స్విట్జర్లాండ్‌లోని జ్యూరిచ్, సింగపూర్, లండన్‌తో పాటు పశ్చిమాసియా (మిడిల్ ఈస్ట్)లోని ప్రముఖ అంతర్జాతీయ బ్యాంకులు భారతీయ సంపన్నులకు ఇంటర్నేషనల్ క్రెడిట్ కార్డులు జారీ చేయడం లేదా ఇప్పటికే ఉన్న కార్డులను రెన్యూవల్ చేయడంలో ఆసక్తి చూపడం లేదని తెలుస్తోంది. అయితే దీనికి కస్టమర్ల ఆర్థిక స్థోమత లేదా క్రెడిట్ స్కోర్ కారణం కాదు. భారతదేశంలోని విదేశీ మారకద్రవ్య నిబంధనలే (Forex Rules) ఇందుకు ప్రధాన కారణంగా ఉన్నాయని మీడియా నివేదికలు వెల్లడిస్తున్నాయి.
భారత్‌లో అమల్లో ఉన్న ‘లిబరలైజ్డ్ రెమిటెన్స్ స్కీమ్’ (LRS) ప్రకారం.. ఒక భారతీయుడు ఏడాదిలో గరిష్టంగా 2,50,000 డాలర్లు (సుమారు రూ.2 కోట్లకు పైగా) విదేశాలకు పంపుకోవచ్చు. అయితే దీనికి కొన్ని నిబంధనలు ఉన్నాయి. LRS కింద విదేశాలకు పంపిన మొత్తాన్ని 180 రోజుల్లోగా అంటే ఆరు నెలల వ్యవధిలో ఖర్చు చేయడం లేదా పెట్టుబడిగా వినియోగించడం అవసరం. ఆ డబ్బును విదేశీ బ్యాంకు సేవింగ్స్ ఖాతా, కరెంట్ అకౌంట్ లేదా ఫిక్స్‌డ్ డిపాజిట్‌లో ఎలాంటి వినియోగం లేకుండా ఉంచేందుకు అనుమతి లేదు.
విదేశీ బ్యాంకు ఖాతాలకు అనుసంధానమైన క్రెడిట్ కార్డులు గడువు ముగిసి రెన్యూవల్ దశకు వచ్చినప్పుడు ఈ నిబంధన సమస్యగా మారుతోంది. భారతీయులు తమ విదేశీ ఖాతాల్లో పెద్ద మొత్తాలను నిష్క్రియాత్మకంగా ఉంచే అవకాశం లేకపోవడంతో.. అలాంటి కస్టమర్లకు క్రెడిట్ కార్డులు జారీ చేయడంపై కొన్ని అంతర్జాతీయ బ్యాంకులు వెనకడుగు వేస్తున్నట్లు సమాచారం.
విదేశాలకు వెళ్లేటప్పుడు ఫారెక్స్ ఛార్జీలపై జాగ్రత్త
మరోవైపు విదేశీ ప్రయాణాల్లో ఖర్చులను ఎలా తగ్గించుకోవాలో కూడా తెలుసుకోవడం చాలా ముఖ్యం. ఉదాహరణకు విదేశాల్లో రూ.1 లక్ష విలువైన వస్తువు కొనుగోలు చేశారని అనుకుందాం. షాప్‌లో కనిపించే ధర ఒకటిగా ఉన్నప్పటికీ.. మీ భారతీయ బ్యాంకు స్టేట్‌మెంట్‌లో నమోదయ్యే మొత్తం కొంత భిన్నంగా ఉండవచ్చు. దీనికి కారణం విదేశీ కార్డు లావాదేవీలపై విధించే ఫారెక్స్ మార్కప్, క్రాస్ కరెన్సీ కన్వర్షన్ ఛార్జీలు, ఏటీఎం విత్‌డ్రా ఫీజులు, ‘డైనమిక్ కరెన్సీ కన్వర్షన్’ (DCC) వంటి అదనపు ఛార్జీలు.
విదేశాల్లో కార్డు ద్వారా చెల్లించేటప్పుడు INR ఎంచుకోవడం కంటే.. మీరు ఉన్న దేశంలోని స్థానిక కరెన్సీలో పేమెంట్ చేయడం ద్వారా అదనపు ఖర్చులను కొంతవరకు తగ్గించుకోవచ్చు. అలాగే విదేశీ ప్రయాణానికి ముందే మీ బడ్జెట్‌పై స్పష్టత ఉంటే **‘ప్రిపెయిడ్ ఫారెక్స్ కార్డు’**ను ఉపయోగించడం కూడా ఒక మంచి ఎంపిక.
ప్రయాణానికి ముందే ఫారెక్స్ కార్డులో డబ్బును లోడ్ చేసుకోవచ్చు. అంతేకాకుండా లోడ్ చేసే సమయంలో ఉన్న ఎక్స్ఛేంజ్ రేటును లాక్ చేసుకునే అవకాశం ఉండటంతో.. ప్రయాణ సమయంలో కరెన్సీ విలువల్లో మార్పులు వచ్చినా దాని ప్రభావాన్ని కొంతవరకు నివారించవచ్చు.
థామస్ కుక్ (ఇండియా) లిమిటెడ్ ఫారెక్స్ చీఫ్ బిజినెస్ ఆఫీసర్ దీపేష్ వర్మ మాట్లాడుతూ.. కేవలం ఎక్స్ఛేంజ్ రేట్‌ను మాత్రమే కాకుండా, వాస్తవంగా చెల్లించాల్సి వచ్చే అన్ని రకాల ఫీజులు, ఛార్జీల నిర్మాణాన్ని (Fee Structure) పరిశీలించిన తర్వాతే కార్డును ఎంచుకోవాలని సూచించారు.
అదేవిధంగా తరచుగా విదేశాలకు ప్రయాణించే వారికి తక్కువ లేదా ‘జీరో ఫారెక్స్ మార్కప్’ ఉన్న క్రెడిట్, డెబిట్ కార్డులు ప్రయోజనకరంగా ఉంటాయి. అయితే కేవలం ‘జీరో ఫారెక్స్’ అనే ప్రకటనను చూసి కార్డును ఎంచుకోవద్దని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. దాగి ఉండే ఏటీఎం ఫీజులు, వార్షిక ఛార్జీలు, క్రాస్ కరెన్సీ ఫీజులకు సంబంధించిన నిబంధనలను పూర్తిగా పరిశీలించడం అవసరం.
ఇక ట్యాప్-అండ్-పే, మొబైల్ వాలెట్లు అందుబాటులోకి రావడంతో విదేశాల్లో పేమెంట్లు మరింత సులభంగా మారాయి. అయితే వీటి వల్ల ఫారెక్స్ ఛార్జీలు పూర్తిగా తొలగిపోవు. మీ మొబైల్ వాలెట్‌కు ఏ క్రెడిట్ కార్డు లింక్ చేసి ఉందో, ఆ కార్డుకు వర్తించే ఫారెక్స్ ఛార్జీలే చెల్లించాల్సి ఉంటుందని గుర్తుంచుకోవాలి.