
ఇప్పటివరకు ఏదైనా వెబ్సైట్ లేదా యాప్లో లాగిన్ కావాలంటే యూజర్ నేమ్, పాస్వర్డ్ తప్పనిసరిగా అవసరమయ్యేవి. పాస్వర్డ్ మర్చిపోతే మళ్లీ రీసెట్ చేసుకోవాల్సిన పరిస్థితి ఉండేది. అంతేకాదు, ఒకే పాస్వర్డ్ను చాలా వెబ్సైట్లలో ఉపయోగించడం వల్ల వ్యక్తిగత సమాచారం ప్రమాదంలో పడే అవకాశాలు కూడా ఉన్నాయి. అయితే ఇప్పుడు టెక్నాలజీ ప్రపంచంలో ఈ పరిస్థితిని మార్చే కొత్త విధానం అందుబాటులోకి వచ్చింది. అదే పాస్కీస్ (Passkeys) టెక్నాలజీ.
ఈ టెక్నాలజీ సహాయంతో ప్రతిసారీ పాస్వర్డ్ టైప్ చేయకుండానే మీ మొబైల్ ఫోన్లో ఫింగర్ప్రింట్, ఫేస్ అన్లాక్ లేదా స్క్రీన్ లాక్ పిన్ ఉపయోగించి అకౌంట్లోకి ప్రవేశించవచ్చు. వినడానికి ఆశ్చర్యంగా ఉన్నా, ఇప్పటికే అనేక టెక్ కంపెనీలు ఈ విధానాన్ని అందుబాటులోకి తీసుకొచ్చాయి. మరి అసలు పాస్వర్డ్ లేకుండా లాగిన్ ఎలా సాధ్యమవుతుంది? దీని వెనుక ఉన్న సాంకేతికత ఏమిటి? ఇది నిజంగా సురక్షితమేనా? తెలుసుకుందాం.
పాస్కీస్ అంటే ఏమిటి?
పాస్కీస్ అనేది సంప్రదాయ పాస్వర్డ్లకు ప్రత్యామ్నాయంగా రూపొందించిన ఆధునిక లాగిన్ విధానం. ఇందులో వినియోగదారులు ప్రతి వెబ్సైట్కు ప్రత్యేకమైన పాస్వర్డ్ను గుర్తుంచుకోవాల్సిన అవసరం ఉండదు. బదులుగా తమ ఫోన్, కంప్యూటర్ లేదా ఇతర అనుకూల పరికరంలో భద్రపరిచిన డిజిటల్ క్రెడెన్షియల్ ద్వారా గుర్తింపును నిర్ధారించుకోవచ్చు.
సాధారణంగా మనం ఒక వెబ్సైట్లో అకౌంట్ సృష్టించినప్పుడు పాస్వర్డ్ను టైప్ చేస్తాం. ఆ పాస్వర్డ్ను గుర్తుంచుకోవాలి. కానీ పాస్కీస్ విధానంలో లాగిన్ సమయంలో మీ పరికరం ద్వారా మీ గుర్తింపును నిర్ధారించుకుంటారు. ఫింగర్ప్రింట్, ఫేస్ రికగ్నిషన్ లేదా పరికరం స్క్రీన్ లాక్ పిన్ ఇందుకు ఉపయోగపడతాయి.
ఈ టెక్నాలజీని FIDO Alliance, World Wide Web Consortium (W3C) వంటి సంస్థలు రూపొందించిన ప్రమాణాల ఆధారంగా అభివృద్ధి చేశారు. Google, Apple, Microsoft వంటి టెక్ సంస్థలు కూడా పాస్కీస్కు మద్దతు ఇస్తున్నాయి.
పాస్వర్డ్ లేకుండా లాగిన్ ఎలా పనిచేస్తుంది?
పాస్కీస్ టెక్నాలజీ వెనుక పబ్లిక్ కీ క్రిప్టోగ్రఫీ (Public Key Cryptography) అనే భద్రతా విధానం ఉంటుంది. ఇందులో రెండు డిజిటల్ కీలు ఉపయోగిస్తారు. వాటిని పబ్లిక్ కీ (Public Key), ప్రైవేట్ కీ (Private Key) అంటారు.
1. ప్రైవేట్ కీ (Private Key):
మీ పరికరంలో భద్రంగా నిల్వ ఉండే కీలకమైన డిజిటల్ కీ ఇది. సాధారణంగా ఇది పరికరంలోని సెక్యూరిటీ వ్యవస్థ ద్వారా రక్షించబడుతుంది. వెబ్సైట్కు ఈ ప్రైవేట్ కీని పంపించరు.
2. పబ్లిక్ కీ (Public Key):
ఇది వెబ్సైట్ లేదా యాప్ సర్వర్ వద్ద భద్రపరచబడుతుంది. మీ లాగిన్ ప్రయత్నం నిజమైనదా కాదా అని ధృవీకరించడానికి ఇది ఉపయోగపడుతుంది.
మీరు మొదటిసారి పాస్కీ సృష్టించినప్పుడు మీ పరికరం ఈ రెండు కీలను తయారు చేస్తుంది. ప్రైవేట్ కీ మీ పరికరంలోనే ఉంటుంది. పబ్లిక్ కీ మాత్రం సంబంధిత వెబ్సైట్కు అందుతుంది.
తర్వాత మీరు లాగిన్ కావాలనుకున్నప్పుడు వెబ్సైట్ మీ పరికరానికి ఒక ప్రత్యేకమైన డిజిటల్ ఛాలెంజ్ను పంపిస్తుంది. మీ పరికరం ప్రైవేట్ కీ సహాయంతో దానికి సమాధానం తయారు చేసి తిరిగి పంపుతుంది. సర్వర్ తన దగ్గర ఉన్న పబ్లిక్ కీతో దాన్ని ధృవీకరిస్తుంది. ఈ ప్రక్రియ విజయవంతమైతే మీరు అకౌంట్లోకి ప్రవేశించవచ్చు.
ఫింగర్ప్రింట్తో లాగిన్ ఎలా సాధ్యం?
ఉదాహరణకు మీరు ఒక వెబ్సైట్లో పాస్కీ సృష్టించారని అనుకుందాం. తర్వాతి సారి ఆ వెబ్సైట్ ఓపెన్ చేసి లాగిన్ బటన్ నొక్కినప్పుడు మీ ఫోన్ ఫింగర్ప్రింట్ అడగవచ్చు.
మీ వేలిముద్రను పరికరం ధృవీకరిస్తుంది. అది సరైనదైతే పరికరంలోని ప్రైవేట్ కీని ఉపయోగించి డిజిటల్ ధృవీకరణ జరుగుతుంది. ఆ తర్వాత వెబ్సైట్ మిమ్మల్ని గుర్తించి అకౌంట్లోకి అనుమతిస్తుంది.
ఇక్కడ ఒక ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే మీ ఫింగర్ప్రింట్ చిత్రాన్ని వెబ్సైట్కు పంపించాల్సిన అవసరం లేదు. బయోమెట్రిక్ వివరాలను సాధారణంగా పరికరంలోని సురక్షిత వ్యవస్థే ధృవీకరిస్తుంది. వెబ్సైట్కు అందేది క్రిప్టోగ్రాఫిక్ ధృవీకరణ మాత్రమే.
పాస్కీస్ వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలు ఏమిటి?
1. పాస్వర్డ్ గుర్తుంచుకోవాల్సిన అవసరం తగ్గుతుంది
ప్రతి అకౌంట్కు ప్రత్యేకమైన పాస్వర్డ్ గుర్తుంచుకోవడం కష్టమైన పని. పాస్కీస్తో ఈ సమస్య తగ్గుతుంది. ఫోన్లోని ఫింగర్ప్రింట్ లేదా ఫేస్ అన్లాక్తోనే లాగిన్ చేయవచ్చు.
2. ఫిషింగ్ దాడుల నుంచి మెరుగైన రక్షణ
నకిలీ వెబ్సైట్ల ద్వారా పాస్వర్డ్లను దొంగిలించడం ఫిషింగ్ దాడుల్లో సాధారణ పద్ధతి. పాస్కీస్ మాత్రం అసలు వెబ్సైట్ డొమైన్తో అనుసంధానమై పనిచేస్తాయి. అందువల్ల నకిలీ వెబ్సైట్లో అసలు సైట్ కోసం రూపొందించిన పాస్కీ సాధారణంగా పనిచేయదు.
3. పాస్వర్డ్ దొంగతనం ప్రమాదం తగ్గుతుంది
సంప్రదాయ పాస్వర్డ్లను ఇతరులు తెలుసుకుంటే అకౌంట్లోకి ప్రవేశించే అవకాశం ఉంటుంది. పాస్కీస్ విధానంలో ప్రైవేట్ కీ పరికరంలోనే ఉండటం వల్ల దాన్ని సాధారణ పాస్వర్డ్లా కాపీ చేసి ఉపయోగించడం కష్టం.
4. వేగంగా లాగిన్ కావచ్చు
ప్రతిసారీ పొడవైన పాస్వర్డ్ టైప్ చేయాల్సిన అవసరం ఉండదు. పరికరాన్ని ధృవీకరించడం ద్వారా వేగంగా లాగిన్ అవ్వవచ్చు.
5. ప్రతి వెబ్సైట్కు ప్రత్యేకమైన భద్రత
పాస్కీ సాధారణంగా నిర్దిష్ట వెబ్సైట్ లేదా సేవకు అనుసంధానమై ఉంటుంది. ఒక వెబ్సైట్లో ఉపయోగించిన పాస్కీని మరో వెబ్సైట్లో ఉపయోగించడం సాధ్యం కాదు.
Google, Apple, Microsoft సంస్థలు ఏం చేస్తున్నాయి?
పాస్కీస్ టెక్నాలజీని ప్రజలకు అందుబాటులోకి తీసుకురావడంలో ప్రముఖ టెక్ కంపెనీలు కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయి.
Google తన అకౌంట్లలో పాస్కీస్కు మద్దతు అందిస్తోంది. అనుకూల పరికరాల్లో వినియోగదారులు పాస్కీ సృష్టించి ఫింగర్ప్రింట్, ఫేస్ అన్లాక్ లేదా స్క్రీన్ లాక్ ద్వారా లాగిన్ కావచ్చు.
Apple కూడా iPhone, iPad, Mac పరికరాల్లో పాస్కీస్కు మద్దతు అందిస్తోంది. iCloud Keychain ద్వారా అనుకూల పరికరాల మధ్య పాస్కీస్ సమకాలీకరణకు అవకాశం ఉంటుంది.
Microsoft కూడా తన అనుకూల సేవలు, పరికరాల్లో పాస్కీస్ ఆధారిత సైన్-ఇన్ విధానాలను అందిస్తోంది. దీనివల్ల వ్యక్తిగత వినియోగదారులతో పాటు సంస్థల ఉద్యోగులకు కూడా పాస్వర్డ్లపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించే అవకాశం ఏర్పడుతోంది.
అయితే అన్ని వెబ్సైట్లు, యాప్లు ఇంకా పాస్కీస్ను అందించడం లేదు. ఆయా సేవలు ఈ సదుపాయాన్ని ప్రవేశపెట్టినప్పుడే వినియోగదారులు ఉపయోగించగలరు.
పాస్కీస్ పూర్తిగా సురక్షితమేనా?
పాస్కీస్ సంప్రదాయ పాస్వర్డ్లతో పోలిస్తే అనేక భద్రతా ప్రయోజనాలను అందిస్తాయి. ముఖ్యంగా ఫిషింగ్ దాడుల నుంచి రక్షణ విషయంలో ఇవి మెరుగైన విధానంగా గుర్తింపు పొందాయి. అయినప్పటికీ ఏ టెక్నాలజీ కూడా అన్ని రకాల ప్రమాదాల నుంచి పూర్తిగా రక్షణ ఇవ్వదు.
మీ ఫోన్ ఇతరుల చేతుల్లోకి వెళ్లి, వారు మీ పరికరం లాక్ను కూడా తెరవగలిగితే ప్రమాదం ఏర్పడవచ్చు. అలాగే మీ అకౌంట్కు సంబంధించిన రికవరీ విధానం బలహీనంగా ఉంటే దాన్ని ఉపయోగించి దాడి చేసే అవకాశం ఉంటుంది.
అందువల్ల ఫోన్కు బలమైన స్క్రీన్ లాక్ ఏర్పాటు చేసుకోవాలి. ఇతరులతో మీ పిన్ను పంచుకోకూడదు. మీ అకౌంట్లలో రికవరీ వివరాలను ఎప్పటికప్పుడు అప్డేట్ చేసుకోవాలి. పాస్కీ అందుబాటులో ఉందని మాత్రమే భావించి భద్రతా జాగ్రత్తలను నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు.
ఫోన్ పోతే పాస్కీతో ఉన్న అకౌంట్ను ఎలా ఓపెన్ చేయాలి?
చాలామందికి వచ్చే సందేహం ఇదే. పాస్కీ ఉన్న ఫోన్ పోతే అకౌంట్ను తిరిగి ఎలా పొందాలి?
దీనికి ఉపయోగించే మార్గాలు సేవను బట్టి మారుతాయి. కొన్ని సంస్థలు క్లౌడ్ సింక్రనైజేషన్ ద్వారా ఇతర అనుకూల పరికరాల్లో పాస్కీస్ను అందుబాటులో ఉంచుతాయి. మరికొన్ని సేవలు కొత్త పరికరంలో అకౌంట్ను తిరిగి ధృవీకరించుకునే అవకాశం ఇస్తాయి.
కొన్ని సందర్భాల్లో మరో పరికరం ద్వారా QR కోడ్ స్కాన్ చేసి, బ్లూటూత్ సహాయంతో సమీపంలోని ఫోన్లోని పాస్కీని ఉపయోగించి లాగిన్ కావచ్చు. అయితే ఈ సదుపాయం ప్రతి వెబ్సైట్లో అందుబాటులో ఉండకపోవచ్చు.
అందుకే పాస్కీస్ ఉపయోగించే ముందు అకౌంట్ రికవరీ విధానాలను తెలుసుకోవడం మంచిది.
భవిష్యత్తులో పాస్వర్డ్లకు ముగింపు పలుకుతుందా?
పాస్కీస్ విస్తృతంగా అందుబాటులోకి వస్తున్నప్పటికీ పాస్వర్డ్లు ఒక్కసారిగా పూర్తిగా కనుమరుగవుతాయని చెప్పలేం. ఇంకా అనేక వెబ్సైట్లు, యాప్లు సంప్రదాయ పాస్వర్డ్ విధానంపైనే ఆధారపడుతున్నాయి.
అయితే భవిష్యత్తులో బయోమెట్రిక్ గుర్తింపు, పరికర ఆధారిత ధృవీకరణ, పాస్కీస్ వంటి సాంకేతికతల వినియోగం పెరిగే అవకాశం ఉంది. ముఖ్యంగా బ్యాంకింగ్, ఇ-కామర్స్, సోషల్ మీడియా, కార్యాలయ లాగిన్ వ్యవస్థల్లో వీటి ప్రాధాన్యం పెరగవచ్చు.
మొత్తానికి, పాస్కీస్ టెక్నాలజీ ఆన్లైన్ భద్రతను మరింత సులభంగా, సమర్థవంతంగా మార్చే దిశలో కీలక అడుగు. పాస్వర్డ్లను గుర్తుంచుకోవాల్సిన ఇబ్బందిని తగ్గించడంతో పాటు ఫిషింగ్ వంటి ముప్పుల నుంచి మెరుగైన రక్షణ అందించగలదు. అయితే దీని ప్రయోజనాలు పొందాలంటే వినియోగదారులు కూడా తమ పరికరాలు, అకౌంట్ల భద్రతపై శ్రద్ధ చూపా
