DNEWS: కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకొచ్చిన ఈ కొత్త విధానాన్ని SIM Binding (సిమ్ బైండింగ్‌) అని పిలుస్తున్నారు. సాధారణంగా వాట్సాప్ అకౌంట్‌ సృష్టించేటప్పుడు మొబైల్‌ నంబర్‌ ఎంటర్‌ చేసి, ఆ నంబర్‌కు వచ్చిన OTPతో వెరిఫికేషన్‌ పూర్తి చేస్తాం. ఆ తర్వాత సిమ్‌ను ఫోన్‌ నుంచి తీసేసినా, మరో ఫోన్‌లో పెట్టినా, కొన్నిసార్లు అసలు సిమ్ అందుబాటులో లేకపోయినా వాట్సాప్ పనిచేస్తూనే ఉంటుంది.
ఇదే విధానాన్ని కొందరు సైబర్‌ నేరగాళ్లు దుర్వినియోగం చేస్తున్నారని DoT గుర్తించింది. ఒక భారతీయ మొబైల్‌ నంబర్‌తో వాట్సాప్ అకౌంట్‌ నమోదు చేసి, ఆ తర్వాత సంబంధిత సిమ్ కార్డు లేకుండానే వేరే ప్రాంతం నుంచి లేదా విదేశాల నుంచి ఆ అకౌంట్‌ను ఉపయోగించి మోసాలకు పాల్పడే అవకాశం ఉంది.
కొత్త నిబంధన ప్రకారం, వాట్సాప్ వంటి యాప్‌లు వినియోగదారు అకౌంట్‌కు సంబంధించిన నిర్దిష్టమైన యాక్టివ్‌ సిమ్ కార్డు ఆ యాప్‌ నడుస్తున్న పరికరంలో ఉండేలా నిరంతరం అనుసంధానం కలిగి ఉండాలి. అంటే కేవలం ఒకసారి OTPతో వెరిఫికేషన్‌ చేసుకుని, తర్వాత సిమ్ లేకుండానే యాప్‌ను కొనసాగించే పద్ధతికి పరిమితులు రానున్నాయి. సిమ్ బైండింగ్‌ అంటే ఇదే.
వాట్సాప్‌తో పాటు ఏయే యాప్‌లకు ఈ నిబంధనలు వర్తిస్తాయి?
ఈ నిబంధనలు కేవలం వాట్సాప్‌కే పరిమితం కావు. భారతీయ మొబైల్‌ నంబర్‌ను వినియోగదారుల గుర్తింపు కోసం లేదా సేవలను అందించడానికి ఉపయోగించే కొన్ని ప్రముఖ కమ్యూనికేషన్‌ యాప్‌లకు DoT ఆదేశాలు జారీ చేసింది.
ప్రభుత్వం 2025 డిసెంబర్‌ 1న విడుదల చేసిన అధికారిక ప్రకటనలో పేర్కొన్న యాప్‌లు ఇవి:
- వాట్సాప్ (WhatsApp)
- టెలిగ్రామ్‌ (Telegram)
- సిగ్నల్‌ (Signal)
- స్నాప్‌చాట్‌ (Snapchat)
- అరట్టై (Arattai)
- షేర్‌చాట్‌ (ShareChat)
- జోష్‌ (Josh)
- జియోచాట్‌ (JioChat)
ఈ యాప్‌లన్నీ భారతీయ మొబైల్‌ నంబర్ల ఆధారంగా అందించే సేవలకు సంబంధించి సిమ్ బైండింగ్‌ నిబంధనలను అమలు చేయాల్సి ఉంటుంది. అయితే ప్రతి యాప్‌లో మార్పులు ఎలా కనిపిస్తాయనేది ఆయా సంస్థలు రూపొందించే సాంకేతిక విధానంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ప్రభుత్వం పేర్కొన్నది యాప్‌లకు సంబంధించిన నిబంధనలే కానీ, వాట్సాప్‌ను నిషేధించడం కాదు.
ఎప్పటి నుంచి అమల్లోకి వస్తాయి?
ఈ అంశంపై మొదట 2025 నవంబర్‌ 28న టెలికమ్యూనికేషన్స్‌ శాఖ సంబంధిత యాప్‌ సంస్థలకు ఆదేశాలు జారీ చేసింది. డిసెంబర్‌ 1న కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ విషయాన్ని అధికారికంగా ప్రకటించింది. మొదట 90 రోజుల్లో నిబంధనలను అమలు చేయాలని ఆదేశించినప్పటికీ, అమలుకు సంబంధించిన సాంకేతిక సమస్యలు, పరిశ్రమ వర్గాల అభ్యంతరాల నేపథ్యంలో గడువులో మార్పులు జరిగాయి.
2026 ఏప్రిల్‌ 2న రాజ్యసభలో అడిగిన ప్రశ్నకు కేంద్ర కమ్యూనికేషన్ల శాఖ సహాయ మంత్రి డాక్టర్‌ పెమ్మసాని చంద్రశేఖర్‌ ఇచ్చిన లిఖితపూర్వక సమాధానం ప్రకారం, సంబంధిత యాప్‌ సంస్థలు సిమ్ బైండింగ్‌ నిబంధనలను 2026 డిసెంబర్‌ 31లోగా అమలు చేయాలి.
అందువల్ల 2026 నవంబర్‌ 13 నాటికి అందుబాటులో ఉన్న సమాచారం ప్రకారం, సంస్థల అమలు గడువు డిసెంబర్‌ 31, 2026. ఈ గడువు తర్వాత, అంటే 2027 జనవరి 1 నుంచి నిబంధనలు అమల్లోకి వచ్చేలా అమలు ప్రక్రియ సాగుతుందని తాజా టెక్నాలజీ నివేదికలు పేర్కొంటున్నాయి. అయితే వినియోగదారులందరికీ ఒకే రోజున ఒకే విధంగా మార్పులు కనిపిస్తాయని చెప్పలేం. యాప్‌ల అమలు, అప్‌డేట్లను బట్టి మార్పులు దశలవారీగా రావచ్చు. ఇది యూజర్లు తప్పనిసరిగా గుర్తుంచుకోవాల్సిన ముఖ్యమైన తేదీ.
వాట్సాప్ వెబ్‌ వాడేవారికి కూడా మార్పులుంటాయా?
అవును. వాట్సాప్ వెబ్‌, డెస్క్‌టాప్‌ వెర్షన్లను ఉపయోగించేవారికి కూడా ఈ నిబంధనల్లో ప్రత్యేక అంశం ఉంది. ప్రస్తుతం చాలామంది తమ ఫోన్‌లో వాట్సాప్ అకౌంట్‌ను ఒకసారి QR కోడ్‌ ద్వారా లింక్‌ చేసి, ఆ తర్వాత కంప్యూటర్‌లో దీర్ఘకాలం ఉపయోగిస్తున్నారు. కొన్నిసార్లు అసలు ఫోన్‌ దగ్గర లేకపోయినా కంప్యూటర్‌లో వాట్సాప్ పనిచేస్తుంటుంది.
ఈ తరహా దీర్ఘకాలిక సెషన్లను దుర్వినియోగం చేసే అవకాశాలను తగ్గించేందుకు వెబ్‌ సేవల నుంచి వినియోగదారులను క్రమానుగతంగా లాగ్‌అవుట్‌ చేయాలని, తిరిగి QR కోడ్‌ ద్వారా లింక్‌ చేసుకునే సదుపాయం కల్పించాలని మొదటి ఆదేశాల్లో పేర్కొన్నారు.
అయితే మొదట ప్రచారంలోకి వచ్చినట్లుగా ప్రతి ఆరు గంటలకు తప్పనిసరిగా లాగ్‌అవుట్‌ చేయాలనే నిబంధనపై తర్వాత స్పష్టత వచ్చింది. 2026 ఏప్రిల్‌ 2న రాజ్యసభలో ఇచ్చిన సమాధానంలో వెబ్‌ సెషన్ల లాగ్‌అవుట్‌ రిస్క్‌ ఆధారంగా జరగాలని, దానికి నిర్దిష్టంగా ఆరు గంటల సమయాన్ని ప్రభుత్వం నిర్ణయించలేదని మంత్రి తెలిపారు. కాబట్టి ప్రతి ఆరు గంటలకూ వాట్సాప్ వెబ్‌ తప్పనిసరిగా లాగ్‌అవుట్‌ అవుతుందని ఖచ్చితంగా చెప్పడం సరైంది కాదు. ఇక్కడ ఆరు గంటల అంశం, తర్వాత వచ్చిన ప్రభుత్వ స్పష్టతను వేర్వేరుగా అర్థం చేసుకోవాలి.
ఫోన్‌లో సిమ్ లేకపోతే వాట్సాప్ పూర్తిగా ఆగిపోతుందా?
కొత్త నిబంధనల ప్రకారం, వాట్సాప్ అకౌంట్‌కు అనుసంధానమైన నిర్దిష్టమైన యాక్టివ్‌ సిమ్ ఫోన్‌లో లేకపోతే ఆ పరికరంలో యాప్‌ సేవలను ఉపయోగించడంపై పరిమితి పడే అవకాశం ఉంది.
ఉదాహరణకు, మీరు ఒక మొబైల్‌ నంబర్‌తో వాట్సాప్ అకౌంట్‌ సృష్టించారు అనుకుందాం. తర్వాత ఆ సిమ్‌ను ఫోన్‌ నుంచి తీసేసి, కేవలం వైఫై ద్వారా అదే ఫోన్‌లో వాట్సాప్ వాడుతున్నట్లయితే కొత్త నిబంధనల అమలుతో ఇబ్బంది రావచ్చు.
అలాగే, ఒక ఫోన్‌లో సిమ్ ఉంచి, మరో ఫోన్‌లో ఆ నంబర్‌తో రిజిస్టర్‌ చేసిన వాట్సాప్‌ను ఉపయోగించే వారికి కూడా మార్పులు ఉండవచ్చు. యాప్‌ నడుస్తున్న పరికరంలో సంబంధిత సిమ్ ఉండాలన్నది నిబంధనలోని ప్రధాన అంశం.
అయితే ఫోన్‌లో సిమ్ లేకపోతే మీ అకౌంట్‌ శాశ్వతంగా డిలీట్‌ అవుతుందని లేదా మీ చాట్స్‌ అన్నీ తొలగిపోతాయని కేంద్రం ప్రకటించలేదు. ప్రధానంగా సిమ్ లేని పరికరంలో సేవలను కొనసాగించడాన్ని నియంత్రించడమే ఈ నిర్ణయం లక్ష్యం.
ఈ నిర్ణయం వల్ల సాధారణ వినియోగదారులకు ఇబ్బందులు ఉంటాయా?
ఈ నిబంధన వల్ల కొంతమంది వినియోగదారులు తమ ఫోన్‌ వినియోగ అలవాట్లను మార్చుకోవాల్సి రావచ్చు. ముఖ్యంగా రెండు ఫోన్లు ఉపయోగించేవారు, ఒక ఫోన్‌లో సిమ్ ఉంచి మరో ఫోన్‌లో వాట్సాప్ వాడేవారు, ప్రయాణాల సమయంలో సిమ్ మార్చుకునేవారు ఈ మార్పులపై దృష్టి పెట్టాలి.
కంప్యూటర్‌లో ఎక్కువసేపు వాట్సాప్ వెబ్‌ ఉపయోగించే ఉద్యోగులు కూడా అవసరమైనప్పుడు మళ్లీ QR కోడ్‌ స్కాన్‌ చేసి లింక్‌ చేయాల్సి రావచ్చు. అయితే వెబ్‌ సెషన్ల లాగ్‌అవుట్‌ విధానం రిస్క్‌ ఆధారంగా ఉంటుందని ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసింది.
విదేశాలకు వెళ్లేవారికి కూడా ఒక ముఖ్యమైన విషయం ఉంది. సంబంధిత సిమ్ కార్డు ఫోన్‌లోనే ఉండి, వినియోగదారు రోమింగ్‌లో ఉన్న సందర్భాలకు ఈ ఆదేశాలు వర్తించవని కేంద్రం తన ప్రకటనలో పేర్కొంది. అంటే విదేశాలకు వెళ్లినంత మాత్రాన వాట్సాప్ పనిచేయదని అనుకోవాల్సిన అవసరం లేదు. సిమ్ ఫోన్‌లో ఉండటం, యాక్టివ్‌గా ఉండటం ప్రధాన అంశం.
సైబర్‌ మోసాలను అడ్డుకోవడమే అసలు లక్ష్యం
ఈ నిర్ణయం వెనుక ప్రధాన కారణం దేశంలో పెరుగుతున్న డిజిటల్ మోసాలు. నకిలీ ప్రభుత్వ అధికారుల పేరుతో ఫోన్‌ కాల్స్‌ చేయడం, డిజిటల్ అరెస్ట్‌ పేరుతో బెదిరించడం, పెట్టుబడుల పేరుతో డబ్బులు వసూలు చేయడం, ఫిషింగ్‌ లింకులు పంపడం వంటి నేరాల్లో మెసేజింగ్‌ యాప్‌లను ఉపయోగిస్తున్నట్లు కేంద్రం గుర్తించింది.
ఒక భారతీయ మొబైల్‌ నంబర్‌తో అకౌంట్‌ సృష్టించి, తర్వాత అసలు సిమ్ లేకుండానే వేరే ప్రాంతం నుంచి ఆ అకౌంట్‌ను నిర్వహిస్తే నేరస్థులను గుర్తించడం దర్యాప్తు సంస్థలకు కష్టమవుతుంది. ముఖ్యంగా విదేశాల నుంచి నిర్వహించే మోసాల్లో ఈ సమస్య మరింత ఎక్కువగా ఉంటుందని DoT పేర్కొంది.
కేంద్రం విడుదల చేసిన 2025 డిసెంబర్‌ ప్రకటన ప్రకారం, 2024లో దేశంలో సైబర్‌ మోసాల వల్ల జరిగిన నష్టం రూ.22,800 కోట్లకు మించిందని పేర్కొంది. ఈ నేపథ్యంలో మొబైల్‌ నంబర్‌, సిమ్, యాప్‌ అకౌంట్‌ మధ్య నిరంతర సంబంధం ఉండేలా చేయడం ద్వారా మోసాలకు అడ్డుకట్ట వేయవచ్చని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.
అయితే సిమ్ బైండింగ్‌ ఒక్కటే అన్ని సైబర్‌ నేరాలను అడ్డుకోలేదని వినియోగదారులు గుర్తుంచుకోవాలి. OTPలు, బ్యాంకు వివరాలు, UPI PINలు ఎవరితోనూ పంచుకోకూడదు. అనుమానాస్పద లింకులను క్లిక్‌ చేయకూడదు. తెలియని వ్యక్తులు పంపే APK ఫైళ్లను ఇన్‌స్టాల్‌ చేయకూడదు. వాట్సాప్‌లో టూ-స్టెప్‌ వెరిఫికేషన్‌ను కూడా యాక్టివేట్‌ చేసుకోవడం మంచిది.
వాట్సాప్ యూజర్లు ఇప్పుడేం చేయాలి?
కొత్త నిబంధనలు అమల్లోకి వచ్చే ముందు వినియోగదారులు కొన్ని విషయాలు పరిశీలించుకోవడం మంచిది.
- వాట్సాప్ అకౌంట్‌ ఏ మొబైల్‌ నంబర్‌తో రిజిస్టర్‌ చేశారో తెలుసుకోండి.
- ఆ నంబర్‌కు సంబంధించిన సిమ్ యాక్టివ్‌గా ఉందో లేదో పరిశీలించండి.
- వీలైనంత వరకు సంబంధిత సిమ్‌ను వాట్సాప్ ఉపయోగించే ఫోన్‌లోనే ఉంచండి.
- వాట్సాప్ వెబ్‌ ఉపయోగిస్తుంటే అవసరమైనప్పుడు మళ్లీ QR కోడ్‌తో లింక్‌ చేసుకోవడానికి సిద్ధంగా ఉండండి.
- యాప్‌ను అధికారిక Play Store లేదా App Store నుంచి మాత్రమే అప్‌డేట్‌ చేసుకోండి.
- వాట్సాప్‌లో టూ-స్టెప్‌ వెరిఫికేషన్‌ ఆన్‌ చేసుకోండి.
మొత్తానికి.. వాట్సాప్ వాడాలంటే ఫోన్‌లో సిమ్ ఉండాలనే కేంద్రం కొత్త సిమ్ బైండింగ్‌ నిబంధనలు యూజర్లకు ముఖ్యమైన మార్పులను తీసుకురానున్నాయి. 2026 డిసెంబర్‌ 31లోగా సంబంధిత సంస్థలు అమలు చేయాల్సి ఉండటంతో 2027 జనవరి నుంచి ఈ మార్పులు వినియోగదారులకు కనిపించే అవకాశం ఉంది. అయితే వాట్సాప్ పూర్తిగా బంద్‌ అవుతుందని, అన్ని అకౌంట్లు తొలగిపోతాయని వస్తున్న ప్రచారాన్ని నమ్మాల్సిన అవసరం లేదు. అసలు ఉద్దేశం సిమ్ లేకుండా యాప్‌ అకౌంట్లను దుర్వినియోగం చేయకుండా అడ్డుకోవడం. కాబట్టి మీ వాట్సాప్ నంబర్‌కు సంబంధించిన సిమ్‌ను యాక్టివ్‌గా ఉంచుకోవడం, అధికారిక అప్‌డేట్లను గమనించడం మంచిది.