DNEWS : భారత చెస్‌ చరిత్రలో మరో కీలక మైలురాయి నమోదైంది. దేశానికి 100వ గ్రాండ్‌మాస్టర్‌ (GM) లభించాడు. మధ్యప్రదేశ్‌కు చెందిన 22 ఏళ్ల అంతర్జాతీయ మాస్టర్‌ (IM) అనుజ్‌ శ్రీవాస్తవ 7వ ASEAN Plus Individual Open Chess Championshipలో విజేతగా నిలిచి ఈ ఘనత సాధించాడు. ఫిలిప్పీన్స్‌లో జరిగిన ఈ టోర్నీలో అద్భుతంగా ఆడి టైటిల్‌ గెలుచుకోవడంతో పాటు, ప్రత్యేక టోర్నమెంట్‌ నిబంధనల ప్రకారం నేరుగా గ్రాండ్‌మాస్టర్‌ హోదా పొందాడు.
ఈ విజయంతో మరో అరుదైన రికార్డు కూడా అనుజ్‌ ఖాతాలో చేరింది. మధ్యప్రదేశ్‌ రాష్ట్రం నుంచి గ్రాండ్‌మాస్టర్‌ అయిన తొలి చెస్‌ ఆటగాడిగా అతడు చరిత్ర సృష్టించాడు. భారత చెస్‌ ప్రపంచం 100వ గ్రాండ్‌మాస్టర్‌ కోసం ఎదురుచూస్తున్న సమయంలో అనుజ్‌ ఈ ఘనత సాధించడం ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది.
తొలి రౌండ్‌లో ఓటమి.. ఆ తర్వాత అద్భుత పునరాగమనం
ఫిలిప్పీన్స్‌లోని ఒజామిస్‌ సిటీలో నిర్వహించిన 7వ ASEAN Plus Individual Open Chess Championshipలో అనుజ్‌ నాలుగో సీడ్‌గా బరిలోకి దిగాడు. అతడి టోర్నీ ఆరంభం మాత్రం ఆశించిన స్థాయిలో సాగలేదు. తొలి రౌండ్‌లో స్థానిక ఆటగాడు అర్కా కార్లో చేతిలో ఓటమి ఎదురైంది.
అయితే ఆ పరాజయంతో అనుజ్‌ నిరుత్సాహపడలేదు. తర్వాతి రౌండ్లలో స్థిరమైన ఆటతీరును ప్రదర్శిస్తూ వరుసగా పాయింట్లు సాధించాడు. చివరి రెండు రౌండ్లలోనూ కీలక విజయాలు నమోదు చేసి టైటిల్‌ పోరులో ముందంజ వేశాడు.
తొమ్మిది రౌండ్ల టోర్నీని ఏడు పాయింట్లతో ముగించి అగ్రస్థానాన్ని దక్కించుకున్నాడు. వియత్నాంకు చెందిన గ్రాండ్‌మాస్టర్‌ న్గుయెన్‌ డుక్‌ హోవా 6.5 పాయింట్లతో రెండో స్థానంలో నిలిచాడు. ఫిలిప్పీన్స్‌కు చెందిన నౌరి అలెఖైన్‌ ఆరు పాయింట్లతో మూడో స్థానాన్ని సాధించాడు.
తొలి గేమ్‌లో ఓడిపోయినప్పటికీ మిగిలిన ఎనిమిది గేమ్‌లలో ఏడు పాయింట్లు సాధించడం అనుజ్‌ పట్టుదలకు నిదర్శనంగా నిలిచింది. ఈ ప్రదర్శనతో అతడు కేవలం టోర్నీ విజేతగానే కాకుండా, భారత చెస్‌ చరిత్రలో ప్రత్యేక స్థానాన్ని సంపాదించాడు.
ప్రత్యేక నిబంధనలతో నేరుగా గ్రాండ్‌మాస్టర్‌ హోదా
అనుజ్‌ సాధించిన గ్రాండ్‌మాస్టర్‌ టైటిల్‌లో ఒక ముఖ్యమైన అంశం ఉంది. సాధారణంగా ఒక చెస్‌ ఆటగాడు గ్రాండ్‌మాస్టర్‌ కావాలంటే కఠినమైన అర్హతలను పూర్తి చేయాలి. సాధారణ విధానంలో మూడు గ్రాండ్‌మాస్టర్‌ నార్మ్స్‌ సాధించడంతో పాటు, ఫిడే రేటింగ్‌ కనీసం 2,500కు చేరుకోవాలి.
గ్రాండ్‌మాస్టర్‌ నార్మ్‌ సాధించడం కూడా అంత సులభం కాదు. బలమైన అంతర్జాతీయ ఆటగాళ్లతో పోటీపడాలి. ప్రత్యర్థుల రేటింగ్‌లు, వారి టైటిళ్లు, పాల్గొనే దేశాల సంఖ్య, ఆటగాడి టోర్నమెంట్‌ ప్రదర్శన వంటి అంశాలను ఫిడే నిబంధనల ప్రకారం పరిశీలిస్తారు. సాధారణంగా మూడు నార్మ్స్‌ కోసం కనీసం 27 గేమ్‌లలో అవసరమైన స్థాయి ప్రదర్శన చూపించాలి.
అయితే అనుజ్‌ పాల్గొన్న ASEAN Plus టోర్నీకి ప్రత్యేకంగా ఫిడే ఆమోదించిన నిబంధనలు వర్తించాయి. ప్రతి రౌండ్‌లో కనీసం నలుగురు గ్రాండ్‌మాస్టర్లు, ఆరుగురు అంతర్జాతీయ మాస్టర్లు పాల్గొనే అర్హత ప్రమాణాలు ఉండటంతో టోర్నీ విజేతకు నేరుగా గ్రాండ్‌మాస్టర్‌ టైటిల్‌ అందించే అవకాశం కల్పించారు.
అనుజ్‌ ఈ టోర్నీలో విజేతగా నిలవడంతో ఆ ప్రత్యేక నిబంధనల ప్రకారం GM హోదా పొందాడు. అంటే అతడు సాధారణ పద్ధతిలో మూడు నార్మ్స్‌, 2,500 రేటింగ్‌ సాధించి ఈ టైటిల్‌ పొందలేదు. ఈ తేడాను గుర్తించడం ముఖ్యం. అయినప్పటికీ ఫిడే ఆమోదించిన టోర్నీ నిబంధనల ప్రకారం టైటిల్‌ లభించడంతో అతడు భారత 100వ గ్రాండ్‌మాస్టర్‌గా గుర్తింపు పొందాడు.
కట్నీ నుంచి దేశ స్థాయికి..
మధ్యప్రదేశ్‌లోని కట్నీకి చెందిన అనుజ్‌ శ్రీవాస్తవ చిన్న వయసు నుంచే చెస్‌పై ఆసక్తి పెంచుకున్నాడు. స్థానిక స్థాయి పోటీల నుంచి అంతర్జాతీయ టోర్నీల వరకు క్రమంగా తన ఆటతీరును మెరుగుపరుచుకున్నాడు. 2019లో అంతర్జాతీయ మాస్టర్‌ టైటిల్‌ సాధించాడు. అప్పటి నుంచి ఉన్నత స్థాయి పోటీల్లో పాల్గొంటూ తన రేటింగ్‌, అనుభవాన్ని పెంచుకున్నాడు.
టోర్నీ సమయంలో అనుజ్‌ రేటింగ్‌ 2450గా ఉండగా, అతడి అత్యధిక రేటింగ్‌ 2483గా నమోదైంది. ASEAN Plus టోర్నీలో అతడి ప్రదర్శన రేటింగ్‌ 2586గా ఉన్నట్లు నివేదికలు పేర్కొన్నాయి. సాధారణ గ్రాండ్‌మాస్టర్‌ నార్మ్‌కు అవసరమైన 2600 ప్రదర్శన రేటింగ్‌ కంటే ఇది తక్కువ. అందువల్ల ఈ టోర్నీకి వర్తించిన ప్రత్యేక నిబంధనలే అతడికి నేరుగా GM టైటిల్‌ అందించాయి.
అనుజ్‌ విజయం మధ్యప్రదేశ్‌ చెస్‌ వర్గాల్లోనూ ఉత్సాహాన్ని నింపింది. ఇప్పటివరకు దేశంలోని పలు రాష్ట్రాల నుంచి గ్రాండ్‌మాస్టర్లు వెలుగులోకి వచ్చినప్పటికీ, మధ్యప్రదేశ్‌కు మాత్రం ఈ హోదాలో ప్రాతినిధ్యం లేదు. అనుజ్‌ ఆ లోటును తీర్చాడు. రాష్ట్రం నుంచి తొలి గ్రాండ్‌మాస్టర్‌గా నిలిచి అక్కడి యువ చెస్‌ క్రీడాకారులకు కొత్త స్ఫూర్తినిచ్చాడు.
1988లో ఆనంద్‌.. 2026లో 100వ గ్రాండ్‌మాస్టర్‌
భారత చెస్‌ ప్రయాణంలో తొలి గ్రాండ్‌మాస్టర్‌గా విశ్వనాథన్‌ ఆనంద్‌ 1988లో గుర్తింపు పొందాడు. అప్పట్లో అంతర్జాతీయ చెస్‌లో భారత ఆటగాళ్ల ప్రాతినిధ్యం పరిమితంగా ఉండేది. ఆ తర్వాతి దశాబ్దాల్లో శిక్షణ సదుపాయాలు, జాతీయ టోర్నీలు, అంతర్జాతీయ పోటీల్లో పాల్గొనే అవకాశాలు పెరగడంతో భారత చెస్‌ వేగంగా అభివృద్ధి చెందింది.
ఆనంద్‌ తర్వాత పలు తరాల ఆటగాళ్లు ప్రపంచ స్థాయిలో తమ ప్రతిభను నిరూపించుకున్నారు. యువ ఆటగాళ్లలో ప్రజ్ఞానంద, గుకేశ్‌, అర్జున్‌ ఎరిగైసి వంటి పేర్లు భారత చెస్‌కు అంతర్జాతీయ గుర్తింపును మరింత పెంచాయి. మహిళల చెస్‌లోనూ దివ్య దేశ్‌ముఖ్‌ వంటి ఆటగాళ్లు కీలక విజయాలు సాధించారు.
2026 జూలైలో వి.ఎస్‌. రత్నవేల్‌ భారత 99వ గ్రాండ్‌మాస్టర్‌గా నిలిచాడు. ఆ తర్వాత కొద్ది నెలల్లోనే అనుజ్‌ 100వ స్థానాన్ని అందుకోవడం విశేషం. భారతదేశం 100 గ్రాండ్‌మాస్టర్ల మైలురాయిని చేరుకోవడానికి విశ్వనాథన్‌ ఆనంద్‌ తొలి టైటిల్‌ సాధించినప్పటి నుంచి దాదాపు 38 సంవత్సరాలు పట్టింది.
ఈ సంఖ్య కేవలం ఒక గణాంకం మాత్రమే కాదు. దేశంలో చెస్‌ పట్ల పెరిగిన ఆసక్తి, శిక్షణ వ్యవస్థల విస్తరణ, చిన్న పట్టణాల నుంచి కూడా అంతర్జాతీయ స్థాయి ఆటగాళ్లు ఎదుగుతున్నారనే విషయానికి ఇది సూచికగా నిలుస్తోంది.
భారత చెస్‌ భవిష్యత్తుకు కొత్త ఉత్సాహం
ఒకప్పుడు చెస్‌ అంటే ప్రధాన నగరాలు, కొద్దిమంది ప్రముఖ ఆటగాళ్లకే పరిమితమైన క్రీడగా భావించేవారు. ఇప్పుడు చిన్న పట్టణాలు, గ్రామీణ ప్రాంతాల నుంచి కూడా ప్రతిభావంతులు వెలుగులోకి వస్తున్నారు. ఆన్‌లైన్‌ శిక్షణ, డిజిటల్‌ చెస్‌ వేదికలు, జాతీయ స్థాయి పోటీలు యువ ఆటగాళ్లకు కొత్త అవకాశాలను అందిస్తున్నాయి.
అనుజ్‌ శ్రీవాస్తవ విజయం ఈ మార్పుకు మరో ఉదాహరణగా నిలుస్తోంది. కట్నీ నుంచి వచ్చిన 22 ఏళ్ల ఆటగాడు అంతర్జాతీయ టోర్నీలో విజయం సాధించి దేశ 100వ గ్రాండ్‌మాస్టర్‌గా నిలవడం యువతకు ప్రేరణనిస్తుంది. ముఖ్యంగా మధ్యప్రదేశ్‌లో చెస్‌ను కెరీర్‌గా ఎంచుకోవాలనుకునే వారికి అతడి విజయం ఒక కొత్త దారిని చూపించవచ్చు.
ఆల్‌ ఇండియా చెస్‌ ఫెడరేషన్‌ అధ్యక్షుడు నితిన్‌ నారంగ్‌ కూడా అనుజ్‌ ఘనతను అభినందించారు. భారత్‌ 100 గ్రాండ్‌మాస్టర్ల మైలురాయిని చేరుకోవడం గర్వకారణమని పేర్కొంటూ, భవిష్యత్తులో 200 గ్రాండ్‌మాస్టర్ల లక్ష్యాన్ని చేరుకోవాలని ఆకాంక్షించారు.
మొత్తంగా, అనుజ్‌ శ్రీవాస్తవ విజయం భారత చెస్‌ చరిత్రలో గుర్తుండిపోయే ఘట్టం. తొలి రౌండ్‌ ఓటమి నుంచి పుంజుకుని టోర్నీని గెలుచుకోవడం అతడి పోరాట పటిమను చాటింది. ప్రత్యేక టోర్నీ నిబంధనల ద్వారా GM టైటిల్‌ పొందినప్పటికీ, భారతదేశానికి 100వ గ్రాండ్‌మాస్టర్‌గా, మధ్యప్రదేశ్‌కు తొలి గ్రాండ్‌మాస్టర్‌గా అతడి పేరు చరిత్రలో నిలిచిపోనుంది.
DNEWS – క్రీడా వార్తలు