DNEWS:ఆర్బీఐ విడుదల చేసిన ‘Finances of Panchayati Raj Institutions – Local Finances and Capacity Building in Rural India’ నివేదికలో దేశవ్యాప్తంగా పంచాయతీల ఆర్థిక పరిస్థితిని విశ్లేషించారు. ఇందులో తెలంగాణకు సంబంధించిన గణాంకాలు ప్రత్యేకంగా చర్చకు వస్తున్నాయి.

నివేదిక ప్రకారం తెలంగాణలో ఒక్కో గ్రామపంచాయతీకి వచ్చిన సగటు వార్షిక ఆదాయం 2022–23లో రూ.16.72 లక్షలుగా ఉండగా, 2023–24లో రూ.14.38 లక్షలకు తగ్గింది. 2024–25లో మరింతగా పడిపోయి కేవలం రూ.4.42 లక్షలకు చేరింది.

అదే సమయంలో గ్రామపంచాయతీల సగటు ఖర్చు కూడా తగ్గింది. 2022–23లో రూ.16.59 లక్షలుగా ఉన్న వ్యయం, 2023–24లో రూ.15.43 లక్షలకు, 2024–25లో రూ.6.24 లక్షలకు పడిపోయింది. అంటే గ్రామపంచాయతీలకు అందుబాటులో ఉన్న నిధులు తగ్గడంతో పాటు అభివృద్ధి, నిర్వహణ పనులపై ఖర్చు చేసే సామర్థ్యం కూడా తగ్గినట్లు ఈ గణాంకాలు సూచిస్తున్నాయి.

ప్రభుత్వ గ్రాంట్లలో భారీ తగ్గుదల

గ్రామపంచాయతీలకు వచ్చే ఆదాయంలో కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల నుంచి అందే గ్రాంట్లు కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. స్థానిక పన్నులు, ఫీజుల ద్వారా వచ్చే ఆదాయం మాత్రమే గ్రామాల అవసరాలను తీర్చడానికి చాలకపోవడంతో ప్రభుత్వ నిధులపై పంచాయతీలు ఎక్కువగా ఆధారపడుతున్నాయి.

ఆర్బీఐ గణాంకాల ప్రకారం ఒక్కో గ్రామపంచాయతీకి అందిన సగటు గ్రాంట్లు 2022–23లో రూ.14.34 లక్షలుగా ఉండగా, 2023–24లో రూ.12.41 లక్షలకు తగ్గాయి. 2024–25లో ఈ మొత్తం రూ.2.80 లక్షలకు పడిపోయింది.

గ్రాంట్లలో వచ్చిన ఈ తగ్గుదల గ్రామపంచాయతీల ఆర్థిక పరిస్థితిపై ప్రభావం చూపిన ముఖ్యమైన అంశంగా కనిపిస్తోంది. కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల నుంచి నిధులు సకాలంలో అందకపోవడం, స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల్లో జాప్యం వంటి అంశాలు కూడా నిధుల విడుదలపై ప్రభావం చూపినట్లు నివేదిక ప్రస్తావించింది.

సొంత ఆదాయం కూడా తగ్గుముఖం

గ్రామపంచాయతీలకు ప్రభుత్వ గ్రాంట్లతో పాటు సొంత ఆదాయ వనరులు కూడా ఉంటాయి. ఇంటి పన్నులు, నీటి పన్నులు, వ్యాపార లైసెన్స్ ఫీజులు, ఇతర రుసుముల ద్వారా పంచాయతీలు ఆదాయం సమకూర్చుకోవచ్చు. అయితే తెలంగాణలో ఈ సొంత ఆదాయం కూడా క్రమంగా తగ్గుతున్నట్లు గణాంకాలు వెల్లడిస్తున్నాయి.

2022–23లో ఒక్కో గ్రామపంచాయతీ సగటు సొంత ఆదాయం రూ.2.36 లక్షలుగా ఉండగా, 2023–24లో రూ.1.96 లక్షలకు తగ్గింది. 2024–25లో అది రూ.1.62 లక్షలకు చేరింది.

స్థానికంగా పన్నుల వసూళ్లు మెరుగుపడకపోవడం, పన్నులు, ఫీజుల వసూలులో పరిమితులు ఉండటం వంటి అంశాలు పంచాయతీల ఆర్థిక స్వావలంబనకు సవాలుగా మారుతున్నాయి. ప్రభుత్వాల నుంచి వచ్చే నిధులు తగ్గినప్పుడు సొంత ఆదాయం ద్వారా ఆ లోటును భర్తీ చేయడం కూడా కష్టమవుతోంది.

జాతీయ సగటుతో పోలిస్తే తెలంగాణ పరిస్థితి

ఆర్బీఐ నివేదికలో దేశవ్యాప్తంగా గ్రామపంచాయతీల సగటు వార్షిక రాబడి సుమారు రూ.21.3 లక్షలుగా, సగటు వ్యయం రూ.21.5 లక్షలుగా నమోదైంది. అయితే తెలంగాణలో 2024–25లో ఒక్కో గ్రామపంచాయతీకి వచ్చిన సగటు రాబడి రూ.4.42 లక్షలు మాత్రమే. ఇది జాతీయ సగటుతో పోలిస్తే చాలా తక్కువ.

తెలంగాణలో మొత్తం 12,994 గ్రామపంచాయతీలు ఉండగా, నివేదికలోని గణాంకాల విశ్లేషణకు 11,025 గ్రామపంచాయతీల సమాచారం పరిగణనలోకి తీసుకున్నట్లు నివేదిక ఆధారంగా వచ్చిన వార్తా కథనాలు పేర్కొన్నాయి.

ఇక పొరుగున ఉన్న ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఇదే సమయంలో గ్రామపంచాయతీల సగటు వ్యయం పెరిగినట్లు నివేదిక గణాంకాలు సూచిస్తున్నాయి. దీంతో తెలంగాణలో గ్రామీణ స్థానిక సంస్థల ఆర్థిక పరిస్థితిపై మరింత చర్చ జరుగుతోంది.

మిగులు నుంచి లోటులోకి పంచాయతీలు

గ్రామపంచాయతీల ఆదాయం, ఖర్చుల మధ్య వ్యత్యాసం కూడా ఆందోళన కలిగిస్తోంది. 2022–23లో తెలంగాణ గ్రామపంచాయతీలు సగటున స్వల్ప మిగులును నమోదు చేయగా, ఆ తర్వాతి సంవత్సరాల్లో లోటులోకి వెళ్లినట్లు నివేదిక గణాంకాలు సూచిస్తున్నాయి.

2023–24లో ఒక్కో పంచాయతీకి సుమారు రూ.1.05 లక్షల లోటు ఉండగా, 2024–25లో ఈ లోటు సుమారు రూ.1.82 లక్షలకు పెరిగింది. అయితే 2024–25కు సంబంధించిన గణాంకాలు తాత్కాలికమైనవని, వాటిని తుది లెక్కలుగా పరిగణించకూడదని నివేదిక స్పష్టం చేసినట్లు వార్తా కథనాలు పేర్కొంటున్నాయి.

అందువల్ల ఈ గణాంకాలను విశ్లేషించేటప్పుడు తాత్కాలిక డేటా అనే అంశాన్ని కూడా దృష్టిలో ఉంచుకోవాల్సి ఉంటుంది.

గ్రామాల్లో అభివృద్ధి పనులపై ప్రభావం?

గ్రామపంచాయతీల వద్ద నిధులు తగ్గితే ముందుగా ప్రభావం చూపే అంశాలు రోజువారీ ప్రజా సేవలే. తాగునీటి సరఫరా, పారిశుద్ధ్య నిర్వహణ, చెత్త సేకరణ, డ్రైనేజీల శుభ్రత, వీధి దీపాల మరమ్మతులు వంటి పనులకు నిరంతరంగా ఖర్చు అవసరం.

నిధుల కొరత కారణంగా ఈ పనులు ఆలస్యమైతే గ్రామస్థులు ఇబ్బందులు ఎదుర్కొనే అవకాశం ఉంది. అంతేకాకుండా గ్రామీణ రహదారుల మరమ్మతులు, పాఠశాలలు, ఇతర ప్రజా సదుపాయాల నిర్వహణ వంటి పనులు కూడా ప్రభావితమవుతాయి.

ఇప్పటికే కొన్ని ప్రాంతాల్లో విద్యుత్ బిల్లుల బకాయిలు, పారిశుద్ధ్య పనుల నిర్వహణ, కార్మికుల వేతనాల చెల్లింపుల విషయంలో పంచాయతీలు ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నట్లు వార్తలు వచ్చాయి. కరీంనగర్, జగిత్యాల జిల్లాల్లో గ్రామపంచాయతీల విద్యుత్ బకాయిల సమస్య కూడా వెలుగులోకి వచ్చింది.

పంచాయతీల ఆర్థిక స్వావలంబన అవసరం

గ్రామపంచాయతీలు కేవలం ప్రభుత్వ గ్రాంట్లపైనే ఆధారపడకుండా తమ సొంత ఆదాయ వనరులను పెంచుకోవాల్సిన అవసరం ఉందని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. ఇంటి పన్నుల వసూళ్లను పారదర్శకంగా నిర్వహించడం, నీటి పన్నులు, ఇతర ఫీజులను సమర్థంగా వసూలు చేయడం, ఆదాయ వనరులపై సరైన ప్రణాళిక రూపొందించడం ద్వారా ఆర్థిక పరిస్థితిని మెరుగుపరచవచ్చు.

అలాగే కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల నుంచి రావాల్సిన నిధులను సకాలంలో విడుదల చేయడం కూడా అత్యంత కీలకం. పంచాయతీలకు కేటాయించిన నిధులు వాటి అవసరాలకు అనుగుణంగా అందుబాటులో ఉండాలి. నిధుల వినియోగంపై పారదర్శకత, సరైన ఆడిట్ విధానం, సమర్థవంతమైన పరిపాలన ఉంటే గ్రామీణ అభివృద్ధి పనులకు మరింత ఊతం లభిస్తుంది.

గ్రామీణాభివృద్ధికి నిధుల విడుదల కీలకం

గ్రామపంచాయతీలు గ్రామీణ పరిపాలనలో కీలకమైన పాత్ర పోషిస్తాయి. ప్రజలకు అవసరమైన ప్రాథమిక సదుపాయాలను అందించడం నుంచి స్థానిక అభివృద్ధి పనులను నిర్వహించడం వరకు వాటి బాధ్యతలు విస్తృతంగా ఉంటాయి. అలాంటి సంస్థలకు ఆర్థిక వనరులు తగ్గితే గ్రామాల అభివృద్ధి వేగం కూడా మందగించే ప్రమాదం ఉంది.

ప్రస్తుతం తెలంగాణ గ్రామపంచాయతీల ఆదాయాలు, ఖర్చులు తగ్గినట్లు ఆర్బీఐ గణాంకాలు వెల్లడించడంతో ఈ అంశం ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది. ప్రభుత్వాలు నిధుల విడుదలలో జాప్యం లేకుండా చూడటంతో పాటు పంచాయతీల సొంత ఆదాయాన్ని పెంచే చర్యలు తీసుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది.

మొత్తంగా చూస్తే, గ్రామపంచాయతీల ఆర్థిక బలోపేతం లేకుండా గ్రామాల సమగ్ర అభివృద్ధి సాధ్యం కాదు. తాగునీరు, పారిశుద్ధ్యం, రహదారులు వంటి కనీస సదుపాయాలు నిరంతరంగా అందాలంటే పంచాయతీలకు తగిన నిధులు, ఆర్థిక స్వేచ్ఛ, సమర్థవంతమైన పాలన అవసరం. రాబోయే రోజుల్లో ప్రభుత్వం ఈ సమస్యపై ఎలాంటి చర్యలు తీసుకుంటుందో వేచి చూడాలి.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *