భూ రికార్డుల మార్పులపై ప్రత్యేక విచారణ.. ప్రైవేట్ వ్యక్తులు, పోర్టల్ ఆపరేటర్ల పాత్రపై ఆరా
తెలంగాణలో భూముల రిజిస్ట్రేషన్లు, మ్యుటేషన్లు, యాజమాన్య వివరాలను డిజిటల్ విధానంలో నిర్వహించేందుకు తీసుకొచ్చిన ధరణి పోర్టల్ మరోసారి రాష్ట్ర రాజకీయాల్లో చర్చనీయాంశంగా మారింది. ఈ పోర్టల్‌లో జరిగినట్లు ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్న భూ రికార్డుల అక్రమ మార్పులపై క్రైమ్ ఇన్వెస్టిగేషన్ డిపార్ట్‌మెంట్ (CID) దర్యాప్తును వేగవంతం చేసింది. నవంబర్ 7, 8 తేదీల్లో రాష్ట్రంలోని పలు ప్రాంతాల్లో తనిఖీలు నిర్వహించి, అనుమానితులను విచారించినట్లు వార్తా నివేదికలు వెల్లడించాయి.
నవంబర్ 8న ప్రచురితమైన ది న్యూ ఇండియన్ ఎక్స్ప్రెస్ కథనం ప్రకారం, ఈ కేసులో నలుగురిని అరెస్టు చేసినట్లు CID వర్గాల సమాచారం. మరోవైపు, నవంబర్ 7న వచ్చిన కొన్ని నివేదికలు తదుపరి ఐదుగురిని కూడా అదుపులోకి తీసుకున్నట్లు పేర్కొన్నాయి. ఈ సంఖ్యలపై వేర్వేరు వార్తా కథనాల్లో తేడా ఉన్నందున, మొత్తం అరెస్టుల సంఖ్యపై తుది అధికారిక నిర్ధారణ కోసం వేచి చూడాల్సి ఉంది.
15 ప్రత్యేక బృందాలతో రాష్ట్రవ్యాప్తంగా తనిఖీలు
ధరణి పోర్టల్‌లో అనధికారికంగా లాగిన్ అయి భూముల యాజమాన్య వివరాలను మార్చారనే ఆరోపణల నేపథ్యంలో CID ప్రత్యేక బృందాలు రంగంలోకి దిగాయి. హైదరాబాద్‌, రంగారెడ్డి, మేడ్చల్‌, గజ్వేల్‌, భువనగిరి సహా పలు ప్రాంతాల్లో తనిఖీలు నిర్వహించినట్లు హైదరాబాద్‌ మెయిల్‌ నివేదించింది. మొత్తం 15 ప్రత్యేక బృందాలు ఈ ఆపరేషన్‌లో పాల్గొన్నట్లు ఆ కథనం పేర్కొంది.
పోర్టల్ నిర్వహణలో పనిచేసిన ఆపరేటర్లు, డేటా ఎంట్రీ సిబ్బంది, ప్రైవేట్ వ్యక్తుల పాత్రపై అధికారులు విచారణ జరుపుతున్నట్లు సమాచారం. భూముల రికార్డుల్లో మార్పులు ఎప్పుడు జరిగాయి? ఎవరి లాగిన్ ద్వారా జరిగాయి? ఆ మార్పులకు అనుమతులు ఉన్నాయా? అనే అంశాలను డిజిటల్ ఆధారాలతో పరిశీలిస్తున్నారు.
నలుగురి అరెస్టు.. కేసు వివరాలపై కొనసాగుతున్న విచారణ
ది న్యూ ఇండియన్ ఎక్స్ప్రెస్ కథనం ప్రకారం, అరెస్టయిన వారిని D. శివ, M. రాజేందర్, D. పవన్ కల్యాణ్‌, A. మహేందర్‌గా గుర్తించారు. ఈ వ్యవహారానికి సంబంధించి రామచంద్రాపురం పోలీస్‌ స్టేషన్‌లో జూలై నెలలో కేసు నమోదైనట్లు కథనం వెల్లడించింది.
అయితే, అరెస్టయిన వ్యక్తులపై వచ్చిన ఆరోపణలు కోర్టులో నిరూపితమయ్యే వరకు వారిని దోషులుగా పరిగణించరాదు. ఈ కేసులో పూర్తి వివరాలు, వారి వ్యక్తిగత పాత్ర, తదుపరి దర్యాప్తు ఫలితాలను సంబంధిత అధికారులు అధికారికంగా వెల్లడించాల్సి ఉంది.
10 వేలకు పైగా అనుమానాస్పద లావాదేవీలపై ఫోరెన్సిక్ పరిశీలన
రెవెన్యూ మంత్రి పొంగులేటి శ్రీనివాసరెడ్డి గతంలో వెల్లడించిన వివరాల ప్రకారం, ధరణి పోర్టల్ ప్రారంభమైనప్పటి నుంచి 10 వేలకు పైగా అనుమానాస్పద లావాదేవీలను ఫోరెన్సిక్ ఆడిట్ గుర్తించినట్లు తెలిపారు. ఈ వివరాలు మంత్రి వెల్లడించినవిగా వార్తల్లో ప్రచురితమయ్యాయి. ఇవన్నీ అక్రమాలని తుది నిర్ధారణ చేసినట్లు భావించకూడదు; ప్రతి లావాదేవీపై దర్యాప్తు ద్వారా వాస్తవాలు తేలాల్సి ఉంది.
ఆడిట్ పరిశీలన అక్టోబర్ 2020 నుంచి డిసెంబర్ 2024 వరకు జరిగిన లావాదేవీలను కవర్ చేసినట్లు నివేదికలు పేర్కొన్నాయి. రంగారెడ్డి, మేడ్చల్‌-మల్కాజిగిరి, సిద్దిపేట, రాజన్న సిరిసిల్ల, సంగారెడ్డి, వరంగల్‌ జిల్లాల్లో అనుమానాస్పద లావాదేవీలు గుర్తించినట్లు వార్తా కథనాలు వెల్లడించాయి.
ప్రైవేట్ కాంట్రాక్టర్ల ఎంపికపైనా ప్రత్యేక దృష్టి
ధరణి పోర్టల్‌ను అభివృద్ధి చేయడం, నిర్వహించడం కోసం ప్రైవేట్ సంస్థలకు అప్పగించిన పనులపై కూడా ప్రత్యేక విచారణ బృందం దృష్టి పెట్టింది. కాంట్రాక్టర్ల ఎంపిక, టెండర్ల ప్రక్రియ, ఒప్పందాల కేటాయింపు, సాఫ్ట్‌వేర్‌ రూపకల్పన, సిస్టమ్‌ భద్రత వంటి అంశాలను పరిశీలిస్తున్నట్లు ది న్యూ ఇండియన్ ఎక్స్ప్రెస్ నివేదించింది.
పోర్టల్‌లోకి అనధికార వ్యక్తులు ఎలా ప్రవేశించగలిగారు? లాగిన్ వివరాలు ఎలా ఉపయోగించబడ్డాయి? భూ రికార్డుల్లో మార్పులు చేయడానికి ఏ స్థాయి అనుమతులు అవసరం? అనే ప్రశ్నలకు సమాధానాలు కనుగొనడం దర్యాప్తులో కీలకంగా మారింది. డిజిటల్ లాగ్స్‌, యూజర్‌ వివరాలు, లావాదేవీల చరిత్ర ఆధారంగా మార్పులు చేసిన వ్యక్తులను గుర్తించే ప్రయత్నం జరుగుతోంది.
భూదాన్‌ భూముల వ్యవహారంపైనా ఆరా
కొన్ని భూదాన్‌ భూముల యాజమాన్య హక్కులు ప్రైవేట్ వ్యక్తులకు బదిలీ అయ్యాయనే ఆరోపణలపై కూడా విచారణ కొనసాగుతున్నట్లు వార్తా నివేదికలు పేర్కొన్నాయి. భూదాన్‌ భూములకు సంబంధించిన పాత రికార్డులు, సర్వే నంబర్లు, యాజమాన్య వివరాలు, ఆన్‌లైన్‌ మార్పులను అధికారులు పరిశీలిస్తున్నట్లు సమాచారం.
ఈ ఆరోపణల వెనుక ఎవరి పాత్ర ఉందనే అంశం ఇంకా దర్యాప్తులోనే ఉంది. కాబట్టి ఏ రాజకీయ నాయకుడికైనా లేదా అధికారికైనా సంబంధం ఉందని ఆధారాలు లేకుండా తేల్చి చెప్పడం సరికాదు.
ధరణి నుంచి భూభారతి వరకు.. భూ రికార్డుల నిర్వహణపై ప్రశ్నలు
మాజీ ముఖ్యమంత్రి కె. చంద్రశేఖర్‌రావు నేతృత్వంలోని బీఆర్ఎస్‌ ప్రభుత్వ హయాంలో 2020 అక్టోబర్‌లో ధరణి పోర్టల్ ప్రారంభమైంది. భూ లావాదేవీలను డిజిటల్ విధానంలో నిర్వహించడం, రికార్డుల ప్రక్రియను సులభతరం చేయడం దీని ప్రధాన ఉద్దేశంగా ప్రకటించారు.
2023 అసెంబ్లీ ఎన్నికల తర్వాత అధికారంలోకి వచ్చిన కాంగ్రెస్‌ ప్రభుత్వం ధరణి స్థానంలో భూభారతి వ్యవస్థను తీసుకొచ్చింది. 2025 ఏప్రిల్‌ 14న భూభారతి వ్యవస్థను అధికారికంగా ప్రారంభించినట్లు నివేదికలు పేర్కొన్నాయి. అయితే పాత పోర్టల్ కాలంలో జరిగినట్లు ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్న లావాదేవీలపై విచారణ కొనసాగుతోంది.
ఇక్కడ ముఖ్యంగా గమనించాల్సిన విషయం ఏమిటంటే, ధరణి పోర్టల్ అమలైన కాలంలో జరిగిన ప్రతి లావాదేవీ తప్పు అని చెప్పలేం. అదే విధంగా కొత్త వ్యవస్థ అమల్లోకి వచ్చిందని పాత రికార్డులపై ఉన్న అనుమానాలు స్వయంగా తొలగిపోవు. సంబంధిత పత్రాలు, డిజిటల్ ఆధారాలు, చట్టపరమైన అనుమతుల ఆధారంగానే ప్రతి కేసును పరిశీలించాలి.
రైతులు, భూ యజమానులకు ఈ దర్యాప్తు ఎందుకు ముఖ్యం?
భూమి అనేది రైతులకు జీవనాధారం మాత్రమే కాదు, కుటుంబాల ఆర్థిక భద్రతకు కూడా ముఖ్యమైన ఆస్తి. రికార్డుల్లో తప్పు మార్పులు జరిగితే భూ యజమానులు కోర్టులు, రెవెన్యూ కార్యాలయాల చుట్టూ తిరగాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడుతుంది. అందువల్ల భూ రికార్డుల వ్యవస్థలో పారదర్శకత, డేటా భద్రత, బాధ్యతాయుతమైన నిర్వహణ ఎంతో అవసరం.
ఈ దర్యాప్తు ద్వారా తప్పులు నిజంగా ఎక్కడ జరిగాయి? వాటికి బాధ్యులెవరు? బాధితులకు న్యాయం ఎలా అందించాలి? అనే అంశాలు స్పష్టమవుతాయని ప్రజలు ఆశిస్తున్నారు. అనుమానాస్పద లావాదేవీలు గుర్తించినట్లయితే వాటిని చట్టపరంగా పరిశీలించి, తప్పు చేసిన వారిపై చర్యలు తీసుకోవడంతో పాటు బాధితుల హక్కులను కాపాడటం కూడా ప్రభుత్వ బాధ్యత.
రాజకీయంగా వేడెక్కుతున్న ధరణి వ్యవహారం
ధరణి పోర్టల్ బీఆర్ఎస్‌ ప్రభుత్వ హయాంలో ప్రారంభం కావడంతో ప్రస్తుత దర్యాప్తు రాజకీయ చర్చకు దారితీసింది. కాంగ్రెస్‌ ప్రభుత్వం పాత వ్యవస్థలోని లోపాలను వెలికితీస్తోందనే వాదన ఒకవైపు వినిపిస్తుండగా, విచారణను రాజకీయ విమర్శలకు మాత్రమే పరిమితం చేయకుండా ఆధారాలతో ముందుకు తీసుకెళ్లాలనే అభిప్రాయం మరోవైపు వ్యక్తమవుతోంది.
ఈ కేసులో ఇప్పటివరకు వెలుగులోకి వచ్చినది CID తనిఖీలు, అరెస్టులు, ఫోరెన్సిక్ పరిశీలనకు సంబంధించిన సమాచారం మాత్రమే. దర్యాప్తు పూర్తయ్యాకే అక్రమాల స్వరూపం, వాటి వెనుక ఉన్న వ్యక్తులు, అధికారుల బాధ్యతలు స్పష్టమవుతాయి.
ధరణి పోర్టల్ భూ రికార్డుల వ్యవహారంపై CID చేపట్టిన తాజా చర్యలు తెలంగాణలో భూ పరిపాలనపై మరోసారి చర్చను ముందుకు తెచ్చాయి. 15 బృందాల తనిఖీలు, అరెస్టులు, ఫోరెన్సిక్ ఆధారాల పరిశీలనతో ఈ కేసు తదుపరి దశకు చేరింది. అయితే ఆరోపణలు, అనుమానాలు, నిర్ధారిత వాస్తవాలు వేర్వేరని గుర్తుంచుకోవాలి. దర్యాప్తు పారదర్శకంగా సాగి, నిజాలు బయటపడటంతో పాటు బాధిత భూ యజమానులకు న్యాయం జరిగితేనే ఈ చర్యలకు పూర్తి అర్థం ఉంటుంది.