యూపీఎస్సీ సివిల్ సర్వీసెస్ పరీక్ష అంటే దేశంలోనే అత్యంత కఠినమైన పోటీ పరీక్షల్లో ఒకటి. ప్రతి సంవత్సరం లక్షలాది మంది అభ్యర్థులు ఈ పరీక్షకు సిద్ధమవుతుంటారు. అయితే కొందరు మొదటి ప్రయత్నంలోనే విజయం సాధిస్తే, మరికొందరు ఎన్నో అడ్డంకులను అధిగమించి తమ లక్ష్యాన్ని చేరుకుంటారు. అలాంటి వారిలో తెలంగాణలో సుపరిచితమైన ఐఏఎస్ అధికారిణి స్మితా సబర్వాల్ ఒకరు. మొదటి ప్రయత్నంలో UPSC ప్రిలిమ్స్లో అర్హత సాధించలేకపోయిన ఆమె.. నిరాశ చెందకుండా రెండో ప్రయత్నంలో ఆల్ ఇండియా నాలుగో ర్యాంకు సాధించారు. కేవలం 23 ఏళ్ల వయసులోనే ఈ ఘనత సాధించి ఎంతోమంది యువతకు ఆదర్శంగా నిలిచారు.

సైనిక కుటుంబంలో జననం.. హైదరాబాద్లో విద్యాభ్యాసం
స్మితా సబర్వాల్ 1977 జూన్ 19న పశ్చిమ బెంగాల్లోని డార్జిలింగ్లో జన్మించారు. ఆమె తండ్రి కల్నల్ ప్రణబ్ దాస్ భారత సైన్యంలో పనిచేశారు. సైనిక కుటుంబంలో పెరగడం వల్ల చిన్నతనం నుంచే క్రమశిక్షణ, బాధ్యత, సమయపాలన వంటి లక్షణాలు అలవడ్డాయి.
ఆమె విద్యాభ్యాసంలో హైదరాబాద్కు ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. సికింద్రాబాద్లోని సెయింట్ ఆన్స్ హైస్కూల్లో చదువుకున్నారు. ఇంటర్మీడియట్ స్థాయిలో ఐసీఎస్ఈ పరీక్షల్లో ఆల్ ఇండియా స్థాయిలో మొదటి ర్యాంకు సాధించడం ఆమె ప్రతిభకు నిదర్శనం. అనంతరం హైదరాబాద్లోని సెయింట్ ఫ్రాన్సిస్ కాలేజ్ ఫర్ ఉమెన్లో కామర్స్ విభాగంలో డిగ్రీ పూర్తి చేశారు.
మొదటి ప్రయత్నంలో ఎదురైన నిరాశ
చదువులో మంచి ప్రతిభ కనబరిచిన స్మితా సబర్వాల్కు సివిల్ సర్వీసెస్పై ఆసక్తి ఏర్పడింది. ప్రజలకు సేవ చేసే అవకాశం ఉన్న ఉద్యోగంలో చేరాలనే ఆలోచనతో యూపీఎస్సీ పరీక్షకు సిద్ధమయ్యారు.
అయితే ఆమె ప్రయాణం మొదటి ప్రయత్నంలోనే విజయంతో ప్రారంభం కాలేదు. తొలి ప్రయత్నంలో UPSC ప్రిలిమ్స్ పరీక్షలో అర్హత సాధించలేకపోయారు. చాలా మంది అభ్యర్థులు ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో నిరాశ చెంది తమ లక్ష్యాన్ని వదిలేస్తారు. కానీ స్మితా సబర్వాల్ మాత్రం అలా చేయలేదు. తన తప్పులను విశ్లేషించుకుని, మరింత మెరుగైన ప్రణాళికతో రెండో ప్రయత్నానికి సిద్ధమయ్యారు.
రెండో ప్రయత్నంలో ఆల్ ఇండియా నాలుగో ర్యాంకు
మొదటి ప్రయత్నంలో ఎదురైన అనుభవాన్ని పాఠంగా తీసుకున్న ఆమె రెండో ప్రయత్నంలో మరింత ఆత్మవిశ్వాసంతో పరీక్ష రాశారు. 2000 సంవత్సరంలో జరిగిన UPSC సివిల్ సర్వీసెస్ పరీక్షలో ఆల్ ఇండియా నాలుగో ర్యాంకు సాధించారు.
ఆ సమయంలో ఆమె వయసు కేవలం 23 సంవత్సరాలు. ఇంత చిన్న వయసులోనే దేశవ్యాప్తంగా నాలుగో ర్యాంకు సాధించడం ఆమెకు ప్రత్యేక గుర్తింపును తెచ్చిపెట్టింది. అనంతరం 2001 బ్యాచ్కు చెందిన తెలంగాణ క్యాడర్ ఐఏఎస్ అధికారిణిగా పరిపాలనా సేవల్లోకి ప్రవేశించారు.
రోజుకు ఎన్ని గంటలు చదివేవారంటే?
సాధారణంగా UPSC అభ్యర్థులు రోజుకు 10 నుంచి 14 గంటలు చదవాలని భావిస్తుంటారు. కానీ స్మితా సబర్వాల్ తన అనుభవంలో రోజుకు ఐదు నుంచి ఆరు గంటలకు మించి చదవడం తనకు సాధ్యం కాదని ఒక ఇంటర్వ్యూలో తెలిపారు.
ఆమె డిగ్రీ మూడో సంవత్సరం నుంచే సివిల్ సర్వీసెస్ పరీక్షకు సిద్ధమవడం ప్రారంభించారు. డిగ్రీ పూర్తయిన తర్వాత ఏడు నుంచి ఎనిమిది నెలల పాటు పూర్తిస్థాయిలో చదువుపై దృష్టి పెట్టారు. ఎక్కువ గంటలు పుస్తకాల ముందు కూర్చోవడం కంటే చదివే సమయంలో ఏకాగ్రత, ప్రణాళిక, విషయాలపై స్పష్టత ముఖ్యమని ఆమె అనుభవం తెలియజేస్తుంది.
UPSC అభ్యర్థులకు ఆమె ఇచ్చిన ముఖ్యమైన సలహా
2024లో న్యూ ఇండియన్ ఎక్స్ప్రెస్కు ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో స్మితా సబర్వాల్ సివిల్ సర్వీసెస్ అభ్యర్థులకు పలు సూచనలు చేశారు.
ఒకే పరీక్షపై అతిగా ఆశలు పెట్టుకుని మానసిక ఒత్తిడికి గురికావద్దని సూచించారు. నిజంగా సివిల్ సర్వీసెస్లో చేరాలనే ఆసక్తి ఉంటే రెండు మంచి ప్రయత్నాలు చేయాలని, ఆ తర్వాత ఇతర కెరీర్ అవకాశాలను కూడా పరిశీలించాలని అభిప్రాయపడ్డారు.
ప్రస్తుత కాలంలో ప్రతిభను నిరూపించుకోవడానికి అనేక రంగాలు ఉన్నాయని, ఒకే పరీక్షను జీవితంలో అంతిమ లక్ష్యంగా భావించకూడదని ఆమె సూచించారు.
పరిపాలనా రంగంలోనూ ప్రత్యేక గుర్తింపు
యూపీఎస్సీలో విజయం సాధించిన తర్వాత స్మితా సబర్వాల్ వివిధ పరిపాలనా బాధ్యతలు నిర్వహించారు. తెలంగాణలో పలు ప్రాంతాల్లో పనిచేస్తూ ప్రజా సమస్యలు, అభివృద్ధి కార్యక్రమాలు, మౌలిక సదుపాయాలు, మహిళల భద్రత, ఆరోగ్యం వంటి అంశాలపై దృష్టి పెట్టారు.
వరంగల్ మున్సిపల్ కమిషనర్గా పనిచేసిన సమయంలో ‘ఫండ్ యువర్ సిటీ’ కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించారు. ఈ కార్యక్రమం ద్వారా ప్రజల భాగస్వామ్యంతో నగరంలో ట్రాఫిక్ జంక్షన్లు, బస్స్టాప్లు, పార్కులు వంటి మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధికి ప్రోత్సాహం లభించింది.
తెలంగాణ ఏర్పడిన తర్వాత ముఖ్యమంత్రి కార్యాలయంలోనూ కీలక బాధ్యతలు నిర్వహించారు. మహిళలు, పిల్లల ఆరోగ్యం, పోషకాహారం వంటి అంశాలపై విధానపరమైన పనుల్లో భాగస్వాములయ్యారు.
చదువుతో పాటు ఇతర ఆసక్తులకూ ప్రాధాన్యత
స్మితా సబర్వాల్కు చదువుతో పాటు సంగీతం, క్రీడలు, తోటపని వంటి అంశాలపై కూడా ఆసక్తి ఉంది. ఆమె హిందుస్తానీ శాస్త్రీయ సంగీతంలో శిక్షణ పొందారు. ఖాళీ సమయంలో సంగీతం వినడం, ఇంటి టెర్రస్ గార్డెన్లో సమయం గడపడం ఇష్టమని ఇంటర్వ్యూలో వెల్లడించారు.
వృత్తిపరమైన బాధ్యతలతో పాటు వ్యక్తిగత ఆసక్తులకు కూడా సమయం కేటాయించడం వల్ల మానసిక ప్రశాంతత లభిస్తుందని ఆమె జీవనశైలి తెలియజేస్తుంది.
UPSCకి సిద్ధమయ్యే విద్యార్థులు ఆమె నుంచి నేర్చుకోవాల్సిన 5 విషయాలు
1. అపజయానికి భయపడకూడదు: మొదటి ప్రయత్నంలో విజయం రాకపోయినా ప్రయత్నాన్ని వదులుకోకూడదు. చేసిన తప్పులను గుర్తించి సరిదిద్దుకోవాలి.
2. ప్రణాళికతో చదవాలి: రోజుకు ఎన్ని గంటలు చదివామన్నదానికంటే ఎంతవరకు అర్థం చేసుకున్నామన్నది ముఖ్యం.
3. వార్తాపత్రికలు చదవాలి: దేశంలో, ప్రపంచంలో జరుగుతున్న పరిణామాలపై అవగాహన పెంచుకోవాలి. UPSC సన్నద్ధతలో కరెంట్ అఫైర్స్కు ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి.
4. సమయాన్ని సరిగ్గా ఉపయోగించుకోవాలి: చదువు, విశ్రాంతి, ఆరోగ్యం మధ్య సమతుల్యత పాటించాలి.
5. ప్రత్యామ్నాయ కెరీర్ అవకాశాలను కూడా పరిశీలించాలి: UPSC విజయం సాధించడమే జీవితంలో ఏకైక మార్గం కాదని గుర్తుంచుకోవాలి. ఇతర రంగాల్లోనూ మంచి అవకాశాలు ఉన్నాయి.
ముగింపు
స్మితా సబర్వాల్ ప్రయాణం ప్రతి పోటీ పరీక్ష అభ్యర్థికి ఒక మంచి పాఠం. మొదటి ప్రయత్నంలో ఎదురైన అపజయం ఆమె లక్ష్యాన్ని ఆపలేకపోయింది. రెండో ప్రయత్నంలో ఆల్ ఇండియా నాలుగో ర్యాంకు సాధించి తన పట్టుదలను నిరూపించారు. ఆమె ప్రయాణం చెప్పే ముఖ్యమైన విషయం ఒక్కటే.. అపజయం ఎదురైనప్పుడు వెనక్కి తగ్గకుండా, మన లోపాలను సరిదిద్దుకుంటూ ముందుకు సాగితే విజయానికి మార్గం ఏర్పడుతుంది. UPSCకి సిద్ధమవుతున్న విద్యార్థులు ఆమె అనుభవాల నుంచి స్ఫూర్తి పొందవచ్చు.
