DNews: July 28: దేశంలో సామాన్యులు నిత్యం అత్యధికంగా వినియోగించే రూ.10, రూ.20 కరెన్సీ నోట్ల రూపరేఖలు మారనున్నాయి. ఈ చిన్న నోట్లు త్వరగా చిరిగిపోవడం, పాడవుతుండటంతో.. వీటి స్థానంలో అత్యాధునిక పాలిమర్ (ప్లాస్టిక్) నోట్లను ప్రయోగాత్మకంగా చలామణిలోకి తెచ్చేందుకు రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI)కి కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆమోదం తెలిపింది.
లోక్సభలో అడిగిన ఓ లిఖితపూర్వక ప్రశ్నకు ఆర్థిక శాఖ సహాయ మంత్రి పంకజ్ చౌధ్రీ ఈ వివరాలను అధికారికంగా వెల్లడించారు.
💵 మొదటి విడతలో 200 కోట్ల నోట్లు!
1934 ఆర్బీఐ చట్టంలోని సెక్షన్ 25 ప్రకారం, ఆర్బీఐ సెంట్రల్ బోర్డు చేసిన సిఫారసుల ఆధారంగా ప్రభుత్వం ఈ పైలట్ ప్రాజెక్ట్కు పచ్చజెండా ఊపింది.
- ఎన్ని నోట్లు వస్తాయి?: తొలి విడత ప్రయోగంలో భాగంగా 100 కోట్ల రూ.10 పాలిమర్ నోట్లు, మరో 100 కోట్ల రూ.20 పాలిమర్ నోట్లను ఆర్బీఐ మార్కెట్లోకి విడుదల చేయనుంది.
- పాత నోట్లు రద్దవుతాయా?: పాలిమర్ నోట్లు మార్కెట్లోకి వచ్చినంత మాత్రాన ప్రస్తుతం చలామణిలో ఉన్న కాగితపు నోట్లేవీ రద్దు కావు. ప్లాస్టిక్ నోట్లు, కాగితపు నోట్లు రెండూ ఒకేసారి సమాంతరంగా (Co-exist) చలామణిలో ఉంటాయని కేంద్రం స్పష్టం చేసింది.
💡 ప్లాస్టిక్ నోట్ల అవసరం ఎందుకొచ్చింది?
రోజువారీ కొనుగోళ్లలో రూ.10, రూ.20 నోట్ల వాడకం చాలా ఎక్కువగా ఉండటంతో అవి త్వరగా నలిగిపోయి, పాడైపోతున్నాయి. దీనివల్ల ప్రతి ఏటా కొత్త నోట్లను ముద్రించడానికి ఆర్బీఐ వేల కోట్లు వెచ్చించాల్సి వస్తోంది.
- పెరిగిన ముద్రణ వ్యయం:
- 2023-24 ఆర్థిక సంవత్సరం: కొత్త నోట్ల ముద్రణ వ్యయం రూ.5,101.4 కోట్లు
- 2024-25 ఆర్థిక సంవత్సరం: ఈ వ్యయం ఏకంగా రూ.6,372.8 కోట్లకు పెరిగింది.
ఎందుకీ మార్పు?: డిజిటల్ చెల్లింపులు (UPI) రోజురోజుకూ రికార్డు స్థాయిలో పెరుగుతున్నప్పటికీ, కరెన్సీ నోట్ల ముద్రణ భారంగా మారడంతో సుదీర్ఘకాలం మన్నే, నీటిలో తడవని పాలిమర్ నోట్లను తీసుకురావడం పరిష్కారంగా భావిస్తున్నారు. ప్రాథమిక ప్రయోగం విజయవంతమైతే రాబోయే రోజుల్లో వీటి వినియోగాన్ని మరింత విస్తరించే అవకాశం ఉంది.