DNews 5Dec:న్యూఢిల్లీ: భారత పర్యటనకు వచ్చిన రష్యా అధ్యక్షుడు వ్లాదిమిర్ పుతిన్, ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోదీతో కలిసి 23వ ద్వైపాక్షిక శిఖరాగ్ర సమావేశంలో పాల్గొన్నారు. ప్రపంచ పరిస్థితుల నేపథ్యంలో ఈ భేటీకి అత్యంత ప్రాధాన్యత ఏర్పడింది. ఈ సందర్భంగా ఇరు దేశాల మధ్య వ్యూహాత్మక, రక్షణ, ఆర్థిక రంగాల్లో పలు కీలక ఒప్పందాలపై సంతకాలు జరిగాయి.
ద్వైపాక్షిక సంబంధాలకు ఈ ఒప్పందాలు ఒక మైలురాయిగా నిలుస్తాయని ప్రధాని మోదీ అభివర్ణించారు.
2030 వరకు ఆర్థిక సహకారం – విజన్ డాక్యుమెంట్
భారత్, రష్యా దేశాల మధ్య వాణిజ్యం, పెట్టుబడులు, కదలికలను పెంచడానికి ఉద్దేశించిన ఒక కీలక ఆర్థిక ప్రణాళికపై ఇరు దేశాలు అంగీకారం తెలిపాయి.
లక్ష్యం: 2030 వరకు ఇరు దేశాల మధ్య ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యాన్ని $100 బిలియన్లకు పెంచాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు.
ఒప్పందం: ‘ఎకనామిక్ కోఆపరేషన్ ప్రోగ్రామ్: విజన్ 2030’ పేరుతో ఈ దీర్ఘకాలిక ఆర్థిక సహకార ఒప్పందం కుదిరింది.
యూరియా ఉత్పత్తికి సాయం: రష్యా నుంచి ఎరువుల సరఫరాకు భరోసా లభించడంతో పాటు, రష్యాలో యూరియా ఉత్పత్తి ప్లాంట్ను ఏర్పాటు చేయడానికి భారతీయ సంస్థలు (URALCHEM తో సహా) ఒప్పందం చేసుకున్నాయి.
రక్షణ, లాజిస్టిక్స్ సహకారం
భారత్-రష్యా వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యంలో రక్షణ రంగం ఎప్పుడూ కీలకంగా ఉంటుంది. తాజా ఒప్పందాలు ఈ బంధాన్ని మరింత బలోపేతం చేశాయి.
అణు జలాంతర్గామి లీజు: పుతిన్ పర్యటనకు కొన్ని గంటల ముందు, రష్యా నుంచి $2 బిలియన్ల విలువైన అణుశక్తితో నడిచే దాడి జలాంతర్గామిని (అటాక్ సబ్మెరైన్) లీజుకు తీసుకునేందుకు భారత్ ఒప్పందం చేసుకుంది. ఈ ఒప్పందం ద్వారా భారత నావికాదళ సిబ్బందికి శిక్షణ, వ్యూహాత్మక సామర్థ్యం పెరుగుతుంది.
సైనిక లాజిస్టిక్స్ మద్దతు (RELOS): రెసిప్రొకల్ ఎక్స్ఛేంజ్ ఆఫ్ లాజిస్టిక్ సపోర్ట్ (RELOS) ఒప్పందానికి ఇరుదేశాలు ఆమోదం తెలిపాయి. దీని ద్వారా సైనిక కార్యకలాపాలు, విన్యాసాలు, శిక్షణ, విపత్తు సహాయం వంటి సమయాల్లో రష్యా, భారత్ ఒకరికొకరు పరస్పర లాజిస్టికల్ మద్దతు కల్పించుకోగలుగుతారు.
S-400 డెలివరీలు: S-400 ఉపరితలం నుంచి గగనతలానికి ప్రయోగించే క్షిపణి వ్యవస్థల మిగిలిన యూనిట్ల డెలివరీలను వేగవంతం చేయడంపై ఇద్దరు నేతలు చర్చించారు.
కార్మిక, ప్రజా సంబంధాలు
భారతీయ నిపుణులకు ఉద్యోగాలు: రష్యా ఆర్థిక వ్యవస్థలో ఉన్న నిపుణుల కొరతను దృష్టిలో ఉంచుకుని, భారతీయ కార్మికులకు, నిపుణులకు రష్యాలో చట్టబద్ధ వలస మార్గాన్ని కల్పించే లేబర్ మొబిలిటీ ఒప్పందంపై ఇరు దేశాలు చర్చించాయి. దీని ద్వారా 70 వేల మందికి పైగా భారతీయులకు ఉద్యోగాలు దక్కే అవకాశం ఉంది.
పౌర అణుశక్తి: చిన్న సామర్థ్య అణు రియాక్టర్ల (Small Modular Reactors) ఏర్పాటు కోసం సాంకేతిక సహకారంపై చర్చలు జరిగాయి.
ఉక్రెయిన్ సంక్షోభంపై చర్చ
పుతిన్తో చర్చల సందర్భంగా ప్రధాని మోదీ ఉక్రెయిన్ యుద్ధం అంశాన్ని లేవనెత్తారు.
భారత్ వైఖరి: “భారత్ ఎప్పుడూ శాంతి వైపే ఉంటుంది. దేశాల సంక్షేమం శాంతి మార్గంలోనే ఉంది. ఇరువురం కలిసి ప్రపంచాన్ని ఆ మార్గంలో నడిపిద్దాం” అని మోదీ పుతిన్కు స్పష్టం చేశారు. పుతిన్ కూడా ఈ అంశంపై తమ లక్ష్యాలు నెరవేరితే యుద్ధాన్ని ఆపేస్తామని పేర్కొన్నట్లు సమాచారం.
ఈ ఒప్పందాలు భారత్-రష్యా మధ్య ఉన్న ‘ప్రత్యేక మరియు విశేష వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యం’ను మరింత బలోపేతం చేశాయి.