
DNEWS :అంతరిక్ష ప్రయోగాల రంగంలో స్పేస్ఎక్స్ సరికొత్త సాంకేతికతతో ప్రపంచం దృష్టిని ఆకర్షిస్తోంది. సాధారణంగా రాకెట్లు అంతరిక్షంలోకి వెళ్లిన తర్వాత వాటి బూస్టర్లు సముద్రంలో పడిపోవడం లేదా ప్రత్యేక ప్లాట్ఫామ్లపై ల్యాండ్ కావడం మనం చూస్తుంటాం. కానీ దీనికి భిన్నంగా, భారీ రాకెట్ బూస్టర్ను గాల్లోనే పట్టుకునే సాంకేతికతను స్పేస్ఎక్స్ అభివృద్ధి చేసింది. దీనినే మెకాజిల్లా (Mechazilla) అని పిలుస్తారు.
స్టార్షిప్ ప్రయోగ వ్యవస్థలో భాగమైన సూపర్ హెవీ బూస్టర్ను భారీ టవర్కు అమర్చిన రెండు యాంత్రిక చేతుల సాయంతో పట్టుకోవడం అంతరిక్ష పరిశోధనల్లో ఒక కీలకమైన సాంకేతిక ముందడుగు. ఇది కేవలం అద్భుతమైన దృశ్యం మాత్రమే కాదు. భవిష్యత్తులో రాకెట్లను మళ్లీ మళ్లీ ఉపయోగించుకోవడం, ప్రయోగాల ఖర్చును తగ్గించడం, అంతరిక్ష ప్రయాణాలను మరింత వేగవంతం చేయడం వంటి లక్ష్యాలకు ఉపయోగపడే విధానం.
ఈ టెక్నాలజీ ఎలా పనిచేస్తుంది? రాకెట్ను పట్టుకోవడం వెనుక ఉన్న ఇంజినీరింగ్ ఏమిటి? దీనివల్ల అంతరిక్ష ప్రయాణాల్లో ఎలాంటి మార్పులు రావచ్చు? ఇప్పుడు వివరంగా తెలుసుకుందాం.
1. మెకాజిల్లా అంటే ఏమిటి? దాని ప్రత్యేకత ఏంటి?
SpaceX Targets Late August for Starship’s First Ship Catch | All Things Elon
మెకాజిల్లా అనేది స్పేస్ఎక్స్ స్టార్బేస్ ప్రయోగ కేంద్రంలో ఏర్పాటు చేసిన భారీ రాకెట్ లాంచ్ అండ్ క్యాచ్ టవర్కు సంబంధించిన పేరు. ఈ టవర్కు అమర్చిన రెండు పెద్ద యాంత్రిక చేతులను సాధారణంగా ‘చాప్స్టిక్స్’ అని పిలుస్తారు. ఇవి రాకెట్ను పట్టుకోవడమే కాకుండా, ప్రయోగానికి ముందు రాకెట్ను నిలబెట్టడం, దాని నిర్వహణకు సహకరించడం వంటి పనుల్లోనూ ఉపయోగపడతాయి.
సాధారణ రాకెట్ ల్యాండింగ్లో బూస్టర్ తన ఇంజిన్లను తిరిగి ప్రారంభించి, కాళ్ల సహాయంతో భూమిపై నిలబడుతుంది. కానీ మెకాజిల్లా విధానంలో బూస్టర్కు ల్యాండింగ్ కాళ్లు అవసరం లేకుండా, టవర్లోని రెండు యాంత్రిక చేతులు దానిని నిర్దేశిత ప్రదేశంలో పట్టుకుంటాయి.
ఈ ప్రక్రియలో కొన్ని కీలక అంశాలు ఉన్నాయి:
- రాకెట్ తిరిగి వచ్చే సమయంలో దాని వేగాన్ని నియంత్రించడం.
- కచ్చితమైన స్థానం, దిశను గుర్తించడం.
- రాకెట్ ఇంజిన్లను సరైన సమయంలో ఉపయోగించడం.
- టవర్కు సమీపంలోకి వచ్చినప్పుడు యాంత్రిక చేతులతో పట్టుకోవడం.
- రాకెట్ను సురక్షితంగా నిలిపి తదుపరి నిర్వహణకు సిద్ధం చేయడం.
ఇక్కడ చిన్న పొరపాటు జరిగినా భారీ రాకెట్, లాంచ్ టవర్ రెండింటికీ నష్టం కలిగే అవకాశం ఉంటుంది. అందుకే ఈ ప్రక్రియలో ఆటోమేటిక్ గైడెన్స్, నావిగేషన్, కంట్రోల్ వ్యవస్థలు అత్యంత కీలకం.
2. నవంబర్ 2026లో స్పేస్ఎక్స్ సాధించిన సరికొత్త విజయం
Che senso ha prendere un razzo al volo – la Repubblica
2026 నవంబర్ 13న స్పేస్ఎక్స్ స్టార్షిప్ 15వ సమగ్ర ప్రయోగ పరీక్షను నిర్వహించింది. ఈ ప్రయోగం నవంబర్ 14న మరో చారిత్రాత్మక ఘట్టానికి దారితీసింది. అంతరిక్షంలోకి వెళ్లి తిరిగి వచ్చిన స్టార్షిప్ పైభాగాన్ని (Upper Stage) మెకాజిల్లా టవర్ యాంత్రిక చేతులతో పట్టుకోవడంలో కంపెనీ విజయం సాధించింది.
ఈసారి ప్రత్యేకత ఏమిటంటే.. గతంలో మెకాజిల్లా ద్వారా సూపర్ హెవీ బూస్టర్ను పట్టుకున్న స్పేస్ఎక్స్, ఇప్పుడు అంతరిక్షంలోకి వెళ్లిన అసలు స్టార్షిప్ వాహనాన్ని కూడా తిరిగి లాంచ్ టవర్ వద్దకు తీసుకొచ్చి పట్టుకుంది.
ఈ మిషన్లో స్టార్షిప్ 42 (Ship 42) కీలక పాత్ర పోషించింది. అంతరిక్షంలో సుమారు 21 గంటలకు పైగా ప్రయాణించిన తర్వాత భూమి వాతావరణంలోకి తిరిగి ప్రవేశించి, నిర్దేశిత మార్గంలో స్టార్బేస్కు చేరుకుంది. అనంతరం మెకాజిల్లా యాంత్రిక చేతుల మధ్య నిలువుగా పట్టుబడింది.
అయితే ఈ ప్రయోగంలో రెండు దశలను పట్టుకోవాలన్న ప్రణాళిక పూర్తిగా విజయవంతం కాలేదు. సూపర్ హెవీ బూస్టర్ తిరిగి లాంచ్ సైట్కు వచ్చే క్యాచ్ ప్రయత్నాన్ని నిలిపివేసి సముద్ర ప్రాంతంలోకి మళ్లించారు. ఇంధన స్థాయి, గైడెన్స్ వ్యవస్థకు సంబంధించిన సమస్యలు ఈ నిర్ణయానికి కారణమయ్యాయని ప్రాథమిక నివేదికలు పేర్కొన్నాయి.
అందువల్ల ఈ ప్రయోగాన్ని రెండు విజయాలుగా కాకుండా, ఒక ముఖ్యమైన విజయం, ఒక నిలిపివేసిన క్యాచ్ ప్రయత్నంగా చూడాలి. స్టార్షిప్ పైభాగాన్ని పట్టుకోవడం మాత్రం అంతరిక్ష ప్రయోగాల చరిత్రలో కీలకమైన మైలురాయి.
3. ఈ ప్రయోగం ఎలా జరిగింది? అసలు టెక్నాలజీ ఏంటి?
SpaceX va-t-elle fusionner avec xAI ou Tesla ?
స్టార్షిప్ ప్రయోగం అనేది ఒకే రాకెట్ ప్రయాణం కాదు. ఇందులో రెండు ప్రధాన భాగాలు ఉంటాయి.
సూపర్ హెవీ బూస్టర్: ఇది మొదటి దశ. రాకెట్ను భూమి నుంచి పైకి తీసుకెళ్లడానికి అవసరమైన అపారమైన శక్తిని అందిస్తుంది.
స్టార్షిప్ స్పేస్క్రాఫ్ట్: ఇది రెండో దశ. అంతరిక్షంలోకి వెళ్లి ఉపగ్రహాలు, సరుకు లేదా భవిష్యత్తులో వ్యోమగాములను తీసుకెళ్లేందుకు రూపొందించబడింది.
ప్రయోగం ప్రారంభమైనప్పుడు సూపర్ హెవీ బూస్టర్లోని ఇంజిన్లు పనిచేసి స్టార్షిప్ను పైకి తీసుకెళ్తాయి. నిర్ణీత దశకు చేరుకున్న తర్వాత రెండు భాగాలు విడిపోతాయి. స్టార్షిప్ తన ప్రయాణాన్ని కొనసాగిస్తే, బూస్టర్ తిరిగి భూమివైపు మళ్లుతుంది.
తిరిగి వచ్చే బూస్టర్ తన ఇంజిన్లను ఉపయోగించి వేగాన్ని తగ్గించుకుంటుంది. అదే సమయంలో స్టార్షిప్ తన మిషన్ను పూర్తి చేసుకుని భూమి వాతావరణంలోకి తిరిగి ప్రవేశిస్తుంది.
వాతావరణంలోకి వచ్చే సమయంలో వాహనం తీవ్రమైన వేడిని ఎదుర్కొంటుంది. ఈ వేడి నుంచి రక్షించడానికి స్టార్షిప్ కిందివైపు హీట్ షీల్డ్ టైల్స్ అమర్చబడ్డాయి. ఇవి తిరిగి వచ్చే ప్రయాణంలో వాహనాన్ని రక్షించడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి.
భూమికి దగ్గరగా వచ్చిన తర్వాత వాహనం తన ఇంజిన్లను ఉపయోగించి వేగాన్ని తగ్గిస్తుంది. చివరికి నిలువుగా ఉండేలా తన దిశను సర్దుకుని మెకాజిల్లా టవర్ వద్దకు చేరుతుంది.
అక్కడ రెండు యాంత్రిక చేతులు సరైన స్థానంలోకి వచ్చి వాహనాన్ని పట్టుకుంటాయి. ఈ మొత్తం ప్రక్రియలో సమయం, వేగం, ఎత్తు, దిశ అన్నీ కచ్చితంగా నియంత్రించాల్సి ఉంటుంది.
4. గతంలో బూస్టర్ను పట్టుకుంది.. ఇప్పుడు స్టార్షిప్ను కూడా పట్టుకోవడం ఎందుకు ప్రత్యేకం?
Watch SpaceX’s “Mechazilla” Perform Ridiculous “Chopstick” Maneuver For The First Time | IFLScience
స్పేస్ఎక్స్కు ఈ తరహా ప్రయోగాలు కొత్తవి కావు. 2024 అక్టోబర్ 13న నిర్వహించిన స్టార్షిప్ ఐదో ప్రయోగ పరీక్షలోనే తొలిసారిగా సూపర్ హెవీ బూస్టర్ను మెకాజిల్లా చేతులతో విజయవంతంగా పట్టుకుంది.
అయితే అప్పట్లో పట్టుకున్నది రాకెట్ మొదటి దశ అయిన బూస్టర్ మాత్రమే. పైభాగంలోని స్టార్షిప్ మాత్రం భూమి చుట్టూ ప్రయాణించి హిందూ మహాసముద్రంలో నియంత్రితంగా దిగింది.
2026 నవంబర్ 14న జరిగిన తాజా ఘట్టంలో మాత్రం అంతరిక్షంలోకి వెళ్లి తిరిగి వచ్చిన స్టార్షిప్ పైభాగాన్ని కూడా లాంచ్ టవర్ పట్టుకుంది. ఈ రెండు విజయాల మధ్య తేడా అర్థం చేసుకుంటే స్పేస్ఎక్స్ సాధించిన పురోగతి ఎంత ముఖ్యమో తెలుస్తుంది.
| అంశం | 2024 ఫ్లైట్ 5 | 2026 ఫ్లైట్ 15 |
|---|---|---|
| బూస్టర్ క్యాచ్ | విజయవంతం | ప్రయత్నం నిలిపివేత |
| స్టార్షిప్ క్యాచ్ | జరగలేదు | విజయవంతం |
| స్టార్షిప్ తిరుగు ప్రయాణం | సముద్రంలో స్ప్లాష్డౌన్ | లాంచ్ టవర్ క్యాచ్ |
| ప్రధాన ప్రాధాన్యం | బూస్టర్ రీయూజబిలిటీ | పై దశ రీయూజబిలిటీకి కీలక అడుగు |
2024లో బూస్టర్ క్యాచ్కు సంబంధించిన వివరాలను స్పేస్ఎక్స్ తన అధికారిక వెబ్సైట్లో వెల్లడించింది. తాజా ఫ్లైట్ 15లో పై దశను పట్టుకోవడం ద్వారా రెండు భాగాలనూ తిరిగి వినియోగించుకునే లక్ష్యానికి మరో అడుగు దగ్గరైంది.
5. రాకెట్లను మళ్లీ ఉపయోగిస్తే ఖర్చు ఎంత తగ్గుతుంది?
అంతరిక్ష ప్రయోగాల్లో అత్యంత ముఖ్యమైన అంశాల్లో ఒకటి ఖర్చు. సాధారణంగా ఒక రాకెట్ను తయారు చేయడానికి భారీ పెట్టుబడి అవసరం. ప్రయోగం పూర్తయ్యాక దాని ముఖ్యమైన భాగాలు తిరిగి ఉపయోగించుకోలేకపోతే ప్రతి ప్రయోగానికి కొత్త రాకెట్ తయారు చేయాల్సి వస్తుంది.
ఇలాంటి పరిస్థితిని మార్చడమే స్పేస్ఎక్స్ రీయూజబుల్ రాకెట్ టెక్నాలజీ ప్రధాన ఉద్దేశం.
మెకాజిల్లా ద్వారా బూస్టర్ను పట్టుకోవడం వల్ల కొన్ని ప్రయోజనాలు ఉండవచ్చు:
- బూస్టర్ను తిరిగి సముద్రం నుంచి వెలికితీయాల్సిన అవసరం తగ్గుతుంది.
- ల్యాండింగ్ కాళ్లు వంటి అదనపు నిర్మాణాల అవసరం తగ్గే అవకాశం ఉంటుంది.
- రాకెట్ను పరిశీలించి, అవసరమైన మరమ్మతులు చేసి మళ్లీ ప్రయోగానికి సిద్ధం చేయవచ్చు.
- ప్రయోగాల మధ్య వ్యవధిని తగ్గించే అవకాశం ఉంటుంది.
- దీర్ఘకాలంలో ఒక్కో ప్రయోగానికి అయ్యే ఖర్చును తగ్గించవచ్చు.
అయితే రాకెట్ను పట్టుకున్నంత మాత్రాన అది వెంటనే మళ్లీ ప్రయోగించడానికి సిద్ధమవుతుందని భావించకూడదు. ఇంజిన్లు, హీట్ షీల్డ్, ఇతర భాగాలను తనిఖీ చేయాలి. అవసరమైన మరమ్మతులు, భద్రతా పరీక్షలు పూర్తయ్యాకే తిరిగి ఉపయోగించవచ్చు.
అందువల్ల ఖర్చు ఎంత తగ్గుతుందనే విషయంలో ప్రస్తుతం నిర్దిష్ట శాతాన్ని ప్రకటించడం సరైనది కాదు. స్టార్షిప్ను తరచుగా తిరిగి ఉపయోగించే స్థాయికి తీసుకెళ్లిన తర్వాతే అసలు ఆర్థిక ప్రయోజనాలు స్పష్టమవుతాయి.
6. చంద్రుడు, అంగారకుడిపై ప్రయాణాలకు స్టార్షిప్ ఎలా ఉపయోగపడుతుంది?
NASA’s Artemis Program Explained:… | WatchTheStars
స్పేస్ఎక్స్ స్టార్షిప్ను కేవలం ఉపగ్రహాలను అంతరిక్షంలోకి తీసుకెళ్లే రాకెట్గా మాత్రమే అభివృద్ధి చేయడం లేదు. భవిష్యత్తులో చంద్రుడిపైకి మనుషులను తీసుకెళ్లడం, అంగారకుడిపై ప్రయాణాలకు ఉపయోగించడం వంటి భారీ లక్ష్యాలు కూడా ఉన్నాయి.
నాసా చేపడుతున్న ఆర్టెమిస్ కార్యక్రమంలో భాగంగా స్పేస్ఎక్స్ స్టార్షిప్ను హ్యూమన్ ల్యాండింగ్ సిస్టమ్గా అభివృద్ధి చేస్తోంది.
ఈ ప్రణాళిక ప్రకారం వ్యోమగాములు ఓరియన్ అంతరిక్ష నౌక నుంచి చంద్రుడి కక్ష్యలో స్టార్షిప్ ల్యాండర్లోకి మారి చంద్రుడి ఉపరితలంపైకి వెళ్లాల్సి ఉంటుంది. అక్కడ పరిశోధనలు నిర్వహించిన తర్వాత తిరిగి కక్ష్యలోకి చేరాలి.
ఈ ప్రయాణానికి స్టార్షిప్ వ్యవస్థలో అనేక సాంకేతిక అంశాలు విజయవంతం కావాలి. ముఖ్యంగా:
- భారీ సరుకును అంతరిక్షంలోకి తీసుకెళ్లగలగాలి.
- అంతరిక్షంలో ఇంధన బదిలీ సాంకేతికత పనిచేయాలి.
- చంద్రుడిపై సురక్షితంగా దిగగలగాలి.
- వ్యోమగాములకు అవసరమైన జీవనాధార వ్యవస్థలు ఉండాలి.
- తిరుగు ప్రయాణంలో వాహనం సురక్షితంగా పనిచేయాలి.
ఇక్కడ మెకాజిల్లా క్యాచ్ నేరుగా చంద్రుడిపై ల్యాండింగ్ను నిరూపించదు. కానీ భూమి వద్ద స్టార్షిప్ను తిరిగి పొందడం, తనిఖీ చేయడం, మళ్లీ ప్రయోగించడం సాధ్యమవుతుందనే లక్ష్యానికి సహాయపడుతుంది.
నాసా ఇన్స్పెక్టర్ జనరల్ 2026 మార్చి నివేదికలో స్పేస్ఎక్స్ చంద్ర ల్యాండర్ అభివృద్ధిలో ఇంకా సాంకేతిక సవాళ్లు, షెడ్యూల్ ఆలస్యాలు ఉన్నాయని పేర్కొంది. కాబట్టి తాజా క్యాచ్ విజయాన్ని చంద్రుడిపై మనుషుల ప్రయాణం పూర్తిగా సిద్ధమైందని అర్థం చేసుకోకూడదు.
7. ఈ టెక్నాలజీలో ఉన్న ప్రధాన సవాళ్లు ఏమిటి?
మెకాజిల్లా ఎంత అద్భుతంగా కనిపించినా, దీని వెనుక అనేక సాంకేతిక సవాళ్లు ఉన్నాయి.
ఇంధన నిర్వహణ: తిరుగు ప్రయాణంలో బూస్టర్కు అవసరమైనంత ఇంధనం ఉండాలి. ఫ్లైట్ 15లో బూస్టర్ క్యాచ్ ప్రయత్నాన్ని నిలిపివేయడానికి తక్కువ ఇంధనం ఒక కారణంగా నివేదించబడింది.
ఖచ్చితమైన మార్గనిర్దేశం: రాకెట్ టవర్కు సరైన దిశలో చేరాలి. గైడెన్స్, నావిగేషన్, కంట్రోల్ వ్యవస్థల్లో సమస్య ఉంటే క్యాచ్ను నిలిపివేయాల్సి ఉంటుంది.
వాతావరణ ప్రభావం: గాలి వేగం, ఉష్ణోగ్రత, వాతావరణ పరిస్థితులు కూడా ల్యాండింగ్పై ప్రభావం చూపుతాయి.
హీట్ షీల్డ్: స్టార్షిప్ భూమి వాతావరణంలోకి తిరిగి ప్రవేశించేటప్పుడు తీవ్రమైన వేడిని తట్టుకోవాలి. హీట్ షీల్డ్లో చిన్న లోపం కూడా పెద్ద ప్రమాదానికి దారితీయవచ్చు.
లాంచ్ టవర్ భద్రత: వందల అడుగుల ఎత్తున్న రాకెట్ను పట్టుకునే సమయంలో టవర్కు నష్టం జరగకుండా చూడాలి. అందుకే అవసరమైన అన్ని భద్రతా ప్రమాణాలు నెరవేరినప్పుడే క్యాచ్కు అనుమతి ఇస్తారు.
ఈ సవాళ్లను పరిష్కరించడం ద్వారా మాత్రమే స్పేస్ఎక్స్ పూర్తి స్థాయి రీయూజబుల్ రాకెట్ వ్యవస్థను అభివృద్ధి చేయగలదు.
8. భారత అంతరిక్ష రంగానికి దీని వల్ల ఎలాంటి ప్రాధాన్యం?
Major milestone: Cryogenic engine for Gaganyaan missions now human-rated, says ISRO
స్పేస్ఎక్స్ ప్రయోగాలు భారత అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ ఇస్రోకు కూడా సాంకేతికంగా ఆసక్తికరమైన పరిణామాలు. ప్రస్తుతం ప్రపంచ అంతరిక్ష రంగంలో తక్కువ ఖర్చుతో ఎక్కువ ప్రయోగాలు నిర్వహించడం, రాకెట్లను తిరిగి ఉపయోగించడం వంటి అంశాలకు ప్రాధాన్యం పెరుగుతోంది.
ఇస్రో కూడా పునర్వినియోగ ప్రయోగ వాహనాల అభివృద్ధిపై పరిశోధనలు చేస్తోంది. ముఖ్యంగా RLV (Reusable Launch Vehicle) కార్యక్రమం ద్వారా భవిష్యత్తులో తిరిగి ఉపయోగించగల అంతరిక్ష వాహనాల సాంకేతికతను పరీక్షిస్తోంది.
స్పేస్ఎక్స్ మెకాజిల్లా విధానం, ఇస్రో RLV ప్రయోగాలు ఒకే విధమైన వ్యవస్థలు కావు. వాటి రూపకల్పన, లక్ష్యాలు, ల్యాండింగ్ పద్ధతులు వేర్వేరు. అయినప్పటికీ రీయూజబిలిటీ రంగంలో జరుగుతున్న అంతర్జాతీయ అభివృద్ధి భారత అంతరిక్ష పరిశోధనలకు కూడా ఉపయోగకరమైన సాంకేతిక పాఠాలను అందించగలదు.
భవిష్యత్తులో ఉపగ్రహ ప్రయోగాలు, అంతరిక్ష పరిశోధనలు, వాణిజ్య అంతరిక్ష సేవల్లో రాకెట్ పునర్వినియోగం కీలక అంశంగా మారే అవకాశం ఉంది.
9. ఇకపై స్పేస్ఎక్స్ లక్ష్యం ఏమిటి?
ఫ్లైట్ 15 విజయంతో స్పేస్ఎక్స్ ముందున్న లక్ష్యం రెండు దశలను మరింత విశ్వసనీయంగా తిరిగి పొందడం. బూస్టర్, స్టార్షిప్ రెండింటినీ లాంచ్ టవర్ వద్దకు తీసుకురావడం సాధ్యమైతే, భవిష్యత్తులో రాకెట్ నిర్వహణ ప్రక్రియ మరింత వేగవంతమవుతుంది.
అయితే తదుపరి ప్రయోగాల్లో బూస్టర్ క్యాచ్ సమస్యలను పరిష్కరించడం, స్టార్షిప్ హీట్ షీల్డ్ను మరింత మెరుగుపరచడం, ఇంజిన్ల పనితీరును స్థిరంగా ఉంచడం వంటి అంశాలపై దృష్టి పెట్టాల్సి ఉంటుంది.
స్టార్షిప్ను వారానికి ఒకసారి లేదా అంతకంటే తరచుగా ప్రయోగించే స్థాయికి తీసుకెళ్లాలనే లక్ష్యాలు కూడా కంపెనీ ముందున్నాయి. కానీ అవి లక్ష్యాలే తప్ప ఇప్పటికే సాధించిన సామర్థ్యాలు కావు.
10. మొత్తంగా చూస్తే.. అంతరిక్ష ప్రయాణాల్లో కొత్త శకం!
స్పేస్ఎక్స్ మెకాజిల్లా టెక్నాలజీ అంతరిక్ష ప్రయోగాల భవిష్యత్తుకు ఒక కొత్త దిశను చూపిస్తోంది. 2024లో సూపర్ హెవీ బూస్టర్ను పట్టుకోవడం ద్వారా ప్రారంభమైన ఈ ప్రయాణం, 2026 నవంబర్ 14న స్టార్షిప్ పై దశను కూడా పట్టుకోవడంతో మరో కీలక మైలురాయిని చేరుకుంది.
అయితే పూర్తి స్థాయి రీయూజబిలిటీ ఇంకా సాధించాల్సి ఉంది. బూస్టర్ క్యాచ్ నిలిపివేయబడటం, ఇంజిన్ల పనితీరు, ఇంధన నిర్వహణ వంటి అంశాలు ఇంకా మెరుగుపడాల్సి ఉన్నాయి.
ఒకప్పుడు రాకెట్ను అంతరిక్షంలోకి పంపిన తర్వాత దాన్ని తిరిగి పొందడం అసాధ్యమని భావించేవారు. ఇప్పుడు అదే రాకెట్ను తిరిగి తీసుకొచ్చి ఒక భారీ టవర్ చేతులతో పట్టుకునే స్థాయికి సాంకేతికత చేరుకుంది. రాబోయే సంవత్సరాల్లో ఈ ప్రయోగాలు ఎంతవరకు విజయవంతమవుతాయో ప్రపంచ అంతరిక్ష రంగం ఆసక్తిగా గమనిస్తోంది.
