లాస్‌ ఏంజెలెస్‌: అమెరికా రాజకీయాల్లో భారత సంతతికి చెందిన మరో మహిళ చరిత్ర సృష్టించారు. కాలిఫోర్నియాలోని లాస్‌ ఏంజెలెస్‌ నగర మేయర్‌ ఎన్నికల్లో భారత సంతతికి చెందిన నిత్యా రామన్‌ విజయం సాధించారు. ప్రస్తుత మేయర్‌ కరెన్‌ బాస్‌ను ఓడించి నగర పగ్గాలు చేపట్టేందుకు సిద్ధమయ్యారు. నవంబర్‌ 3న జరిగిన ఎన్నికల ఓట్ల లెక్కింపులో నిత్యా రామన్‌ ఆధిక్యంలో నిలవగా.. నవంబర్‌ 5న కరెన్‌ బాస్‌ తన ఓటమిని అంగీకరించి ఆమెకు అభినందనలు తెలిపారు. దీంతో రెండు దశాబ్దాలకు పైగా కాలంలో లాస్‌ ఏంజెలెస్‌లో పదవిలో ఉన్న మేయర్‌ తిరిగి ఎన్నికల్లో ఓడిపోవడం ఇదే తొలిసారి అయింది.
45 ఏళ్ల నిత్యా రామన్‌ కేరళలో జన్మించారు. హార్వర్డ్‌ యూనివర్సిటీలో చదువుకున్న ఆమె.. పట్టణ ప్రణాళిక రంగంలో ఉన్నత విద్యను అభ్యసించారు. అమెరికాలో స్థిరపడిన తర్వాత భారత్‌లోనూ సామాజిక సేవా కార్యక్రమాల్లో పాల్గొన్నారు. ముఖ్యంగా మురికివాడల ప్రజల హక్కులు, నిరాశ్రయుల సమస్యలు, ప్రజా సదుపాయాల మెరుగుదల వంటి అంశాలపై పనిచేశారు. ఇప్పుడు లాస్‌ ఏంజెలెస్‌ మేయర్‌గా ఎన్నికై భారత సంతతి ప్రజలకు గుర్తింపు తెచ్చారు.
కరెన్‌ బాస్‌పై నిత్యా రామన్‌ విజయం
లాస్‌ ఏంజెలెస్‌ మేయర్‌ ఎన్నికల్లో నిత్యా రామన్‌, ప్రస్తుత మేయర్‌ కరెన్‌ బాస్‌ మధ్య గట్టి పోటీ నెలకొంది. తొలుత వెలువడిన ఓట్ల లెక్కింపులో కరెన్‌ బాస్‌ ముందంజలో ఉన్నప్పటికీ.. తర్వాత లెక్కించిన మెయిల్‌ బ్యాలెట్లలో నిత్యా రామన్‌కు ఎక్కువ మద్దతు లభించింది. దీంతో ఆమె క్రమంగా ఆధిక్యంలోకి వచ్చారు.
నవంబర్‌ 5న వెలువడిన లెక్కల ప్రకారం నిత్యా రామన్‌కు సుమారు 52 శాతం ఓట్లు, కరెన్‌ బాస్‌కు 48 శాతం ఓట్లు వచ్చాయి. ఆ సమయంలో మొత్తం అంచనా ఓట్లలో సుమారు 76 శాతం లెక్కింపు పూర్తయింది. అసోసియేటెడ్‌ ప్రెస్‌ నివేదిక ప్రకారం తుది లెక్కల దశలో రామన్‌కు 52.1 శాతం, బాస్‌కు 47.9 శాతం ఓట్లు లభించాయి.
ఓటమిని అంగీకరించిన కరెన్‌ బాస్‌.. నిత్యా రామన్‌కు ఫోన్‌ చేసి అభినందించారు. నగరంలో అధికార మార్పిడి సజావుగా జరిగేందుకు సహకరిస్తానని ప్రకటించారు. లాస్‌ ఏంజెలెస్‌ ప్రజలు ఇచ్చిన తీర్పును గౌరవిస్తున్నట్లు తెలిపారు.
కేరళలో జననం.. అమెరికాలో విద్యాభ్యాసం
నిత్యా రామన్‌ 1981లో కేరళలో జన్మించారు. ఆమె తండ్రి వెంకిటరామన్‌ కెల్ట్రాన్‌లో పనిచేసేవారు. తల్లి సుధా కేచెరి ఇండియన్ ఓవర్సీస్‌ బ్యాంకులో ఉద్యోగం చేశారు. తండ్రి ఉన్నత చదువుల కోసం అమెరికా వెళ్లడంతో కుటుంబం కూడా అక్కడికి వెళ్లింది. నిత్యా చిన్నతనంలోనే అమెరికాకు వలస వెళ్లారు.
అమెరికాలోని మసాచుసెట్స్‌లో పెరిగిన ఆమె హార్వర్డ్‌ యూనివర్సిటీలో సోషల్‌ స్టడీస్‌ చదివారు. అనంతరం మసాచుసెట్స్‌ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌ ఆఫ్‌ టెక్నాలజీ (ఎంఐటీ)లో అర్బన్‌ ప్లానింగ్‌లో ఉన్నత విద్యను అభ్యసించారు. పట్టణాల అభివృద్ధి, ప్రజలకు అవసరమైన మౌలిక సదుపాయాలు, గృహ వసతి వంటి అంశాలపై ఆమెకు ప్రత్యేక ఆసక్తి ఏర్పడింది.
హార్వర్డ్‌లో చదువుతున్న సమయంలోనే భవిష్యత్తులో తన జీవిత భాగస్వామి అయిన వాలి చంద్రశేఖరన్‌ను కలిశారు. ఆయన టెలివిజన్‌ రచయిత, నిర్మాతగా పనిచేస్తున్నారు. వీరికి కవల పిల్లలు ఉన్నారు.
భారత్‌కు తిరిగొచ్చి మురికివాడల ప్రజల కోసం పని
ఉన్నత విద్య పూర్తయ్యాక నిత్యా రామన్‌ కొంతకాలం భారత్‌లో పనిచేశారు. ఢిల్లీలో మురికివాడల ప్రజలతో కలిసి పనిచేసే స్వచ్ఛంద సంస్థలతో ఆమెకు అనుబంధం ఏర్పడింది. 2010 కామన్వెల్త్‌ క్రీడలకు ముందు మురికివాడల తొలగింపు చర్యలు చేపట్టిన సమయంలో అక్కడి ప్రజల హక్కుల కోసం జరిగిన ఉద్యమాల్లో పాల్గొన్నారు.
తర్వాత చెన్నైకి వెళ్లిన ఆమె.. 2010లో ‘ట్రాన్స్‌పరెంట్‌ చెన్నై’ అనే లాభాపేక్షలేని సంస్థను స్థాపించారు. నగరంలోని పేద ప్రాంతాల్లో ప్రజలకు అందుబాటులో ఉన్న సదుపాయాలను గుర్తించడం, ప్రజా మరుగుదొడ్ల వివరాలను సేకరించడం, బస్సు మార్గాలను మ్యాపింగ్‌ చేయడం వంటి కార్యక్రమాలు చేపట్టారు.
నగర అభివృద్ధి ప్రణాళికల్లో పేదలు, మురికివాడల ప్రజల అవసరాలను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాలని ఆమె పనిచేశారు. ప్రజా సమస్యల పరిష్కారానికి గణాంకాలు, సమాచారాన్ని ఉపయోగించాలనే విధానానికి ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు.
నిరాశ్రయుల సమస్యలపై ప్రత్యేక దృష్టి
2013లో నిత్యా రామన్‌ తిరిగి లాస్‌ ఏంజెలెస్‌కు వెళ్లారు. అక్కడ నగర పరిపాలన విభాగంలో పనిచేస్తూ నిరాశ్రయుల సమస్యలపై అధ్యయనం చేశారు. నగర బడ్జెట్‌లో నిరాశ్రయుల కోసం ఎంత ఖర్చు చేస్తున్నారు? ఆ నిధులు ఎలా వినియోగిస్తున్నారు? సమస్యను పరిష్కరించేందుకు ఎలాంటి చర్యలు అవసరం? అనే అంశాలపై నివేదిక రూపొందించారు.
2017లో ‘సెలా నెయిబర్‌హుడ్‌ హోమ్‌లెస్‌ కోయలిషన్‌’ అనే సంస్థను స్థాపించడంలో కీలక పాత్ర పోషించారు. వీధుల్లో నివసించే వారికి సహాయం అందించడం, వారికి అవసరమైన సేవలను చేరువ చేయడం, గృహ వసతి కల్పించే ప్రయత్నాలకు మద్దతు ఇవ్వడం వంటి కార్యక్రమాలు చేపట్టారు.
ఈ సేవా కార్యక్రమాల ద్వారా స్థానిక ప్రజలతో ఆమెకు సంబంధాలు బలపడ్డాయి. నిరాశ్రయుల సమస్యలు, గృహ వసతి, ప్రజా సేవలపై ఆమె చేసిన పని రాజకీయాల్లోకి రావడానికి పునాది వేసింది.
2020లో రాజకీయాల్లోకి.. సిటీకౌన్సిల్‌ సభ్యురాలిగా
2020లో నిత్యా రామన్‌ లాస్‌ ఏంజెలెస్‌ సిటీ కౌన్సిల్‌ ఎన్నికల్లో పోటీ చేశారు. అప్పటి సిటీకౌన్సిల్‌ సభ్యుడు డేవిడ్‌ ర్యూను ఓడించి నాలుగో జిల్లా నుంచి విజయం సాధించారు. స్వచ్ఛంద కార్యకర్తలతో ఇంటింటికీ వెళ్లి ప్రచారం నిర్వహించడం ఆమె విజయానికి తోడ్పడింది.
2024లో మరోసారి ఎన్నికై తన స్థానాన్ని నిలబెట్టుకున్నారు. నగరంలో గృహ వసతి, నిరాశ్రయుల సమస్యలపై పనిచేసే కమిటీలోనూ కీలక బాధ్యతలు నిర్వహించారు. పట్టణ ప్రణాళికపై తనకున్న అనుభవాన్ని నగర పరిపాలనలో ఉపయోగించే ప్రయత్నం చేశారు.
మేయర్‌ ఎన్నికల్లో ప్రధానంగా గృహ వసతి, నిరాశ్రయుల సమస్యలే
మేయర్‌ ఎన్నికల ప్రచారంలో నిత్యా రామన్‌ ప్రధానంగా గృహ వసతి ఖర్చులు, నిరాశ్రయుల సమస్యలు, ప్రజా రవాణా, స్థానిక మౌలిక సదుపాయాలపై దృష్టి పెట్టారు. నగరంలో ఇళ్ల అద్దెలు, జీవన వ్యయం పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో సాధారణ ప్రజలకు అందుబాటు ధరల్లో గృహాలు అందుబాటులో ఉండాలని ఆమె పేర్కొన్నారు.
వీధుల్లో నివసించే వారికి వైద్య సహాయం, గృహ వసతి, ఇతర సేవలను మరింత సమర్థంగా అందించే విధానాన్ని ప్రతిపాదించారు. 2028లో లాస్‌ ఏంజెలెస్‌లో జరగనున్న ఒలింపిక్స్‌ నాటికి వీధుల్లో నివసించే వారి సంఖ్యను సగానికి తగ్గించాలనే లక్ష్యాన్ని ప్రకటించారు.
ప్రజా రవాణా వ్యవస్థను మెరుగుపరచడం, రోడ్లు, కాలిబాటలు, వీధి దీపాల వంటి స్థానిక మౌలిక సదుపాయాలను సరిచేయడం కూడా ఆమె ప్రచారంలో ప్రాధాన్యం పొందాయి. పోలీసు శాఖ పనితీరు, నగర భద్రత వంటి అంశాలపై కూడా తన అభిప్రాయాలను వెల్లడించారు.
కరెన్‌ బాస్‌ పాలనపై అసంతృప్తి ప్రభావం
కరెన్‌ బాస్‌ 2022లో లాస్‌ ఏంజెలెస్‌ మేయర్‌గా ఎన్నికయ్యారు. నగరంలో నిరాశ్రయుల సమస్యను పరిష్కరించడం ఆమె ప్రధాన ఎన్నికల హామీల్లో ఒకటి. అయితే 2025లో జరిగిన పాలిసేడ్స్‌ అగ్నిప్రమాదం ఆమె పాలనపై తీవ్ర విమర్శలకు దారితీసింది.
అగ్నిప్రమాదం సమయంలో అత్యవసర స్పందన, ముందస్తు హెచ్చరికలు, సహాయక చర్యలపై ప్రశ్నలు తలెత్తాయి. ఆ సమయంలో బాస్‌ విదేశీ పర్యటనలో ఉండటం కూడా రాజకీయంగా చర్చనీయాంశమైంది. నిరాశ్రయుల సమస్య, నగర సేవల పనితీరు వంటి అంశాలపై ప్రజల్లో అసంతృప్తి పెరిగినట్లు ఎన్నికల విశ్లేషణలు పేర్కొన్నాయి.
మరోవైపు నిత్యా రామన్‌ యువ ఓటర్లు, మార్పు కోరుకునే వర్గాల నుంచి మద్దతు పొందారు. మెయిల్‌ బ్యాలెట్ల లెక్కింపులో ఆమెకు వచ్చిన ఆధిక్యం చివరకు విజయంలో కీలకమైంది.
లాస్‌ ఏంజెలెస్‌కు తొలి దక్షిణాసియా సంతతి మేయర్‌
నిత్యా రామన్‌ విజయం లాస్‌ ఏంజెలెస్‌ రాజకీయాల్లో ఒక చారిత్రక పరిణామంగా నిలిచింది. నగరానికి తొలి దక్షిణాసియా సంతతికి చెందిన మేయర్‌గా ఆమె గుర్తింపు పొందారు. ఆసియా సంతతికి చెందిన తొలి మహిళా మేయర్‌గా కూడా చరిత్ర సృష్టించారు.
ఆమె విజయం భారత సంతతి ప్రజల్లో ఆసక్తిని రేకెత్తించింది. భారత్‌లో జన్మించి, అమెరికాలో విద్యాభ్యాసం చేసి, సామాజిక సేవా కార్యక్రమాల నుంచి రాజకీయాల్లోకి వచ్చిన ఆమె ప్రయాణం ప్రత్యేకంగా నిలుస్తోంది.
నిత్యా రామన్‌ డిసెంబర్‌ 14, 2026న మేయర్‌గా బాధ్యతలు స్వీకరించనున్నట్లు అందుబాటులో ఉన్న సమాచారం సూచిస్తోంది. నగరంలో గృహ వసతి, నిరాశ్రయుల సమస్యలు, ప్రజా రవాణా, భద్రత వంటి అంశాలపై ఆమె ఇచ్చిన హామీలను ఎలా అమలు చేస్తారన్నది ఇప్పుడు ఆసక్తికరంగా మారింది.