
DNEWS:హైదరాబాద్: తెలంగాణ రాష్ట్రంలో గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఉపాధి హామీ పనులకు భారీగా స్పందన లభిస్తోంది. వ్యవసాయ పనులు తగ్గడం, వర్షాభావ పరిస్థితులు, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఉపాధి అవకాశాలు తగ్గిపోవడం వంటి కారణాలతో పెద్ద సంఖ్యలో కూలీలు ఉపాధి హామీ పనుల వైపు మొగ్గు చూపుతున్నారు. ఈ క్రమంలో రాష్ట్రంలో ఒకే రోజులో ఐదు లక్షల మందికి పైగా కూలీలకు ఉపాధి కల్పించడం విశేషంగా మారింది. ఈ విషయంలో నల్లగొండ జిల్లా రాష్ట్రంలోనే మొదటి స్థానంలో నిలిచింది.
నవంబర్ 3, 2026న రాష్ట్రవ్యాప్తంగా మొత్తం 5,00,166 మందికి ఉపాధి కల్పించినట్లు పంచాయతీరాజ్, గ్రామీణాభివృద్ధి శాఖ వెల్లడించింది. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఉపాధి పనులకు పెరుగుతున్న డిమాండ్కు ఈ గణాంకాలు అద్దం పడుతున్నాయి. ముఖ్యంగా గత ఏడాదితో పోలిస్తే ఈసారి కూలీల హాజరు గణనీయంగా పెరగడం అధికారులను కూడా ఆశ్చర్యానికి గురిచేస్తోంది.
ఒక్కరోజులో ఐదు లక్షల మందికి ఉపాధి
తెలంగాణలో గ్రామీణ ఉపాధి పనుల అమలులో తాజాగా కీలక పరిణామం చోటుచేసుకుంది. రాష్ట్రవ్యాప్తంగా వేలాది గ్రామాల్లో ఉపాధి పనులు కొనసాగుతుండగా, నవంబర్ 3వ తేదీన ఒక్కరోజులోనే 5,00,166 మందికి పని కల్పించారు. ఈ సంఖ్య గతంలో నమోదైన 2.54 లక్షల మంది హాజరు రికార్డుతో పోలిస్తే దాదాపు రెట్టింపు.
రాష్ట్రంలోని 31 గ్రామీణ జిల్లాల పరిధిలో మొత్తం 59,861 పనులు కొనసాగుతున్నట్లు, వీటి కోసం 1,31,142 మస్టర్ రోల్స్ నమోదు చేసినట్లు సంబంధిత శాఖ గణాంకాలు వెల్లడించాయి. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఉపాధి పనులను వేగవంతం చేయడం, పని కోరిన వారికి అవకాశాలు కల్పించడం ద్వారా ఈ స్థాయిలో ఉపాధి కల్పించినట్లు నివేదికలు పేర్కొన్నాయి.
నల్లగొండ జిల్లాకు మొదటి స్థానం
రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ఉపాధి హామీ పనులకు హాజరైన కూలీల సంఖ్యను పరిశీలిస్తే నల్లగొండ జిల్లా అగ్రస్థానంలో నిలిచింది. ఈ జిల్లాలో ఏకంగా 53,280 మంది కూలీలు ఉపాధి పనులకు హాజరయ్యారు. రాష్ట్రంలోని ఇతర జిల్లాలతో పోలిస్తే నల్లగొండలో అత్యధికంగా కూలీలు పని చేయడం ప్రత్యేకంగా నిలిచింది.
జిల్లాల వారీగా నమోదైన కూలీల సంఖ్య ఇలా ఉంది:
| జిల్లా | కూలీల హాజరు |
|---|---|
| నల్లగొండ | 53,280 |
| మెదక్ | 27,296 |
| సిద్దిపేట | 23,845 |
| వికారాబాద్ | 23,731 |
| సంగారెడ్డి | 22,222 |
| కామారెడ్డి | 21,178 |
| జగిత్యాల | 18,918 |
| నిర్మల్ | 18,300 |
ఈ గణాంకాలను బట్టి నల్లగొండ జిల్లా రెండో స్థానంలో ఉన్న మెదక్ కంటే దాదాపు రెట్టింపు మంది కూలీల హాజరును నమోదు చేసింది. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో వ్యవసాయ పనులు తగ్గిన సమయంలో ఉపాధి హామీ పనులు ప్రజలకు ఎంతగానో ఉపయోగపడుతున్నాయని ఈ పరిస్థితి సూచిస్తోంది. Deccan Chronicle+1
గత ఏడాదితో పోలిస్తే భారీగా పెరిగిన హాజరు
ఉపాధి హామీ పనులకు కూలీల హాజరు పెరగడానికి సంబంధించిన మరో ఆసక్తికరమైన విషయం అక్టోబర్ నెల గణాంకాల్లో కనిపిస్తోంది. 2025 అక్టోబర్ నెలలో రాష్ట్రంలో రోజువారీ సగటు కూలీల హాజరు కేవలం 24,750 మంది మాత్రమే ఉండగా, 2026 అక్టోబర్లో ఈ సంఖ్య 2.16 లక్షలకు చేరింది.
అంటే గత ఏడాదితో పోలిస్తే ఈసారి రోజువారీ సగటు హాజరు దాదాపు 8.7 రెట్లు పెరిగింది. అక్టోబర్ 2026లో ఒక రోజున 2,54,812 మంది కూలీలు పనులకు హాజరై అప్పటివరకు నమోదైన రికార్డును సృష్టించారు. ఆ తర్వాత నవంబర్ 3న 5,00,166 మందికి ఉపాధి కల్పించినట్లు శాఖ వెల్లడించింది.
ఇక్కడ ఒక విషయం గమనించాలి. వార్తా శీర్షికల్లో 15 రెట్లు పెరిగిందని పేర్కొన్నప్పటికీ, అందుబాటులో ఉన్న అక్టోబర్ సగటు గణాంకాల ప్రకారం పెరుగుదల 8.7 రెట్లు. కాబట్టి 15 రెట్లు అనే సంఖ్యకు ప్రత్యేకమైన అధికారిక గణాంకం అందుబాటులో లేకుండా దానిని నిర్ధారిత వాస్తవంగా పేర్కొనడం సరికాదు.
ఉపాధి పనుల వైపు కూలీలు ఎందుకు మొగ్గు చూపుతున్నారు?
తెలంగాణలో ఉపాధి హామీ పనులకు డిమాండ్ పెరగడానికి ప్రధాన కారణాల్లో వర్షాభావ పరిస్థితులు ఒకటిగా కనిపిస్తున్నాయి. ఈ ఏడాది వర్షపాతం సాధారణ స్థాయిలో లేకపోవడంతో అనేక ప్రాంతాల్లో వ్యవసాయ కార్యకలాపాలు ఆశించిన స్థాయిలో సాగలేదు. పంటల సాగు తగ్గడం, వ్యవసాయ పనులు అందుబాటులో లేకపోవడం వల్ల వ్యవసాయ కూలీలకు ఆదాయ అవకాశాలు తగ్గాయి.
సాధారణంగా వానాకాలం, యాసంగి సీజన్లలో వ్యవసాయ పనుల ద్వారా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లోని కూలీలకు ఉపాధి లభిస్తుంది. పొలాల్లో నాట్లు వేయడం, కలుపు తీయడం, పంటల కోత వంటి పనులతో కుటుంబాలకు ఆదాయం సమకూరుతుంది. అయితే వర్షాలు సరిగా కురవకపోవడం, సాగు విస్తీర్ణం తగ్గడం వంటి పరిస్థితుల్లో కూలీలకు పనులు దొరకడం కష్టమవుతుంది.
ఇలాంటి సమయంలో ఉపాధి హామీ పనులు గ్రామీణ కుటుంబాలకు ప్రత్యామ్నాయ ఆదాయ మార్గంగా మారుతున్నాయి. ముఖ్యంగా రోజువారీ కూలీపై ఆధారపడే కుటుంబాలు ఈ పథకం ద్వారా కొంత ఆర్థిక భరోసా పొందుతున్నాయి.
ఎల్నినో ప్రభావం కూడా ఒక కారణమేనా?
ఈ ఏడాది తెలంగాణలో నెలకొన్న వర్షాభావ పరిస్థితులకు ఎల్నినో వాతావరణ పరిస్థితులు కూడా ఒక కారణంగా నివేదికలు పేర్కొంటున్నాయి. పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతల్లో చోటుచేసుకునే మార్పులు ప్రపంచవ్యాప్తంగా వాతావరణ వ్యవస్థలపై ప్రభావం చూపుతాయి. ఎల్నినో పరిస్థితులు ఏర్పడినప్పుడు భారతదేశంలో రుతుపవనాలపై కూడా ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంటుంది.
ఈ నేపథ్యంలో తెలంగాణలో వ్యవసాయ కార్యకలాపాలు తగ్గడం, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో కూలీలకు ప్రత్యామ్నాయ ఉపాధి అవసరం పెరగడం వంటి పరిణామాలు చోటుచేసుకున్నాయి. రాష్ట్రంలో ఉపాధి హామీ పనులకు పెరిగిన డిమాండ్కు వర్షాభావం ప్రధాన కారణంగా కనిపిస్తోందని సంబంధిత వార్తా నివేదికలు పేర్కొన్నాయి.
గత ఐదేళ్ల గణాంకాలు ఏం చెబుతున్నాయి?
అక్టోబర్ నెలలో నమోదైన రోజువారీ సగటు కూలీల హాజరును గత ఐదేళ్లతో పోల్చి చూస్తే ఈ ఏడాది పెరుగుదల ఎంత ఎక్కువగా ఉందో అర్థమవుతుంది.
| సంవత్సరం | రోజువారీ సగటు హాజరు |
|---|---|
| 2021 | 1.28 లక్షలు |
| 2022 | 80,000 |
| 2023 | 1.23 లక్షలు |
| 2024 | 32,000 |
| 2025 | 24,750 |
| 2026 | 2.16 లక్షలు |
2021లో రోజుకు సగటున 1.28 లక్షల మంది ఉపాధి పనులకు హాజరయ్యారు. 2022లో ఈ సంఖ్య 80 వేలకు తగ్గింది. 2023లో మళ్లీ 1.23 లక్షలకు పెరిగినప్పటికీ, 2024లో 32 వేలకు, 2025లో 24,750 మందికి పడిపోయింది. అయితే 2026 అక్టోబర్లో మాత్రం రోజువారీ సగటు హాజరు 2.16 లక్షలకు చేరుకోవడం గమనార్హం.
ఈ గణాంకాలు గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఉపాధి అవసరం ఎంతగా పెరిగిందో తెలియజేస్తున్నాయి.
కూలీలకు ఉపాధి కల్పించడంపై మంత్రి సీతక్క దృష్టి
రాష్ట్రంలో ఉపాధి హామీ పనులకు పెరుగుతున్న డిమాండ్ నేపథ్యంలో పంచాయతీరాజ్, గ్రామీణాభివృద్ధి శాఖ మంత్రి దనసరి అనసూయ (సీతక్క) అధికారులకు పలు సూచనలు చేసినట్లు వార్తా నివేదికలు వెల్లడించాయి.
పని కావాలని దరఖాస్తు చేసుకున్న గ్రామీణ కుటుంబాలకు ఆలస్యం లేకుండా ఉపాధి కల్పించాలని ఆమె అధికారులను ఆదేశించారు. అర్హులైన వారికి కొత్త జాబ్ కార్డులు జారీ చేయడంలో జాప్యం చేయకూడదని, దరఖాస్తు చేసుకున్న 15 రోజుల్లోగా ప్రక్రియ పూర్తి చేయాలని సూచించినట్లు అక్టోబర్లో వచ్చిన నివేదికలు పేర్కొన్నాయి.
అలాగే క్షేత్రస్థాయిలో అధికారులు నిరంతరం పర్యటిస్తూ ఉపాధి పనుల అమలును పరిశీలించాలని, కూలీల సమస్యలను ఎప్పటికప్పుడు పరిష్కరించాలని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. ఉపాధి పనుల ద్వారా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఆదాయ అవకాశాలు పెంచడమే కాకుండా గ్రామాల అభివృద్ధికి ఉపయోగపడే శాశ్వత ఆస్తులను కూడా సృష్టించాలనే లక్ష్యంతో చర్యలు చేపడుతున్నారు.
ఉపాధి పనులతో గ్రామాలకు కలిగే ప్రయోజనాలేమిటి?
ఉపాధి హామీ పథకం కేవలం కూలీలకు రోజువారీ వేతనం అందించే కార్యక్రమం మాత్రమే కాదు. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో మౌలిక సదుపాయాలను మెరుగుపరచడానికి కూడా ఇది ఉపయోగపడుతుంది.
ఈ పథకం కింద చేపట్టే పనుల్లో ముఖ్యంగా:
- గ్రామాల్లో నీటి సంరక్షణ పనులు.
- చెరువులు, కుంటల అభివృద్ధి.
- వర్షపు నీటిని నిల్వ చేసే నిర్మాణాలు.
- భూగర్భ జలాల పెంపునకు అవసరమైన పనులు.
- గ్రామీణ రహదారులు, కాలువల అభివృద్ధి.
- భూమి అభివృద్ధి, పర్యావరణ పరిరక్షణ పనులు.
ఇలాంటి పనుల వల్ల ఒకవైపు గ్రామీణ కూలీలకు ఉపాధి లభిస్తుండగా, మరోవైపు గ్రామాల్లో భవిష్యత్తులో ఉపయోగపడే ఆస్తులు ఏర్పడతాయి. ముఖ్యంగా వర్షాభావ పరిస్థితులు ఎదుర్కొనే ప్రాంతాల్లో నీటి సంరక్షణ పనులకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం వల్ల రైతులకు కూడా ప్రయోజనం కలిగే అవకాశం ఉంటుంది.
కూలీలు తెలుసుకోవాల్సిన ముఖ్యమైన విషయాలు
ఉపాధి హామీ పనులు చేయాలనుకునే గ్రామీణ కుటుంబాలు తమ జాబ్ కార్డుల వివరాలను సరిచూసుకోవాలి. కుటుంబంలో పని చేయడానికి ఆసక్తి ఉన్న వయోజన సభ్యుల వివరాలు నమోదు అయి ఉన్నాయో లేదో పరిశీలించుకోవాలి.
పని అవసరమైనప్పుడు సంబంధిత గ్రామ పంచాయతీ కార్యాలయం లేదా గ్రామీణ ఉపాధి హామీ సిబ్బందిని సంప్రదించి పని కోసం దరఖాస్తు చేసుకోవచ్చు. పని చేసిన తర్వాత తమ హాజరు మస్టర్ రోల్లో సక్రమంగా నమోదైందో లేదో తెలుసుకోవాలి. అలాగే పని దినాలు, వేతన చెల్లింపుల వివరాలను కూడా పరిశీలించుకోవాలి.
కూలీలు తమ బ్యాంకు ఖాతా వివరాలు, ఆధార్ అనుసంధానం వంటి అవసరమైన వివరాలు సక్రమంగా ఉన్నాయో లేదో చూసుకోవడం మంచిది. ఏవైనా సమస్యలు ఎదురైతే సంబంధిత అధికారులకు ఫిర్యాదు చేయవచ్చు.
రాబోయే రోజుల్లో మరింత పెరగనున్న ఉపాధి డిమాండ్?
ప్రస్తుతం తెలంగాణలో వ్యవసాయ రంగంలో నెలకొన్న పరిస్థితులను పరిశీలిస్తే రాబోయే రోజుల్లో కూడా ఉపాధి హామీ పనులకు డిమాండ్ కొనసాగే అవకాశం ఉంది. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో వ్యవసాయ పనులు అందుబాటులో లేని కుటుంబాలకు ఈ పథకం ఎంతో ముఖ్యమైనదిగా మారుతోంది.
అయితే కూలీల సంఖ్య పెరగడం మాత్రమే కాకుండా వారికి సకాలంలో పని కల్పించడం, చేసిన పనికి తగిన వేతనం చెల్లించడం, పనుల నాణ్యతను పర్యవేక్షించడం కూడా అంతే ముఖ్యం. అధికారులు ఈ అంశాలపై ప్రత్యేక దృష్టి పెట్టాల్సిన అవసరం ఉంది.
మొత్తానికి తెలంగాణలో ఉపాధి హామీ పనులకు లభిస్తున్న భారీ స్పందన గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఉపాధి అవసరాలు పెరిగాయని స్పష్టం చేస్తోంది. ఐదు లక్షల మందికి పైగా ఒకే రోజులో ఉపాధి కల్పించడం రాష్ట్రంలో కీలక పరిణామంగా నిలిచింది. ముఖ్యంగా 53,280 మంది కూలీలతో నల్లగొండ జిల్లా మొదటి స్థానంలో నిలవడం విశేషం. రాబోయే రోజుల్లో ఈ కార్యక్రమం ద్వారా మరింత మందికి ఉపాధి కల్పించి గ్రామీణ కుటుంబాలకు ఆర్థిక భరోసా అందించడమే ప్రభుత్వానికి కీలక సవాలుగా మారనుంది.
