తెలంగాణలో రైతుల పరిస్థితిపై మరోసారి రాజకీయ చర్చ మొదలైంది. వర్షాభావ పరిస్థితులు, సాగునీటి సమస్యలు, ఎండిపోతున్న పంటలు, పెట్టుబడి ఖర్చులు.. ఇలా అనేక ఇబ్బందులతో రైతులు సతమతమవుతున్నారని ప్రతిపక్ష బీఆర్ఎస్ ఆరోపిస్తోంది. పంట నష్టపోయిన రైతులకు వెంటనే ఆర్థిక సహాయం అందించాలని మాజీ మంత్రి, బీఆర్ఎస్ నేత హరీశ్ రావు ప్రభుత్వాన్ని డిమాండ్ చేశారు.
నవంబర్ 6న సంగారెడ్డి జిల్లా నర్సాపూర్ నియోజకవర్గంలోని చిలిపిచెడ్, హత్నూర మండలాల్లో దెబ్బతిన్న వరి పొలాలను ఆయన పరిశీలించారు. రైతులతో మాట్లాడి వారి సమస్యలను తెలుసుకున్నారు. అనంతరం ప్రభుత్వంపై విమర్శలు చేస్తూ పంట నష్టానికి పరిహారం ప్రకటించాలని కోరారు.
రాష్ట్రవ్యాప్తంగా సుమారు 25 లక్షల ఎకరాల్లో పంట నష్టం జరిగినట్లు ప్రభుత్వం అఖిలపక్ష సమావేశంలో అంగీకరించిందని హరీశ్ రావు పేర్కొన్నారు. ఇంతటి నష్టం జరిగినప్పటికీ రైతులకు తక్షణ సాయం ప్రకటించకపోవడంపై ఆయన ప్రశ్నలు లేవనెత్తారు. ఈ నేపథ్యంలో తెలంగాణలో రైతుల సమస్యలు మరోసారి రాజకీయ అజెండాలోకి వచ్చాయి.
ఎండిపోయిన పొలాల్లోకి వెళ్లిన హరీశ్ రావు.. రైతుల బాధలు విన్నారా?
నర్సాపూర్ నియోజకవర్గంలోని గ్రామాల్లో పర్యటించిన హరీశ్ రావు, నీరు అందక దెబ్బతిన్న పంటలను పరిశీలించారు. రైతులు ఎదుర్కొంటున్న సాగునీటి ఇబ్బందులు, విద్యుత్ సరఫరాలో అంతరాయాలు, పంట పెట్టుబడుల భారంపై వివరాలు అడిగి తెలుసుకున్నారు.
పొలాల్లో పంటలు ఎండిపోతున్న సమయంలో రైతులు అప్పులు ఎలా తీర్చాలి? పెట్టుబడి కోసం చేసిన ఖర్చును ఎలా తిరిగి పొందాలి? కుటుంబ అవసరాలను ఎలా నిర్వహించాలి? అనే ప్రశ్నలు వారిని వేధిస్తున్నాయని ఆయన పేర్కొన్నారు.
రైతులకు కేవలం ఓదార్పు మాటలు చెప్పడం సరిపోదని, నష్టపోయిన ప్రతి రైతును గుర్తించి ఆర్థికంగా ఆదుకోవాలని డిమాండ్ చేశారు. పంట నష్టం అంచనాలను వేగంగా పూర్తి చేసి పరిహారం అందించేలా ప్రభుత్వం చర్యలు తీసుకోవాలని కోరారు.
25 లక్షల ఎకరాల పంట నష్టం.. పరిహారం ఎప్పుడు?
ఈ వివాదంలో ప్రధానంగా వినిపిస్తున్న సంఖ్య 25 లక్షల ఎకరాలు. ఎల్‌నినో ప్రభావంతో రాష్ట్రంలోని వివిధ ప్రాంతాల్లో పంటలు దెబ్బతిన్నాయని ప్రభుత్వం నిర్వహించిన అఖిలపక్ష సమావేశంలో చర్చ జరిగినట్లు వార్తా నివేదికలు వెల్లడించాయి.
ఈ వివరాలను ప్రస్తావించిన హరీశ్ రావు, పంట నష్టంపై ప్రభుత్వం స్పష్టమైన కార్యాచరణ ప్రకటించాలని కోరారు. అయితే 25 లక్షల ఎకరాల సంఖ్యను తుది పంట నష్టం సర్వే ఫలితంగా భావించకూడదు. గ్రామాల వారీగా వ్యవసాయ శాఖ నిర్వహించే క్షేత్రస్థాయి పరిశీలన, అర్హులైన రైతుల వివరాలు, అధికారిక నివేదికల ఆధారంగా పరిహారం నిర్ణయించాల్సి ఉంటుంది.
రైతులకు ఎంత మొత్తం అందుతుంది? ఎప్పుడు అందుతుంది? ఎంతమంది రైతులు అర్హులవుతారు? అనే ప్రశ్నలకు ప్రభుత్వం స్పష్టత ఇవ్వాలని ప్రతిపక్షం కోరుతోంది.
ఎకరాకు రూ.5,000 ఇవ్వాలన్న హరీశ్ రావు.. రైతులకు తక్షణ ఉపశమనం కావాలి!
పంట నష్టపోయిన రైతులకు ఎకరాకు రూ.5,000 చొప్పున తక్షణ ఆర్థిక సహాయం అందించాలని హరీశ్ రావు డిమాండ్ చేశారు. పొరుగున ఉన్న మహారాష్ట్ర, కర్ణాటక రాష్ట్రాల్లో ప్రకటించిన సహాయాన్ని ఉదాహరణగా ప్రస్తావించారు.
పంట నష్టం జరిగిన రైతులకు పరిహారం అందించడంతో పాటు, యాసంగి సీజన్‌కు సంబంధించిన రైతు భరోసా నిధులను విడుదల చేయాలని కోరారు. గత సీజన్‌లో నష్టపోయిన రైతులకు కొత్త పంట సాగు కోసం మళ్లీ అప్పులు చేయాల్సిన పరిస్థితి రాకుండా చూడాలని అన్నారు.
అయితే హరీశ్ రావు డిమాండ్ చేసిన ఎకరాకు రూ.5,000 సహాయం ప్రభుత్వ నిర్ణయం కాదు. పరిహారం మొత్తం, అర్హతలు, చెల్లింపు విధానం వంటి అంశాలపై అధికారిక ప్రకటన రావాల్సి ఉంది.
సాగునీటి ప్రాజెక్టులపై ప్రశ్నలు.. నీరు ఉన్నా పంటలకు ఎందుకు అందలేదు?
రైతుల సమస్యలపై మాట్లాడిన హరీశ్ రావు సాగునీటి ప్రాజెక్టుల నిర్వహణను కూడా ప్రశ్నించారు. దేవాదుల, కల్వకుర్తి వంటి ఎత్తిపోతల పథకాలు పూర్తి సామర్థ్యంతో పనిచేయడం లేదని ఆరోపించారు.
దేవాదుల ప్రాజెక్టు ద్వారా సుమారు 60 టీఎంసీల నీటిని ఎత్తిపోయే అవకాశం ఉన్నప్పటికీ, కేవలం 18 టీఎంసీల మేరకే నీటిని వినియోగించారని ఆయన పేర్కొన్నారు. మిగిలిన నీటి వినియోగంపై ప్రభుత్వం వివరాలు వెల్లడించాలని డిమాండ్ చేశారు.
కల్వకుర్తి ఎత్తిపోతల పథకం మోటార్ల నిర్వహణ, కృష్ణా జలాల వినియోగం, రిజర్వాయర్లలో నీటి నిల్వలపై కూడా ప్రశ్నలు లేవనెత్తారు.
ఇక్కడ అసలు అవసరం రాజకీయ ఆరోపణలతో ఆగిపోవడం కాదు. ప్రతి ప్రాజెక్టు నుంచి ఎంత నీరు ఎత్తిపోశారు? ఎంత నీరు నిల్వ చేశారు? ఏ ప్రాంతాలకు సరఫరా చేశారు? ఎంత మేరకు పంటలకు నీరు అందింది? అనే వివరాలను అధికారికంగా ప్రజల ముందుంచాలి.
రైతు బీమా, పంట బీమాపై కూడా చర్చ!
పంట నష్టంతో పాటు రైతుల భద్రతకు సంబంధించిన పథకాల అమలుపైనా హరీశ్ రావు విమర్శలు చేశారు. పంట బీమా పథకం అమలు, రైతు బీమా కొనసాగింపు, రుణమాఫీ వంటి అంశాలను ప్రస్తావించారు.
ప్రకృతి వైపరీత్యాల కారణంగా పంట నష్టపోయినప్పుడు రైతుకు ఆర్థిక రక్షణ కల్పించడంలో పంట బీమా కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. పంట నష్టం జరిగిన తర్వాత పరిహారం కోసం నెలల తరబడి ఎదురుచూడాల్సిన పరిస్థితి రాకుండా బీమా ప్రక్రియను సులభతరం చేయాల్సిన అవసరం ఉంది.
అదేవిధంగా రుణమాఫీ ప్రయోజనం అందని రైతుల సమస్యలను పరిష్కరించాలని, అర్హులైన ప్రతి రైతుకు పథకాల ప్రయోజనాలు అందేలా చర్యలు తీసుకోవాలని బీఆర్ఎస్ నాయకులు కోరుతున్నారు.
వరి కొనుగోలు కేంద్రాలపై మరో ఆరోపణ.. మధ్యవర్తుల చేతుల్లోకి రైతులు?
రైతులు పండించిన ధాన్యాన్ని సకాలంలో కొనుగోలు చేయకపోతే వారికి మరో సమస్య ఎదురవుతుంది. పంట కోత తర్వాత ధాన్యం నిల్వ చేసుకునే సౌకర్యం లేని చిన్న రైతులు త్వరగా విక్రయించాల్సిన పరిస్థితి ఉంటుంది.
ఈ సమస్యను ప్రస్తావించిన హరీశ్ రావు, వరి కొనుగోలు కేంద్రాలను వెంటనే ప్రారంభించాలని కోరారు. కొనుగోలు ఆలస్యమైతే రైతులు మధ్యవర్తుల వద్ద తక్కువ ధరకు ధాన్యం అమ్ముకునే ప్రమాదం ఉందని ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు.
ముఖ్యంగా సన్నధాన్యానికి ప్రకటించిన బోనస్, పెండింగ్ చెల్లింపులు, కొనుగోలు ప్రక్రియలో పారదర్శకత వంటి అంశాలపై ప్రభుత్వం స్పష్టత ఇవ్వాలని డిమాండ్ చేశారు.
కేవలం ఆరోపణలా? ప్రభుత్వం చేపట్టిన చర్యలపై కూడా సమాధానం కావాలి!
బీఆర్ఎస్ విమర్శల నేపథ్యంలో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం చేపట్టిన చర్యలను కూడా పరిశీలించాల్సిన అవసరం ఉంది. ఎల్‌నినో, వర్షాభావ పరిస్థితులపై ప్రభుత్వం ఇప్పటికే అధికారులతో సమీక్షలు నిర్వహించింది. వ్యవసాయం, తాగునీరు, విద్యుత్ సరఫరా వంటి అంశాలపై కార్యాచరణ రూపొందించాలని ముఖ్యమంత్రి అధికారులను ఆదేశించినట్లు తెలంగాణ ప్రభుత్వ ప్రకటనలు వెల్లడించాయి.
అలాగే రాష్ట్రంలోని కరువు ప్రభావిత మండలాల్లో పంట నష్టం అంచనా వేయడానికి వ్యవసాయ శాఖ క్షేత్రస్థాయి సర్వే చేపట్టినట్లు వార్తా నివేదికలు పేర్కొన్నాయి. నవంబర్ 10లోగా సర్వే నివేదికలు సమర్పించాలని అధికారులకు గడువు ఇచ్చినట్లు సమాచారం. ఈ అంచనాల ఆధారంగా రైతులకు పరిహారం ప్రకటించే అంశాన్ని తదుపరి కేబినెట్ సమావేశంలో పరిశీలించే అవకాశం ఉందని నివేదికలు తెలిపాయి.
అంటే ప్రభుత్వం కూడా పంట నష్టాన్ని అంచనా వేసే ప్రక్రియ చేపట్టినట్లు తెలుస్తోంది. అయితే రైతులకు పరిహారం ఎప్పుడు అందుతుంది? ఎంత అందుతుంది? అనే అంశాల్లో అధికారిక ప్రకటన కోసం రైతులు ఎదురుచూస్తున్నారు.
రైతుల సమస్యలపై బీఆర్ఎస్ పోరాటం.. కాంగ్రెస్‌కు రాజకీయ ఒత్తిడి పెరుగుతుందా?
రైతుల సమస్యలను ముందుకు తీసుకెళ్తూ ప్రభుత్వంపై ఒత్తిడి పెంచాలని బీఆర్ఎస్ ప్రయత్నిస్తోంది. పంట నష్టం, సాగునీరు, రైతు భరోసా, రుణమాఫీ, కొనుగోలు కేంద్రాలు వంటి అంశాలను ప్రజల్లోకి తీసుకెళ్లడం ద్వారా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో పార్టీ బలాన్ని పెంచుకోవాలని చూస్తోంది.
మరోవైపు కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం పంట నష్టం సర్వే పూర్తి చేసి పరిహారంపై నిర్ణయం తీసుకుంటే రైతులకు తక్షణ ఉపశమనం లభించే అవకాశం ఉంటుంది. అందువల్ల ఈ సమస్య రాజకీయ విమర్శలకే పరిమితం కాకుండా రైతులకు ఉపయోగపడే నిర్ణయాలకు దారి తీయాలి.
బీఆర్ఎస్ చేసిన ఆరోపణలకు ప్రభుత్వం గణాంకాలతో సమాధానం ఇవ్వాలి. అలాగే ప్రతిపక్షం కూడా ప్రాజెక్టుల నీటి వినియోగంపై ఆధారాలతో తన వాదనలను ప్రజల ముందుంచాలి. రైతులకు ఏ పథకం ద్వారా ఎంత సహాయం అందుతుంది అనే విషయాన్ని స్పష్టంగా వివరించాలి.
రైతులు ఎదురుచూస్తున్నది ఒక్కటే.. నష్టానికి న్యాయం, భవిష్యత్తుకు భరోసా!
తెలంగాణ రైతులకు ప్రస్తుతం అత్యవసరంగా కావాల్సింది పంట నష్టానికి తగిన పరిహారం, సాగునీటి నిర్వహణలో మెరుగుదల, సకాలంలో ధాన్యం కొనుగోలు, వ్యవసాయ పెట్టుబడులకు ఆర్థిక భరోసా.
ప్రభుత్వం పంట నష్టం సర్వేను వేగంగా పూర్తి చేసి అర్హులైన రైతుల జాబితాను ప్రకటించాలి. పరిహారం చెల్లింపులో ఆలస్యం జరగకుండా చూడాలి. సాగునీటి ప్రాజెక్టుల పనితీరుపై స్పష్టమైన వివరాలు అందించాలి.
హరీశ్ రావు చేసిన డిమాండ్లు ఇప్పుడు రాజకీయ చర్చకు దారితీశాయి. కానీ ఈ చర్చకు నిజమైన ఫలితం రావాలంటే రైతుల ఖాతాల్లో సహాయం చేరాలి. ఎండిపోయిన పొలాలకు పరిష్కారం చూపాలి. రాబోయే పంట సీజన్‌లో ఇలాంటి పరిస్థితులు పునరావృతం కాకుండా ముందస్తు ప్రణాళిక అవసరం.
రైతుల కష్టాలు తగ్గించడంలో ఎవరు ముందడుగు వేస్తారన్నదే ఇప్పుడు తెలంగాణ ప్రజలు గమనిస్తున్నారు.