రష్యా అద్వితీయ క్షిపణి: అణుశక్తితో నడిచే క్రూయిజ్ క్షిపణి పరీక్ష విజయం

Dnews: 27 Oct: అణుశక్తితో నడిచే క్రూజ్ క్షిపణి (Nuclear-Powered Cruise Missile) అనేది ఆధునిక యుద్ధ సాంకేతికతల్లో ఒక విప్లవాత్మక అభివృద్ధి. సాధారణ క్రూజ్ క్షిపణులు ఇంధనం పరిమితుల వల్ల 1,000-2,000 కి.మీ. పరిధి మాత్రమే కలిగి ఉంటాయి, కానీ అణుశక్తి (న్యూక్లియర్ రియాక్టర్)తో నడిచే క్రూజ్ క్షిపణి అనంత పరిధి (అన్‌లిమిటెడ్ రేంజ్) కలిగి, శత్రు రక్షణ వ్యవస్థలను మర్చి పోయేలా చేస్తుంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఇలాంటి క్షిపణుల అభివృద్ధి రష్యా మరియు అమెరికాలో మాత్రమే జరిగింది. 2025 అక్టోబర్‌లో రష్యా తన 9M730 బ్యూరెవెస్త్నిక్ (Burevestnik, NATO పేరు: Skyfall) క్రూజ్ క్షిపణి టెస్ట్‌లో విజయం సాధించింది, ఇది ప్రపంచ రక్షణ వ్యవస్థలకు మరో మార్మక ఆయుధంగా మారింది. ఈ క్రూజ్ క్షిపణి అణు శక్తితో నడుస్తూ, 15 గంటలు గాలిలో పట్టుకుని ఉండగలదు. ఈ వ్యాసంలో, ఇలాంటి క్షిపణుల చరిత్ర, సాంకేతికత, మరియు ప్రభావాన్ని వివరిస్తాం.

చరిత్ర: చల్ద్ యుద్ధ సాంకేతికత నుంచి ఆధునిక అభివృద్ధి

అణుశక్తితో నడిచే క్రూజ్ క్షిపణి భావన 1950లలో అమెరికాలో మొదలైంది. చల్ద్ యుద్ధం సమయంలో అమెరికా ‘ప్రాజెక్ట్ ప్లూటో’ (Project Pluto) ప్రారంభించింది, ఇది SLAM (Supersonic Low Altitude Missile) అనే అణు శక్తి రామ్‌జెట్ ఇంజన్‌తో నడిచే క్రూజ్ క్షిపణి అభివృద్ధి చేయడానికి. ఇది 3 మాక్ వేగంతో (సౌండ్ స్పీడ్‌కు 3 రెట్లు) పనిచేసి, అనంత పరిధి కలిగి, శత్రు రాడార్‌లను మర్చి పోయేలా చేస్తుందని ప్లాన్. అయితే, 1964లో భద్రతా మరియు పర్యావరణ ఆందోళనల వల్ల ప్రాజెక్ట్ రద్దు చేయబడింది.

రష్యా (సోవియట్ యూనియన్) కూడా 1960లలో ‘కెటీఆర్’ (KTRV) ప్రాజెక్ట్‌తో ప్రయత్నించింది, కానీ విజయం సాధించలేదు. 2018లో రష్యా అధ్యక్షుడు వ్లాదిమిర్ పుతిన్, 9M730 బ్యూరెవెస్త్నిక్ (Burevestnik)ను ప్రకటించారు, ఇది అణు రియాక్టర్‌తో నడిచే మొదటి క్రూజ్ క్షిపణి. 2025 అక్టోబర్‌లో ఈ క్షిపణి 15 గంటలు గాలిలో పట్టుకుని ఉండగలిగినట్టు టెస్ట్ సక్సెస్ అయింది. NATO దీన్ని ‘Skyfall’ అని పిలుస్తుంది.

సాంకేతికత: అనంత పరిధి మరియు మార్మక శక్తి

అణుశక్తి క్రూజ్ క్షిపణి సాంకేతికత రామ్‌జెట్ ఇంజన్‌తో అణు రియాక్టర్‌ను కలిపి పనిచేస్తుంది. సాధారణ క్రూజ్ క్షిపణులు ఇంధనం పరిమితుల వల్ల 2,000 కి.మీ. మాత్రమే పోతాయి, కానీ అణు రియాక్టర్ (స్మాల్ మోడ్యులర్ రియాక్టర్) అనంత ఇంధనం అందిస్తుంది. బ్యూరెవెస్త్నిక్ పరిధి 20,000 కి.మీ.లు, వేగం మాక్ 3 (సౌండ్ స్పీడ్‌కు 3 రెట్లు), మరియు లో-అల్టిట్యూడ్ (50 మీటర్లు)లో పనిచేస్తుంది, రాడార్‌లను మర్చి పోతుంది. ఇది అణు యుద్ధ మాథ్రాలు (nuclear warhead) కలిగి ఉంటుంది, మరియు రష్యా “ఇది ఎవరి రక్షణ వ్యవస్థనైనా పాస్ చేస్తుంది” అని క్లెయిమ్ చేస్తోంది. అయితే, రేడియేషన్ లీక్ మరియు పర్యావరణ ప్రమాదాలు దాని బలహీనతలు.

ప్రభావం: భవిష్యత్ యుద్ధాలకు మార్గం

ఈ క్షిపణి అణు యుద్ధ సమతుల్యతను మార్చవచ్చు. రష్యా, “ఇది అమెరికా మిస్సైల్ డిఫెన్స్‌ను మర్చి పోతుంది” అని చెబుతోంది. అమెరికా, దీన్ని “ప్రమాదకరమైనది” అని విమర్శిస్తోంది. భారత్, అణు శక్తి క్రూజ్ క్షిపణుల అభివృద్ధి చేయాలని ఆలోచిస్తోంది. ఈ సాంకేతికత ప్రపంచ భద్రతకు మార్మకంగా మారవచ్చు, కానీ అణు ప్రమాదాలు పెరుగుతాయి.

అణుశక్తి క్రూజ్ క్షిపణి యుద్ధ సాంకేతికతల్లో విప్లవం, కానీ శాంతి కోసం కాకుండా ప్రమాదానికి కారణమవుతుంది.