D-News: రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) ప్రత్యేక FCNR(B) (Foreign Currency Non-Resident (Bank)) డిపాజిట్ల సేకరణ గడువును ముందుగానే ముగించాలన్న నిర్ణయం వల్ల బ్యాంకులకు పెద్దగా నష్టం ఉండకపోవచ్చని కేర్ఎడ్జ్ రేటింగ్స్ నివేదిక తెలిపింది. ఇప్పటికే ఈ పథకం ద్వారా అంచనాలకు మించి భారీగా విదేశీ నిధులు బ్యాంకుల్లోకి వచ్చాయని పేర్కొంది. దీంతో బ్యాంకుల వద్ద నిధుల లభ్యత పెరగడంతో పాటు, నిధులు సమీకరించే ఖర్చు కూడా తగ్గే అవకాశం ఉందని తెలిపింది.
ఆగస్టు 31కే FCNR(B) గడువు ముగింపు
FCNR(B) అంటే Foreign Currency Non-Resident (Bank). విదేశాల్లో నివసించే భారతీయులు విదేశీ కరెన్సీలో బ్యాంకుల్లో డిపాజిట్లు పెట్టేందుకు ఉపయోగించే పథకం ఇది. ఈ డిపాజిట్లను సేకరించేందుకు బ్యాంకులకు ఇచ్చిన గడువును RBI ముందుకు తీసుకొచ్చింది. తొలుత ఈ గడువు 2026 సెప్టెంబర్ 30 వరకు ఉండగా, ఇప్పుడు ఆగస్టు 31, 2026తో ముగించాలని నిర్ణయించింది. విదేశీ కరెన్సీ భారీగా దేశంలోకి రావడంతో ఈ నిర్ణయం తీసుకుంది. ఆగస్టు 13 నాటికి FCNR(B) డిపాజిట్ల ద్వారా సుమారు 52.3 బిలియన్ డాలర్లు బ్యాంకుల్లోకి వచ్చాయి. ఇతర సంబంధిత సదుపాయాల ద్వారా వచ్చిన మొత్తాన్ని కలిపితే మొత్తం నిధుల ప్రవాహం సుమారు 56.8 బిలియన్ డాలర్లకు చేరింది.
రూపాయి విలువ పెంచడం ప్రధాన లక్ష్యం కాదు
కేర్ఎడ్జ్ ప్రకారం, FCNR(B) పథకాన్ని కేవలం రూపాయి విలువను భారీగా పెంచేందుకు లేదా దేశ విదేశీ మారక నిల్వలను గణనీయంగా పెంచేందుకు తీసుకొచ్చిన చర్యగా చూడకూడదు. దీని ప్రధాన ఉద్దేశం దేశంలో విదేశీ నిధుల లభ్యతను పెంచడం, బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థకు ఆర్థిక స్థిరత్వాన్ని అందించడం. గతంలో కేర్ఎడ్జ్ అంచనా ప్రకారం FCNR(B) డిపాజిట్ల ద్వారా 60-80 బిలియన్ డాలర్ల వరకు నిధులు రావచ్చని భావించారు. ఈ నిధులు బ్యాంకులకు మధ్యకాలికంగా స్థిరమైన నిధులను అందించడంతో పాటు, రుణాల పెరుగుదలకు సరిపడా డిపాజిట్లు సేకరించలేకపోతున్న సమస్యను తగ్గించగలవని తెలిపింది.
బ్యాంకులకు తక్కువ ఖర్చుతో నిధులు
FCNR(B) డిపాజిట్లు దేశీయ డిపాజిట్లతో పోలిస్తే బ్యాంకులకు తక్కువ ఖర్చుతో నిధులను అందించే అవకాశం ఉంది. ఉదాహరణకు, మూడేళ్ల FCNR(B) డిపాజిట్పై వడ్డీ రేటు సుమారు 6.5 శాతంగా ఉండగా, దేశీయ టర్మ్ డిపాజిట్లపై వడ్డీ రేటు దాదాపు 7.45 శాతంగా ఉంది. అంతేకాకుండా, ఈ పథకానికి ఉన్న కొన్ని నియంత్రణ పరమైన మినహాయింపులు బ్యాంకుల నిధుల సమీకరణ భారాన్ని మరింత తగ్గిస్తాయి.
బ్యాంకుల వద్ద నిధుల లభ్యత పెరుగుతుంది
FCNR(B) ద్వారా వచ్చిన నిధులు బ్యాంకుల ఆర్థిక పరిస్థితిని మరింత బలోపేతం చేయగలవని కేర్ఎడ్జ్ తెలిపింది. ముఖ్యంగా బ్యాంకులు ఇచ్చే రుణాలు వేగంగా పెరుగుతున్న సమయంలో, వాటికి సరిపడా డిపాజిట్లు రాకపోవడం వల్ల ఏర్పడుతున్న ఒత్తిడిని ఈ నిధులు తగ్గించగలవు. 2021 మార్చిలో దేశవ్యాప్తంగా బ్యాంకుల క్రెడిట్-డిపాజిట్ నిష్పత్తి 71.8 శాతంగా ఉండగా, 2026 జూలై మధ్య నాటికి ఇది 82.7 శాతానికి పెరిగింది. అంటే బ్యాంకులు సేకరిస్తున్న డిపాజిట్ల కంటే ఇస్తున్న రుణాలు వేగంగా పెరుగుతున్నాయి.
రూపాయిపై మాత్రం పరిమిత ప్రభావం
అయితే FCNR(B) ద్వారా భారీగా విదేశీ నిధులు వచ్చినప్పటికీ, రూపాయి విలువపై దీని ప్రభావం పెద్దగా ఉండకపోవచ్చని కేర్ఎడ్జ్ పేర్కొంది. రూపాయి విలువ డాలర్తో పోలిస్తే సుమారు రూ.95-96 మధ్య కొనసాగుతోంది. అంతర్జాతీయ రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు, ప్రపంచ వాణిజ్యంపై అనిశ్చితి, విదేశీ పెట్టుబడుల ప్రవాహాల్లో మార్పులు, మార్కెట్లలో పెరిగిన ఆందోళనలు రూపాయిపై ఒత్తిడి కొనసాగిస్తున్నాయి.
మొత్తం డిపాజిట్లలో FCNR(B) వాటా తక్కువే
FCNR(B) డిపాజిట్లు బ్యాంకుల మొత్తం డిపాజిట్లలో పెద్ద భాగంగా మారే అవకాశం లేదని కేర్ఎడ్జ్ తెలిపింది. గతంలో అంచనా వేసిన స్థాయిలో నిధులు వచ్చినా, ఇవి మొత్తం బ్యాంకు డిపాజిట్లలో సుమారు 3 శాతం మాత్రమే ఉండవచ్చని పేర్కొంది. అందువల్ల FCNR(B) పథకం బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థకు అదనపు సహాయక నిధుల వనరుగా మాత్రమే ఉంటుందని, బ్యాంకుల ప్రధాన నిధుల వనరులను ఇది భర్తీ చేయదని వివరించింది.
ముందుగానే ముగించినా పెద్దగా సమస్య లేదు
మొత్తంగా చూస్తే, FCNR(B) పథకం ఇప్పటికే తన ప్రధాన లక్ష్యాన్ని సాధించిందని కేర్ఎడ్జ్ అభిప్రాయపడింది. దేశంలో విదేశీ నిధుల లభ్యతను పెంచడం, బ్యాంకుల వద్ద నిధుల పరిస్థితిని మెరుగుపరచడం, నిధుల సమీకరణపై ఒత్తిడిని తగ్గించడం వంటి లక్ష్యాలు ఇప్పటికే నెరవేరాయని తెలిపింది. అందువల్ల సెప్టెంబర్ వరకు ఈ పథకాన్ని కొనసాగించకుండా ఆగస్టు 31కే ముందుగానే ముగించినా బ్యాంకులపై పెద్దగా ప్రతికూల ప్రభావం ఉండకపోవచ్చని కేర్ఎడ్జ్ నివేదిక పేర్కొంది.