DInternational 06 Dec: అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ విధించిన శిక్షాత్మక సుంకాల మధ్య, రష్యా అధ్యక్షుడు వ్లాదిమిర్ పుతిన్ భారతదేశానికి “నిరంతరాయంగా ఇంధనాన్ని రవాణా చేస్తామని హామీ ఇచ్చారు. రష్యా చమురు కొనుగోలు విషయంలో భారతపై అమెరికా చూపుతున్న ఒత్తిడికి ఇదొక ప్రత్యక్ష ప్రతిస్పందనగా కూడా భావిస్తున్నారు.
న్యూఢిల్లీలో ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీతో జరిగిన శిఖరాగ్ర సమావేశాల అనంతరం ఈ హామీ వచ్చిందని, ఈ సందర్భంగా ఇద్దరు నాయకులు “బాహ్య ఒత్తిడులకు తట్టుకునే” తమ వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యాన్ని మరింత బలోపేతం చేసేందుకు చర్చించారు.
ఆగస్టులో, భారతీయ ఉత్పత్తులపై 50% సుంకం విధించాలనే అమెరికా నిర్ణయం అనంతరం ఈ కీలక దౌత్య పరిణామం చోటుచేసుకుంది. రష్యా నుండి భారీ తగ్గింపుతో ముడి చమురు కొనుగోలు చేస్తున్నందున, ఆ ఆదాయం రష్యా–ఉక్రెయిన్ యుద్ధానికి మద్దతు ఇస్తోందని వాషింగ్టన్ వాదిస్తోంది. దీనివల్ల భారత్–అమెరికా వాణిజ్య చర్చల్లో ఉద్రిక్తత పెరిగింది.
23వ భారత్–రష్యా వార్షిక శిఖరాగ్ర సమావేశం తర్వాత పుతిన్ మాట్లాడుతూ:
“భారతదేశ ఇంధనాభివృద్ధికి కావాల్సిన చమురు, గ్యాస్, బొగ్గు వంటి ప్రతి విషయంలో రష్యా నమ్మకమైన సరఫరాదారుగా ఉంటుంది. వేగంగా ఎదుగుతున్న భారత ఆర్థిక వ్యవస్థకు నిరంతరాయ ఇంధన సరఫరా కొనసాగించేందుకు మేము పూర్తిగా సిద్ధంగా ఉన్నాము.”
ప్రధానమంత్రి మోదీ చమురును స్పష్టంగా ప్రస్తావించకపోయినా, “భారతదేశంపై రష్యా చూపుతున్న అచంచల నిబద్ధతకు” కృతజ్ఞతలు తెలుపుతూ, “ఇంధన భద్రత భారత్–రష్యా భాగస్వామ్యానికి ప్రధాన స్తంభం” అని పేర్కొన్నారు.
2030 నాటికి ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యాన్ని 100 బిలియన్ డాలర్లకు పెంచే లక్ష్యంతో రెండు దేశాలు కొత్త ఆర్థిక సహకార కార్యక్రమాన్ని అంగీకరించాయి. ప్రస్తుతం వాణిజ్య సమతుల్యత రష్యాకే అనుకూలంగా ఉంది, ముఖ్యంగా భారతదేశం భారీ ఇంధన దిగుమతుల కారణంగా.
ఉక్రెయిన్ యుద్ధం ప్రారంభమైనప్పటి నుండి రష్యా చమురు ప్రధాన కొనుగోలుదారుగా భారత్ ఎదిగింది. అయితే, రష్యన్ కంపెనీలపై అమెరికా ఆంక్షలు మరియు సుంకాల ఒత్తిడి కారణంగా ఇటీవల కొన్ని భారతీయ పరిశ్రమలు కొత్త ఆర్డర్లను తగ్గిస్తున్నాయి.
శిఖరాగ్ర సమావేశం తర్వాత విడుదల చేసిన ఉమ్మడి ప్రకటనలో, రెండు దేశాలు బాహ్య భౌగోళిక–రాజకీయ జోక్యాల నుండి తమ సంబంధాలను రక్షించుకునే సంకల్పాన్ని పునరుద్ఘాటించాయి. రక్షణ, పౌర అణుశక్తి, అత్యాధునిక సాంకేతికత, కృత్రిమ మేధస్సు వంటి రంగాల్లో కూడా విస్తృత సహకారం గురించి చర్చించారు.
గతంలో ఒక ఇంటర్వ్యూలో పుతిన్ ప్రశ్నిస్తూ అన్నారు:
“అమెరికాకు మా అణు ఇంధనం కొనుగోలు చేసే హక్కు ఉంటే, భారతదేశానికి అదే హక్కు ఎందుకు ఉండకూడదు?”
మాస్కో చేసిన ఈ తాజా హామీ, అమెరికా వాణిజ్య ఒత్తిడి పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో, దశాబ్దాల నాటి రష్యా–భారత్ ఇంధన మరియు రక్షణ సంబంధాన్ని కొనసాగించేందుకు భారత్ తీసుకుంటున్న వ్యూహాత్మక సమతుల్యతను స్పష్టంగా చూపిస్తుంది.