టెక్నాలజీ రంగంలో ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) ప్రాధాన్యత రోజురోజుకూ పెరుగుతోంది. ఈ నేపథ్యంలో ఏఐ టెక్నాలజీని విద్య, ఉద్యోగాలు, పరిశ్రమలు, ప్రభుత్వ సేవల్లో విస్తృతంగా ఉపయోగించుకునేందుకు గోవా ప్రభుత్వం కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. గోవా ఏఐ పాలసీ 2026తో పాటు ఐదు ప్రత్యేక పథకాలకు రాష్ట్ర కేబినెట్ ఆమోదం తెలిపింది. 2030 నాటికి 50 వేల మందికి ఏఐ నైపుణ్యాలు, సర్టిఫికేషన్లు అందించాలనేది ప్రభుత్వ ప్రధాన లక్ష్యం. ఈ నిర్ణయం విద్యార్థులు, ఉద్యోగార్థులు, టెక్నాలజీ రంగంలో కెరీర్ నిర్మించుకోవాలనుకునే యువతకు ప్రాధాన్యత కలిగిన పరిణామంగా మారింది.

ఏఐ రంగంలో గోవా ప్రభుత్వం కీలక నిర్ణయం
గోవా రాష్ట్రంలో ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ అభివృద్ధికి ప్రత్యేక ప్రణాళిక రూపొందించారు. ఈ పాలసీ ద్వారా పాఠశాల స్థాయి నుంచి ఉన్నత విద్య వరకు ఏఐ పరిజ్ఞానాన్ని పరిచయం చేయడంతో పాటు ఉద్యోగార్థులకు అవసరమైన సాంకేతిక నైపుణ్యాలను అందించాలని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.
2026 నవంబర్లో రాష్ట్ర కేబినెట్ ఈ పాలసీకి, దాని అమలుకు సంబంధించిన ఐదు ప్రత్యేక పథకాలకు ఆమోదం తెలిపింది. ఏఐ విద్య, పరిశోధన, స్టార్టప్ల అభివృద్ధి, చిన్న వ్యాపారాల్లో ఏఐ వినియోగం, కంప్యూటింగ్ సదుపాయాల విస్తరణ వంటి అంశాలకు ఇందులో ప్రాధాన్యత ఇచ్చారు.
2030 నాటికి 50 వేల మందికి ఏఐ శిక్షణ
ఈ పాలసీలో ముఖ్యమైన లక్ష్యం 2030 నాటికి 50 వేల మందిని ఏఐ నైపుణ్యాలు కలిగిన వారిగా తీర్చిదిద్దడం. ఇందుకోసం విద్యార్థులు, యువత, ఉద్యోగులు, వృత్తి నిపుణులకు వివిధ స్థాయిల్లో శిక్షణ కార్యక్రమాలు నిర్వహించనున్నారు.
ఏఐ ప్రాథమిక పరిజ్ఞానం నుంచి అధునాతన సాంకేతిక నైపుణ్యాల వరకు శిక్షణ అందించేందుకు ప్రణాళిక రూపొందించారు. వర్క్షాప్లు, బూట్క్యాంప్లు, సర్టిఫికేషన్ కోర్సులు, పరిశ్రమలకు అవసరమైన నైపుణ్య శిక్షణ వంటి కార్యక్రమాలు ఇందులో భాగంగా ఉంటాయి.
దీంతో ఏఐ టూల్స్ వినియోగించడం, డేటా విశ్లేషణ, ఏఐ ఆధారిత అప్లికేషన్ల అభివృద్ధి వంటి రంగాల్లో యువతకు పరిజ్ఞానం పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది.
ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో ఏఐ ల్యాబ్లు
విద్యార్థులకు చిన్న వయసు నుంచే ఏఐ టెక్నాలజీపై అవగాహన కల్పించేందుకు గోవా ప్రభుత్వం ప్రత్యేక చర్యలు చేపడుతోంది. ఇందులో భాగంగా గరిష్టంగా 50 ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో దశలవారీగా ఏఐ ల్యాబ్లను ఏర్పాటు చేయాలని నిర్ణయించింది.
అలాగే 500 మంది ఉపాధ్యాయులకు ప్రత్యేక శిక్షణ ఇవ్వనున్నారు. వీరితో పాటు 100 మంది ఏఐ నిపుణులతో ప్రత్యేక నెట్వర్క్ను ఏర్పాటు చేయాలని ప్రణాళిక రూపొందించారు.
పాఠశాల స్థాయిలో ఏఐ ప్రాథమిక అంశాలను పరిచయం చేయడం ద్వారా విద్యార్థులకు భవిష్యత్తులో అవసరమయ్యే డిజిటల్ నైపుణ్యాలు పెంపొందించడమే ఈ కార్యక్రమం ఉద్దేశం.
కొంకణి భాషలోనూ ఏఐ టెక్నాలజీ
గోవా రాష్ట్ర అధికారిక భాషల్లో ఒకటైన కొంకణి భాషకు కూడా ఈ పాలసీలో ప్రాధాన్యత ఇచ్చారు. కొంకణి భాష కోసం ప్రత్యేక లార్జ్ లాంగ్వేజ్ మోడల్ (LLM) అభివృద్ధి చేయాలని ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
దీంతో పాటు కొంకణి భాషలో మాట్లాడే మాటలను గుర్తించడం, అనువాదం చేయడం వంటి సదుపాయాలను అభివృద్ధి చేయనున్నారు. కేంద్ర ప్రభుత్వ BHASHINI వేదికతో అనుసంధానం చేసుకుని భాషా సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని మెరుగుపరచాలని ప్రణాళిక రూపొందించారు.
ఈ విధమైన టెక్నాలజీ వల్ల స్థానిక భాషల్లో డిజిటల్ సేవలు అందుబాటులోకి రావడానికి అవకాశం ఉంటుంది.
చిన్న వ్యాపారాలకు ఏఐ సహాయం
గోవాలోని చిన్న, మధ్య తరహా పరిశ్రమలు కూడా ఏఐ టెక్నాలజీని ఉపయోగించుకునేలా Udyam AI పథకాన్ని రూపొందించారు.
ఈ పథకం ద్వారా వ్యాపార సంస్థలకు ఏఐ వినియోగంపై సలహాలు, అవసరమైన టెక్నాలజీ టూల్స్, కంప్యూటింగ్ సదుపాయాలు, శిక్షణ అందించనున్నారు. ప్రతి సంవత్సరం కనీసం 200 సూక్ష్మ, చిన్న, మధ్య తరహా వ్యాపార సంస్థలకు సహాయం అందించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు.
వ్యాపారాల్లో పనుల వేగం పెంచడం, ఖర్చులను తగ్గించడం, డేటా ఆధారంగా నిర్ణయాలు తీసుకోవడం వంటి అంశాల్లో ఏఐ టెక్నాలజీ ఉపయోగపడే అవకాశం ఉంది.
ఏఐ స్టార్టప్లకు ప్రోత్సాహం
కొత్తగా ఏఐ ఆధారిత వ్యాపారాలను ప్రారంభించాలనుకునే యువ పారిశ్రామికవేత్తలకు కూడా ఈ పాలసీ ద్వారా ప్రోత్సాహం అందించనున్నారు.
స్టార్టప్లకు ఇంక్యుబేషన్, మెంటరింగ్, ప్రోటోటైప్ అభివృద్ధి, హ్యాకథాన్లు, ప్రభుత్వ విభాగాలతో కలిసి పనిచేసే అవకాశాలు కల్పించనున్నారు.
అలాగే Goa AI Lab పేరుతో ప్రత్యేక ఆవిష్కరణ కేంద్రాన్ని అభివృద్ధి చేయాలని ప్రతిపాదించారు. ఇక్కడ కొత్త ఆలోచనలను పరీక్షించడం, ఏఐ ఆధారిత పరిష్కారాలను రూపొందించడం, పరిశోధనలకు సహకారం అందించడం వంటి కార్యక్రమాలు చేపట్టనున్నారు.
ఏఐ మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధికి ప్రాధాన్యత
ఏఐ అప్లికేషన్ల అభివృద్ధికి అధిక కంప్యూటింగ్ సామర్థ్యం అవసరం. అందుకే గోవా ప్రభుత్వం ప్రత్యేక ఏఐ కంప్యూటింగ్ సదుపాయాలను అందుబాటులోకి తీసుకురావాలని నిర్ణయించింది.
ఈ పథకం ద్వారా సుమారు 100 GPUలకు సమానమైన కంప్యూటింగ్ సామర్థ్యాన్ని భాగస్వామ్య సంస్థల సహకారంతో అందుబాటులోకి తీసుకురావాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు.
ఇది ఏఐ పరిశోధకులు, స్టార్టప్లు, విద్యాసంస్థలు, ప్రభుత్వ విభాగాలకు ఉపయోగపడే అవకాశం ఉంది.
ఐదు ప్రత్యేక పథకాలు ఏమిటి?
గోవా ఏఐ పాలసీ 2026 కింద ప్రధానంగా ఐదు పథకాలను అమలు చేయనున్నారు.
- AI Ready Goa Scheme – పాఠశాలలు, విద్యార్థులు, ఉపాధ్యాయులకు ఏఐ శిక్షణ.
- Konkani AI and Research Excellence Scheme – కొంకణి భాషలో ఏఐ పరిశోధన, భాషా సాంకేతికత అభివృద్ధి.
- Udyam AI Scheme – చిన్న, మధ్య తరహా వ్యాపారాల్లో ఏఐ వినియోగానికి సహాయం.
- Goa AI Startup and Innovation Promotion Scheme – ఏఐ స్టార్టప్లు, కొత్త ఆవిష్కరణలకు ప్రోత్సాహం.
- Goa AI Infrastructure and Compute Access Scheme – ఏఐ పరిశోధన, అభివృద్ధికి కంప్యూటింగ్ సదుపాయాలు.
బడ్జెట్లో ఏఐ శిక్షణకు 60 శాతం కేటాయింపు
ఈ పాలసీ అమలులో నిధుల కేటాయింపునకు కూడా ప్రత్యేక ప్రాధాన్యత ఇచ్చారు. మొత్తం పాలసీ వ్యయంలో 60 శాతం నిధులను ఏఐ శిక్షణ, నైపుణ్యాల అభివృద్ధికి కేటాయించాలని నిర్ణయించారు.
మిగిలిన 20 శాతం ఏఐ స్టార్టప్ల ప్రోత్సాహానికి, మరో 20 శాతం ఏఐ మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధికి కేటాయించనున్నారు. 2026–27 ఆర్థిక సంవత్సరంలో పథకాల అమలుకు రూ.10 కోట్ల నిధులను కేటాయించినట్లు నివేదికలు వెల్లడించాయి. అలాగే ఇన్నోవేషన్ ఫండ్ కింద రూ.250 కోట్ల కేటాయింపును కూడా ప్రభుత్వం ప్రకటించింది.
విద్యార్థులు, ఉద్యోగార్థులకు ఉపయోగం ఏమిటి?
ప్రస్తుతం సాఫ్ట్వేర్, బ్యాంకింగ్, ఆరోగ్యం, విద్య, పరిశ్రమలు, మార్కెటింగ్ వంటి అనేక రంగాల్లో ఏఐ వినియోగం పెరుగుతోంది. ఈ నేపథ్యంలో ఏఐ పరిజ్ఞానం ఉన్నవారికి భవిష్యత్తులో కొత్త ఉద్యోగ అవకాశాలు ఏర్పడే అవకాశం ఉంది.
విద్యార్థులు ఏఐ ప్రాథమిక అంశాలు, డేటా అనలిటిక్స్, మెషిన్ లెర్నింగ్, జనరేటివ్ ఏఐ వంటి టెక్నాలజీలపై అవగాహన పెంచుకోవచ్చు. అయితే ఈ పాలసీ ద్వారా అందరికీ ఉద్యోగాలు లభిస్తాయని ప్రభుత్వం హామీ ఇవ్వలేదు. ఇది ప్రధానంగా నైపుణ్యాల అభివృద్ధి, శిక్షణ, ఆవిష్కరణలకు సంబంధించిన కార్యక్రమం.
ఏఐ రంగంలో కొత్త అవకాశాలకు గోవా ప్రణాళిక
గోవా ఏఐ పాలసీ 2026 ద్వారా విద్యార్థుల నుంచి ఉద్యోగుల వరకు వివిధ వర్గాలకు ఏఐ పరిజ్ఞానాన్ని అందించేందుకు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ప్రయత్నిస్తోంది. ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో ఏఐ ల్యాబ్లు, ఉపాధ్యాయులకు శిక్షణ, కొంకణి భాషలో ఏఐ అభివృద్ధి, స్టార్టప్లకు మద్దతు వంటి చర్యలు ఈ ప్రణాళికలో కీలకంగా నిలుస్తున్నాయి.
2030 నాటికి 50 వేల మందికి ఏఐ నైపుణ్యాలు అందించాలనే లక్ష్యాన్ని ప్రభుత్వం ఎంతవరకు సాధిస్తుందో చూడాలి. ఈ కార్యక్రమాల అమలు ద్వారా గోవాలో ఏఐ విద్య, పరిశోధన, టెక్నాలజీ రంగాల్లో కొత్త అవకాశాలు ఏర్పడే అవకాశం ఉంది.
