DNews: 1 Oct: మడగాస్కర్ (Madagascar)లో సెప్టెంబర్ 2025 మొదటి వారంలో జెన్-Z (యువత) నేతృత్వంలో జరిగిన తీవ్ర నిరసనలు ప్రభుత్వాన్ని కూల్చివేశాయి. అధ్యక్షుడు అండ్రీ రాజోయెలినా (Andry Rajoelina) సెప్టెంబర్ 29, 2025న (సోమవారం) ప్రధాన మంత్రి క్రిస్టియన్ ఎన్ట్సే (Christian Ntsay) నేతృత్వంలోని ప్రభుత్వాన్ని రద్దు చేశారు. ఈ నిరసనలు వాటర్ మరియు పవర్ కట్స్ (నీటి, విద్యుత్ సమస్యలు)పై మొదలై, 22 మంది మరణాలు, 100 మంది పైగా గాయాలతో తీవ్రతరమయ్యాయి. యునైటెడ్ నేషన్స్ (UN) ఫలితాల ప్రకారం, నిరసనలు ఆఫ్రికా దేశాల్లో జెన్-Z యువత ఆగ్రహానికి మరో ఉదాహరణగా మారాయి.
నిరసనల కారణాలు:
మడగాస్కర్ (ఆఫ్రికా ద్వీప దేశం, పాపులేషన్ 30 మిలియన్+)లో యువత (జెన్-Z, 18-25 సంవత్సరాల వారు) ఆర్థిక, సామాజిక సమస్యలపై కోపం వ్యక్తం చేశారు. ముఖ్య కారణాలు:
- వాటర్ మరియు పవర్ కట్స్ (నీటి, విద్యుత్ సమస్యలు):
- రాజకీరిక (Antananarivo) మరియు ఇతర నగరాల్లో 2025లో 20+ గంటలు విద్యుత్ కట్స్, నీటి సమస్యలు పెరిగాయి. యువత “ప్రభుత్వం ఎలక్షన్ ప్రామిస్లు (ఇన్ఫ్రా, జాబ్స్) మర్చిపోయింది” అని ఆరోపించారు. ఇది యువతలో “అసంతృప్తి”ని పెంచింది.
- అవినీతి మరియు ఆర్థిక అసమానతలు:
- రాజోయెలినా ప్రభుత్వం (2018 నుండి)పై అవినీతి ఆరోపణలు పెరిగాయి. యువత “అవినీతి, ఆర్థిక సమస్యలు మా భవిష్యత్తును దెబ్బతీస్తున్నాయి” అని డిమాండ్ చేశారు. మడగాస్కర్ GDP పెరుగుదల 4.5% ఉన్నప్పటికీ, యువత యున్ఎంప్లాయ్మెంట్ 30% పైగా ఉంది.
- పాలిటికల్ రెఫార్మ్స్ డిమాండ్:
- యువత “ప్రభుత్వం రెఫార్మ్స్” (ఎలక్షన్ రెఫార్మ్స్, యువత పాల్గొనటం) డిమాండ్ చేశారు. 2023 ఎలక్షన్లలో రాజోయెలినా 58% వోట్లతో గెలిచినప్పటికీ, యువత “వోటింగ్ సిస్టమ్ మానిప్యులేటెడ్” అని ఆరోపించారు. ఇది బంగ్లాదేశ్, నేపాల్ వంటి దేశాల్లో జెన్-Z ప్రొటెస్ట్లకు స్ఫూర్తి.
- వైలెన్స్ మరియు పోలీసు చర్యలు:
- నిరసనలు పీస్ఫుల్గా మొదలై, పోలీసు లాఠీఛార్జ్, టియర్ గ్యాస్ వల్ల తీవ్రమయ్యాయి. UN ఫలితాల ప్రకారం 22 మరణాలు, 100+ గాయాలు. ప్రభుత్వం “ప్రొవోకేటర్లు” (వాంగ్చుక్ వంటివారు)ను ఆరోపించింది.
- క్లైమేట్ మరియు ఎన్విరాన్మెంటల్ ఫ్యాక్టర్స్:
- మడగాస్కర్ క్లైమేట్ చేంజ్తో బాధపడుతోంది (డ్రౌట్లు, ఫ్లడ్స్). యువత “పవర్ కట్స్ క్లైమేట్ చేంజ్ వల్ల” అని, ప్రభుత్వం “ఇన్ఫ్రా రెఫార్మ్స్” డిమాండ్ చేశారు.
అధ్యక్షుడి చర్యలు:
- రాజోయెలినా ప్రధాన మంత్రి క్రిస్టియన్ ఎన్ట్సే ప్రభుత్వాన్ని రద్దు చేసి, కొత్త ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేస్తానని ప్రకటించారు. “నిరసనలు పీస్ఫుల్గా ఉండాలి” అని సూచించారు. అయితే, నిరసనలు కొనసాగుతున్నాయి, మరియు ప్రభుత్వం “ప్రొవోకేటర్లపై చర్యలు” అని హెచ్చరించింది.
ప్రభావాలు:
- ప్రభుత్వ అస్థిరత: ఈ నిరసనలు రాజోయెలినా పాలనకు (2018 నుండి) భారీ ఒత్తిడి. మడగాస్కర్ GDP పెరుగుదల 4.5% ఉన్నప్పటికీ, యువత అసంతృప్తి పెరిగింది.
- అంతర్జాతీయం: UN “హ్యూమాన్ రైట్స్ వయోలేషన్స్”పై ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. ఆఫ్రికా యూనియన్ మధ్యవర్తిత్వం చేయవచ్చు.
- యువత ఆందోళన: జెన్-Z ప్రొటెస్ట్లు మడగాస్కర్లో మొదటిసారి పెద్ద స్థాయిలో జరిగాయి, ఇది బంగ్లాదేశ్, నేపాల్ వంటి దేశాల్లోని యువత ఉద్యమాలకు స్ఫూర్తి.
ఈ నిరసనలు మడగాస్కర్ పాలిటిక్లో మార్పుకు దారితీస్తాయి.