగాలు చేయవచ్చు.
- తక్కువ ఖర్చుతో ఉపయోగకరమైన ఉత్పత్తులను రూపొందించవచ్చు.
- ఒక సమస్యను గుర్తించి దానికి సాంకేతిక పరిష్కారం కనుగొనడం మంచి ఆవిష్కరణకు మొదటి అడుగు.
- డిజైన్, బడ్జెట్, భద్రత, నిర్వహణ వంటి అంశాలను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి.
17 ఏళ్ల వయసులోనే ఒక సామాజిక సమస్యకు సాంకేతిక పరిష్కారం చూపించేందుకు ప్రయత్నించిన అక్షిత్ ఖేరా ప్రయాణం యువతకు స్ఫూర్తిదాయకం. సరైన ఆలోచన, పట్టుదల, నేర్చుకోవాలనే ఆసక్తి ఉంటే చిన్న వయసులోనూ వినూత్న ఆవిష్కరణలు చేయవచ్చని ఈ ఉదాహరణ నిరూపిస్తోంది.
ముఖ్య గమనిక: కిలోమీటరుకు 13 పైసల ఖర్చు, సోలార్ విద్యుత్ వాటా వంటి వివరాలు అక్షిత్ చేసిన అంచనాల ఆధారంగా ఉన్నాయి. వాహనం ప్రస్తుతం ప్రోటోటైప్ దశలోనే ఉంది. వాణిజ్య వినియోగానికి ముందు భద్రత, మన్నిక, రోడ్డు అనుమతులు, పనితీరుపై పరీక్షలు అవసరం.
