
Rice Price: సామాన్యులకు బియ్యం ధరలు భారంగా మారుతున్నాయి. ముఖ్యంగా హైదరాబాద్ మార్కెట్లో సన్న బియ్యం ధరలు గత మూడు నెలల్లో భారీగా పెరిగాయి. జులైలో రూ.1,400కు లభించిన 26 కిలోల బస్తా ధర అక్టోబర్ నాటికి రూ.2,000కు చేరింది. అంటే కేవలం మూడు నెలల్లోనే బస్తాపై రూ.600 పెరిగింది. అయితే ఈ ధరల పెరుగుదలతో రైతులకు ఎంత ప్రయోజనం కలిగింది? మిల్లర్లు, హోల్సేల్ వ్యాపారులు, రిటైల్ వ్యాపారుల వాటా ఎంత? బియ్యం ధరల వెనుక ఉన్న అసలు లెక్కలను తెలుసుకుందాం.
26 కిలోల బియ్యం బస్తాల వెనుక అసలు కారణం ఇదే!
తెలంగాణలో మార్కెట్లలో విక్రయించే సన్న బియ్యం బస్తాలపై సాధారణంగా 26 కిలోలు అని ఉంటుంది. దీనికి ప్రధాన కారణం జీఎస్టీ నిబంధనలు. ప్యాక్ చేసి, లేబుల్ చేసిన 25 కిలోలు లేదా అంతకంటే తక్కువ బరువున్న బియ్యంపై 5 శాతం జీఎస్టీ వర్తిస్తుంది. 25 కిలోల కంటే ఎక్కువ బరువున్న ప్యాకేజీలకు ఈ నిబంధన కింద మినహాయింపు ఉంటుంది.
అందుకే కొన్ని మిల్లులు 26 కిలోల బస్తాలను విక్రయిస్తున్నాయి. ఇలా చేయడం వల్ల వినియోగదారులకు పన్ను భారం తగ్గే అవకాశం ఉంటుంది. అయితే బస్తాలపై ముద్రించిన బరువు, వాస్తవంగా అందులో ఉన్న బియ్యం బరువు ఒకటేనా అనే విషయాన్ని కొనుగోలుదారులు తప్పనిసరిగా పరిశీలించాలి.
రైతులకు ఎంత ఆదాయం వస్తోంది?
ఒక కిలో సన్న బియ్యం తయారు చేయడానికి సుమారు 1.75 కిలోల వడ్లు అవసరమవుతాయి. ఈ లెక్కన 26 కిలోల బియ్యం బస్తా తయారీకి దాదాపు 45 కిలోల వడ్లు అవసరం.
గత సీజన్లో ప్రభుత్వ కొనుగోలు కేంద్రాల్లో బోనస్తో కలిపి క్వింటాల్ వడ్లకు సుమారు రూ.2,900 వరకు ధర లభించింది. ప్రైవేట్ మార్కెట్లో మాత్రం రైతులకు రూ.2,300 నుంచి రూ.2,600 వరకు మాత్రమే అందింది.
రూ.2,600 ధరను ప్రాతిపదికగా తీసుకుంటే, కిలో బియ్యం ధరలో రైతుకు దక్కే వాటా సుమారు రూ.45గా ఉంటుంది. అయితే సాగు ఖర్చులు కూడా రైతులకు భారంగా మారుతున్నాయి. ఎకరాకు సుమారు రూ.35 వేల పెట్టుబడి పెట్టి 22 క్వింటాళ్ల దిగుబడి సాధించిన రైతుకు, సొంత భూమి ఉంటే కొంత ఆదాయం మిగులుతుంది. కౌలు రైతులకు మాత్రం కౌలు, సాగు ఖర్చులు కలిపి చూస్తే లాభం మరింత తగ్గుతుంది.
మిల్లర్లకు ఉప ఉత్పత్తుల ద్వారా అదనపు ఆదాయం
వడ్లను బియ్యంగా మార్చే ప్రక్రియలో మిల్లులకు బియ్యంతో పాటు ఇతర ఉప ఉత్పత్తులు కూడా లభిస్తాయి. 100 కిలోల వడ్లను మిల్లింగ్ చేసినప్పుడు సుమారు 58 కిలోల నాణ్యమైన బియ్యం వస్తుంది. మిగిలిన వాటిలో నూకలు, తవుడు, పొట్టు వంటి ఉప ఉత్పత్తులు ఉంటాయి.
వీటిని కూడా మార్కెట్లో విక్రయించడం ద్వారా మిల్లర్లకు అదనపు ఆదాయం వస్తుంది. అయితే మిల్లింగ్ ఖర్చులు, విద్యుత్ బిల్లులు, కార్మికుల వేతనాలు, బస్తాల ఖర్చులు, రవాణా ఖర్చులను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి.
మరోవైపు పాత బియ్యాన్ని నిల్వ ఉంచాలంటే గోదాముల ఖర్చుతో పాటు పెట్టుబడిపై వడ్డీ భారం కూడా ఉంటుంది. ముఖ్యంగా నెలల తరబడి నిల్వ ఉంచిన బియ్యానికి ఈ ఖర్చులు మరింత పెరుగుతాయి.
రవాణా నుంచి రిటైల్ షాపు వరకు ఎవరి వాటా ఎంత?
మిల్లుల నుంచి బియ్యం హోల్సేల్ గోదాములకు చేరే వరకు రవాణా, హమాలీ వంటి ఖర్చులు ఉంటాయి. ఆ తర్వాత హోల్సేల్ వ్యాపారులు తమ నిర్వహణ ఖర్చులు, లాభాన్ని కలుపుతారు. చివరగా రిటైల్ షాపుల ద్వారా వినియోగదారులకు బియ్యం చేరుతుంది.
అందుబాటులో ఉన్న అంచనాల ప్రకారం, జులైలో కిలో బియ్యం ధర సుమారు రూ.54 ఉన్నప్పుడు రైతు వాటా దాదాపు రూ.45గా ఉంది. మిగిలిన మొత్తం మిల్లింగ్, రవాణా, హోల్సేల్, రిటైల్ వ్యాపారాల ఖర్చులు, లాభాలకు వెళ్తుంది.
మూడు నెలల్లో రూ.600 పెరిగిన బియ్యం ధర.. లాభం ఎవరికి?
జులైలో రూ.1,400గా ఉన్న 26 కిలోల బస్తా ధర అక్టోబర్ నాటికి రూ.2,000కు చేరింది. అంటే కిలో బియ్యంపై సుమారు రూ.23 పెరిగినట్లుగా లెక్కించవచ్చు.
ఈ పెరుగుదలకు ప్రధాన కారణాల్లో పాత బియ్యం నిల్వలు, మార్కెట్లో సరఫరా, డిమాండ్, మిల్లుల వద్ద ఉన్న నిల్వల ధరలు ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా గత పంటకు సంబంధించిన వడ్లను రైతులు కోత సమయంలోనే విక్రయించడంతో, ఆ తర్వాత పెరిగిన ధరల ప్రయోజనం చాలామంది రైతులకు అందలేదు.
పాత వడ్లను నిల్వ ఉంచుకున్న మిల్లర్లు, హోల్సేల్ వ్యాపారులు, ఇతర నిల్వదారులకు ధరల పెరుగుదల వల్ల ప్రయోజనం కలిగే అవకాశం ఉంది. అయితే ప్రతి వ్యాపారికి ఎంత లాభం వచ్చిందో ఖచ్చితంగా చెప్పడానికి వారి కొనుగోలు ధరలు, నిల్వ ఖర్చులు, అమ్మకపు ధరల వివరాలు అవసరం.
ప్రభుత్వ ఉచిత సన్న బియ్యం పథకం ప్రభావం
తెలంగాణ ప్రభుత్వం ప్రజాపంపిణీ వ్యవస్థ ద్వారా అర్హులైన రేషన్ కార్డుదారులకు ఉచిత సన్న బియ్యాన్ని అందిస్తోంది. రాష్ట్రంలో సుమారు 3.43 కోట్ల మంది లబ్ధిదారులకు నెలకు ఆరు కిలోల చొప్పున బియ్యం పంపిణీ చేస్తున్నట్లు ఈ కథనంలో పేర్కొన్న వివరాలు చెబుతున్నాయి.
ఈ పథకం కోసం ప్రభుత్వం భారీ మొత్తంలో సన్న వడ్లను సేకరిస్తోంది. దీంతో ప్రైవేట్ మార్కెట్లో అందుబాటులో ఉండే సన్న బియ్యం సరఫరాపై కూడా ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది.
కొత్త పంట వచ్చినా రైతులకు సవాళ్లే!
ఈ వానాకాలం సీజన్లో తెలంగాణలో వరి సాగు విస్తీర్ణం తగ్గినట్లు నివేదికలు సూచిస్తున్నాయి. గతంలో 67 లక్షల ఎకరాల వరకు ఉన్న సాగు విస్తీర్ణం ఈసారి 56.5 లక్షల ఎకరాలకు తగ్గినట్లు కథనంలో పేర్కొన్నారు.
మరోవైపు పక్క రాష్ట్రాల వ్యాపారులు, మిల్లర్లు పొలాల వద్దకే వచ్చి వడ్లను కొనుగోలు చేస్తున్నారు. దీంతో కొన్ని ప్రాంతాల్లో ప్రైవేట్ మార్కెట్లో వడ్ల ధరలు పెరిగాయి. అయితే సాగునీటి కొరత, ఎరువుల ధరలు, పెట్టుబడి ఖర్చులు రైతులకు సవాళ్లుగా మారుతున్నాయి.
బియ్యం ధరల నియంత్రణతో రైతులకు ఇబ్బందులా?
బియ్యం ధరలు పెరగడంతో అక్టోబర్ 31న ప్రభుత్వం మిల్లర్లతో చర్చించి కొన్ని రకాల బియ్యానికి గరిష్ట ధరలను నిర్ణయించినట్లు కథనంలో పేర్కొన్నారు.
- బీపీటీ, కేఎన్ఎం రకాలు: కిలో రూ.66
- ఆర్ఎన్ఆర్, తెలంగాణ సోనా: కిలో రూ.74
- హెచ్ఎంటీ, జైశ్రీరామ్: కిలో రూ.79
అయితే బియ్యం ధరలపై పరిమితులు విధించడం వల్ల వడ్ల కొనుగోలు ధరలపైనా పరోక్ష ప్రభావం పడే అవకాశం ఉందని రైతులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. ముఖ్యంగా మిల్లర్లు బియ్యాన్ని నిర్ణయించిన ధరకు విక్రయించాల్సి వస్తే, వడ్ల కొనుగోలు ధరలను కూడా తగ్గించే పరిస్థితి ఏర్పడవచ్చని చెబుతున్నారు.
బియ్యం కొనుగోలు చేసేటప్పుడు ఈ జాగ్రత్తలు తప్పనిసరి!
వినియోగదారులు బియ్యం కొనుగోలు చేసేటప్పుడు కేవలం బస్తా ధరను మాత్రమే చూడకుండా కిలో ధరను లెక్కించాలి. బ్రాండెడ్ ప్యాకెట్లు, సాధారణ బస్తాల ధరలను పోల్చి చూసుకోవాలి. అలాగే బియ్యం పాతదా, కొత్తదా, నాణ్యత ఎలా ఉంది, బస్తాలో ఎంత బరువు ఉంది అనే అంశాలను పరిశీలించాలి.
మొత్తంగా చూస్తే, గత మూడు నెలల్లో బియ్యం ధరల పెరుగుదల సామాన్య కుటుంబాల బడ్జెట్పై ప్రభావం చూపుతోంది. ధరలు పెరిగినప్పుడు రైతులకు కూడా సముచితమైన ఆదాయం అందేలా, వినియోగదారులపై అదనపు భారం పడకుండా ప్రభుత్వం సరఫరా వ్యవస్థను పర్యవేక్షించాల్సిన అవసరం ఉంది.
