DNEWS:సంగారెడ్డి: రబీ (యాసంగి) సీజన్‌లో వరి సాగుకు దూరంగా ఉండాలని సంగారెడ్డి జిల్లా వ్యవసాయ అధికారి (డీఏఓ) శివప్రసాద్ రైతులకు సూచించారు. నీటి లభ్యతపై ఆందోళనలు, భూగర్భ జలాలపై ఒత్తిడి, రానున్న నెలల్లో సాగునీటి కొరత ఏర్పడే అవకాశాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని ఈ సూచన చేసినట్లు తెలుస్తోంది. ఒక్క ఎకరాలో కూడా వరి సాగు చేయవద్దని, అందుబాటులో ఉన్న నీటి వనరులు, నేల స్వభావం, స్థానిక పరిస్థితులకు అనుగుణంగా ప్రత్యామ్నాయ పంటలను ఎంచుకోవాలని రైతులకు సూచిస్తున్నారు.

తెలంగాణలో ఈ యాసంగి సీజన్‌లో నీటి వినియోగాన్ని తగ్గించేందుకు వరి వంటి అధిక నీరు అవసరమయ్యే పంటలకు బదులుగా తక్కువ నీటితో సాగయ్యే పంటలను ప్రోత్సహించాలని వ్యవసాయ శాఖ ఇప్పటికే సూచించింది.

నీటి కొరత నేపథ్యంలో కీలక సూచన

రబీ సీజన్‌లో పంటల సాగుకు నీరు అత్యంత కీలకం. ముఖ్యంగా వరి పంటకు ఇతర పంటలతో పోలిస్తే ఎక్కువ నీరు అవసరమవుతుంది. నాట్లు వేయడం నుంచి పంట కోతకు వచ్చే వరకు పలు దశల్లో నిరంతర నీటి సరఫరా అవసరం. చెరువులు, ప్రాజెక్టులు, బోర్లు, బావులపై ఆధారపడి సాగు చేసే రైతులు నీటి లభ్యతను ముందుగానే అంచనా వేసుకోవాల్సి ఉంటుంది.

ఈ ఏడాది వర్షపాతం లోటు, జలాశయాల్లో నీటి నిల్వలు తగ్గడం వంటి పరిస్థితుల నేపథ్యంలో రబీ పంటల సాగుపై జాగ్రత్తలు అవసరమని అధికారులు చెబుతున్నారు. సాగు ప్రారంభించిన తర్వాత నీరు అందకపోతే రైతులు పెట్టిన పెట్టుబడి నష్టపోయే ప్రమాదం ఉంది. అందుకే నీటి వనరులపై స్పష్టత లేకుండా వరి సాగు చేపట్టవద్దని వ్యవసాయ శాఖ సూచిస్తోంది.

వరి సాగుతో పెరిగే నీటి అవసరం

వరి సాగులో నీటి వినియోగం ఎక్కువగా ఉండటంతో ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో రైతులు ఆలోచించి నిర్ణయం తీసుకోవాల్సిన అవసరం ఉందని వ్యవసాయ అధికారులు సూచిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా బోర్లపై ఆధారపడి సాగు చేసే రైతులు భూగర్భ జలాల పరిస్థితిని పరిశీలించుకోవాలి. ఒకసారి వరి నాట్లు వేసిన తర్వాత పంటకు అవసరమైన నీటిని అందించలేకపోతే దిగుబడిపై తీవ్ర ప్రభావం పడుతుంది.

సాగు మధ్యలో నీటి కొరత ఏర్పడితే మొక్కల పెరుగుదల మందగించడం, పిలకలు తగ్గడం, గింజలు సరిగా నిండకపోవడం వంటి సమస్యలు ఎదురవుతాయి. ఫలితంగా రైతులు పెట్టిన పెట్టుబడికి తగిన దిగుబడి రాకపోవచ్చు. అందువల్ల ముందుగానే నీటి లభ్యతను అంచనా వేసుకుని పంటను ఎంపిక చేసుకోవడం ముఖ్యమని అధికారులు సూచిస్తున్నారు.

ప్రత్యామ్నాయ పంటల వైపు దృష్టి

వరి సాగుకు బదులుగా తక్కువ నీటితో పండించే పంటలను ఎంచుకోవాలని వ్యవసాయ శాఖ సూచిస్తోంది. మొక్కజొన్న, జొన్న, పెసర, మినుము, శనగ, వేరుశనగ, పొద్దుతిరుగుడు వంటి పంటలను స్థానిక పరిస్థితులకు అనుగుణంగా పరిశీలించవచ్చని వ్యవసాయ నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.

సంగారెడ్డి జిల్లాలోని నేలల స్వభావం, వాతావరణ పరిస్థితులు, నీటి వనరుల లభ్యత ప్రాంతాన్ని బట్టి మారుతాయి. అందువల్ల ప్రతి రైతు ఒకే పంటను ఎంపిక చేసుకోవడం కంటే తమ పొలానికి అనుకూలమైన పంట ఏదో తెలుసుకోవాలి. వ్యవసాయ విస్తరణ అధికారులు, మండల వ్యవసాయ అధికారులు, ఏఈఓలను సంప్రదించి విత్తనాల ఎంపిక, విత్తే సమయం, ఎరువుల వినియోగం, పంట సంరక్షణపై సలహాలు తీసుకోవాలి.

గతంలో సంగారెడ్డి జిల్లా వ్యవసాయ అధికారి కే. శివప్రసాద్ కూడా వరి పొలాల్లో ప్రత్యామ్నాయ పంటల సాగుపై సూచనలు చేసినట్లు వార్తా కథనాలు పేర్కొన్నాయి. మొక్కజొన్న, జొన్న, మినుము వంటి పంటలను ముందస్తు యాసంగి సాగుకు పరిశీలించాలని ఆయన సూచించినట్లు సమాచారం.

రైతులు ముందుగానే ప్రణాళిక చేసుకోవాలి

రబీ సీజన్ ప్రారంభానికి ముందే రైతులు పంటల ప్రణాళిక రూపొందించుకోవడం అవసరం. గతంలో ఏ పంట సాగు చేశారు? ఆ పంటకు ఎంత నీరు అవసరమైంది? ప్రస్తుతం బోరు లేదా బావిలో నీటి లభ్యత ఎంత ఉంది? పొలంలో నీటిని నిల్వ చేసుకునే అవకాశం ఉందా? వంటి అంశాలను పరిశీలించాలి.

నీటి వనరులపై పూర్తి భరోసా లేకుండా ఎక్కువ నీరు అవసరమయ్యే పంటలను సాగు చేయడం వల్ల మధ్యలో ఇబ్బందులు తలెత్తవచ్చు. ముఖ్యంగా ఒకటి కంటే ఎక్కువ పంటలు సాగు చేసే రైతులు అందుబాటులో ఉన్న నీటిని ప్రాధాన్యతల ప్రకారం వినియోగించుకోవాలి. తక్కువ నీటితో సాగయ్యే పంటలపై దృష్టి పెట్టడం ద్వారా నీటి వనరులపై ఒత్తిడిని తగ్గించవచ్చు.

ప్రత్యామ్నాయ పంటలకు మార్కెట్ భరోసా అవసరం

వరి సాగు నుంచి ఇతర పంటల వైపు మారాలని అధికారులు సూచిస్తున్నప్పటికీ రైతుల్లో కొన్ని సందేహాలు ఉన్నాయి. వరి పంటకు కొనుగోలు కేంద్రాలు, ప్రభుత్వ సేకరణ విధానం వంటి వ్యవస్థలు ఉండటంతో రైతులకు కొంత మార్కెట్ భరోసా ఉంటుంది. కానీ ప్రత్యామ్నాయ పంటల విషయంలో ధరలు, కొనుగోలు కేంద్రాలు, మార్కెటింగ్ సౌకర్యాలపై స్పష్టత అవసరమని రైతులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.

పప్పుధాన్యాలు, నూనెగింజలు, చిరుధాన్యాలు సాగు చేసినప్పుడు పంటను ఎక్కడ విక్రయించాలి? గిట్టుబాటు ధర లభిస్తుందా? పంటకు అవసరమైన విత్తనాలు, ఎరువులు అందుబాటులో ఉంటాయా? అనే ప్రశ్నలు రైతులను ఆలోచనలో పడేస్తున్నాయి. ప్రత్యామ్నాయ పంటలను ప్రోత్సహించాలంటే వాటి కొనుగోలు, నిల్వ, మార్కెటింగ్‌కు కూడా ప్రభుత్వం తగిన ఏర్పాట్లు చేయాలని రైతు సంఘాలు కోరుతున్నాయి.

విత్తనాల ఎంపికలో జాగ్రత్తలు

ప్రత్యామ్నాయ పంటల సాగుకు మారే రైతులు విత్తనాల ఎంపికలో ప్రత్యేక జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి. నాణ్యమైన ధ్రువీకరించిన విత్తనాలను మాత్రమే కొనుగోలు చేయాలి. విత్తనాలపై ఉన్న లేబుల్, గడువు తేదీ, రకం వివరాలను పరిశీలించాలి. తెలియని వ్యక్తుల నుంచి లేదా అనధికారిక విక్రయదారుల నుంచి విత్తనాలు కొనుగోలు చేయకుండా జాగ్రత్తపడాలి.

పంటకు అనుకూలమైన విత్తే సమయం, విత్తన మోతాదు, వరుసల మధ్య దూరం, ఎరువుల వినియోగం వంటి అంశాలను వ్యవసాయ అధికారుల సూచనల మేరకు పాటించాలి. తక్కువ నీటితో పండే పంట అయినప్పటికీ సరైన సాగు పద్ధతులు పాటించకపోతే ఆశించిన దిగుబడి రాకపోవచ్చు.

నీటి సంరక్షణకు రైతుల సహకారం అవసరం

వ్యవసాయానికి నీరు ఎంత అవసరమో, భవిష్యత్తు అవసరాల కోసం దాన్ని సంరక్షించడం కూడా అంతే ముఖ్యమని అధికారులు చెబుతున్నారు. వర్షపు నీటిని పొలాల్లో నిల్వ చేసుకోవడం, నీటి వృథాను అరికట్టడం, అవసరమైన చోట సూక్ష్మ సేద్య పద్ధతులను వినియోగించడం ద్వారా నీటి వినియోగాన్ని తగ్గించవచ్చు.

డ్రిప్, స్ప్రింక్లర్ వంటి పద్ధతులు కొన్ని పంటలకు ఉపయోగకరంగా ఉంటాయి. అయితే ఏ పంటకు ఏ పద్ధతి అనుకూలమో వ్యవసాయ నిపుణుల సలహా తీసుకోవాలి. భూగర్భ జలాలను విచక్షణారహితంగా వినియోగించకుండా, అందుబాటులో ఉన్న నీటి పరిమాణానికి అనుగుణంగా సాగు చేపట్టాలి.

రైతులకు అవగాహన కల్పించాల్సిన అవసరం

వరి సాగును తగ్గించాలనే సూచనలను రైతులకు కేవలం ప్రకటనల రూపంలో కాకుండా క్షేత్రస్థాయిలో అవగాహన కార్యక్రమాల ద్వారా వివరించాల్సిన అవసరం ఉంది. గ్రామాల్లో రైతు వేదికల ద్వారా సమావేశాలు నిర్వహించి ప్రత్యామ్నాయ పంటల ప్రయోజనాలు, సాగు పద్ధతులు, మార్కెట్ అవకాశాలను తెలియజేయాలి.

ప్రతి గ్రామంలో రైతుల నీటి వనరులు, భూముల స్వభావం, పంటల పరిస్థితులను పరిశీలించి తగిన సూచనలు అందించాలి. ప్రత్యామ్నాయ పంటలకు అవసరమైన విత్తనాలు అందుబాటులో ఉంచడంతో పాటు మార్కెటింగ్ సదుపాయాలపై కూడా అధికారులు స్పష్టత ఇవ్వాలి. అప్పుడు రైతులు ఆచరణలో పంట మార్పిడికి ముందుకు వచ్చే అవకాశం ఉంటుంది.

ముగింపు

సంగారెడ్డి జిల్లా డీఏఓ శివప్రసాద్ రబీలో వరి సాగు చేయవద్దని చేసిన సూచన ప్రస్తుతం నెలకొన్న నీటి పరిస్థితుల నేపథ్యంలో ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది. సాగు ప్రారంభించే ముందు నీటి లభ్యతను అంచనా వేసుకోవడం, తక్కువ నీటితో పండే పంటలను పరిశీలించడం, వ్యవసాయ అధికారుల సలహాలు తీసుకోవడం రైతులకు ప్రయోజనకరంగా ఉంటుంది. అదే సమయంలో ప్రత్యామ్నాయ పంటలకు గిట్టుబాటు ధర, కొనుగోలు సదుపాయాలు, మార్కెట్ భరోసా కల్పించడం కూడా కీలకం. నీటి సంరక్షణతో పాటు రైతుల ఆర్థిక ప్రయోజనాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని అధికారులు సమన్వయంతో చర్యలు తీసుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *