చైనా సరిహద్దుకు చేరువలో భారత వైమానిక శక్తి ప్రదర్శన.. ఆకాశంలో యుద్ధ విమానాల సందడి!

DNEWS:నవంబర్‌ 13 నుంచి 21 వరకు భారీ వైమానిక విన్యాసాలు

భారత వైమానిక దళం ఉత్తరాఖండ్‌లోని మధ్య హిమాలయ ప్రాంతంలో నవంబర్‌ 13 నుంచి 21 వరకు హై-ఇంటెన్సిటీ వైమానిక విన్యాసాలను నిర్వహించనుంది. చైనాతో భారత్‌కు ఉన్న వాస్తవ నియంత్రణ రేఖ (LAC) సమీపంలో ఈ అభ్యాసం జరగనుండటం ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది.

ఈ విన్యాసాల్లో భారత వైమానిక దళానికి చెందిన ఫ్రంట్‌లైన్‌ యుద్ధ విమానాలు పాల్గొననున్నట్లు వార్తా నివేదికలు వెల్లడించాయి. అయితే పాల్గొనే విమానాల పూర్తి జాబితా, వాటి సంఖ్య, నిర్దిష్ట కార్యకలాపాల వివరాలను అధికారికంగా పూర్తిగా వెల్లడించలేదు. కొన్ని రక్షణ రంగ నివేదికల్లో రాఫెల్‌, సుఖోయ్‌-30MKI, మిరాజ్‌-2000, తేజస్‌ వంటి యుద్ధ విమానాల పేర్లు ప్రస్తావనకు వచ్చాయి. వీటిని ధ్రువీకరించిన అధికారిక జాబితాగా కాకుండా నివేదికల్లో వచ్చిన సమాచారంగా మాత్రమే చూడాలి. ఈ అభ్యాసం కేవలం విమానాల ప్రదర్శన కాదు.. క్లిష్టమైన యుద్ధ పరిస్థితుల్లో వాటి సామర్థ్యాన్ని పరీక్షించే శిక్షణ.

ఈ విన్యాసాల ప్రధాన లక్ష్యం ఏమిటి?

సరిహద్దు ప్రాంతాల్లో సైనిక కార్యకలాపాలు నిర్వహించడం సాధారణ మైదాన ప్రాంతాల్లో విమానాలు నడపడంలా ఉండదు. హిమాలయాల్లో ఎత్తైన పర్వతాలు, మారుతున్న వాతావరణం, గాలి సాంద్రతలో తేడాలు, ఆకస్మికంగా ఏర్పడే మేఘాలు, పరిమితమైన ల్యాండింగ్‌ సదుపాయాలు పైలట్లకు సవాళ్లు విసురుతాయి.

అందుకే ఇలాంటి ప్రాంతాల్లో విమానాలను నడిపే సామర్థ్యాన్ని ముందుగానే పరీక్షించుకోవడం అవసరం. ఈ అభ్యాసంలో ప్రధానంగా మూడు అంశాలపై దృష్టి పెట్టనున్నారు.

• ఆపరేషనల్‌ ఎజిలిటీ: అత్యవసర పరిస్థితుల్లో యుద్ధ విమానాలు ఎంత వేగంగా స్పందించగలవు? ఒక ప్రాంతం నుంచి మరో ప్రాంతానికి ఎంత సమర్థంగా మోహరించగలవు? అనే అంశాలను పరిశీలిస్తారు.
• BVR పోరాట వ్యూహాలు: శత్రు విమానం కంటికి కనిపించకముందే రాడార్‌, ఇతర సెన్సర్ల సహాయంతో గుర్తించడం, దూరం నుంచే లక్ష్యాన్ని ఎదుర్కొనే వ్యూహాలను అభ్యసిస్తారు.
• అధిక ఎత్తులో ఇంజిన్‌ పనితీరు: హిమాలయాల వంటి ఎత్తైన ప్రాంతాల్లో విమానాల ఇంజిన్లు, ఇతర వ్యవస్థలు ఎలా పనిచేస్తున్నాయో అంచనా వేస్తారు.

ఈ మూడు అంశాలు సరిహద్దు ప్రాంతాల్లో వైమానిక రక్షణ సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరచడంలో కీలకంగా ఉంటాయి.

BVR కాంబాట్‌ అంటే ఏమిటి?

ఈ విన్యాసాల్లో ప్రత్యేకంగా ప్రస్తావనకు వస్తున్న సాంకేతిక అంశం బియాండ్‌ విజువల్‌ రేంజ్‌ (BVR) కాంబాట్‌. సాధారణంగా రెండు యుద్ధ విమానాలు ఒకదానికొకటి కంటికి కనిపించే దూరంలోకి వచ్చిన తర్వాత జరిగే పోరాటాన్ని విజువల్‌ రేంజ్‌ కాంబాట్‌ అంటారు. కానీ BVRలో పరిస్థితి భిన్నంగా ఉంటుంది.

ఇందులో పైలట్‌ కేవలం కళ్లతో చూసి శత్రు విమానాన్ని గుర్తించాల్సిన అవసరం ఉండదు. రాడార్‌, ఇతర సెన్సర్లు, అందుబాటులో ఉన్న సమాచార వ్యవస్థల సహాయంతో దూరంలోని లక్ష్యాలను గుర్తించి వాటి కదలికలను అంచనా వేస్తారు. అవసరాన్ని బట్టి ఆయుధ వ్యవస్థలను ఉపయోగించే వ్యూహాలను అభ్యసిస్తారు.

ఆధునిక యుద్ధాల్లో BVR సామర్థ్యం ఎంతో కీలకం. ఎందుకంటే శత్రు విమానం దగ్గరకు రాకముందే దాని ఉనికిని గుర్తించడం, పరిస్థితిని అంచనా వేయడం, సరైన సమయంలో స్పందించడం ద్వారా పైలట్లకు వ్యూహాత్మక ప్రయోజనం లభించవచ్చు. ఈ తరహా పోరాటంలో రాడార్‌ సామర్థ్యం, పైలట్‌ నిర్ణయాలు, కమ్యూనికేషన్‌, ఇతర విమానాలతో సమన్వయం ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తాయి.

హిమాలయాల్లో యుద్ధ విమానాల నిర్వహణ ఎందుకు కష్టం?

సముద్ర మట్టానికి దగ్గరగా ఉండే ప్రాంతాలతో పోలిస్తే ఎత్తైన పర్వత ప్రాంతాల్లో గాలి సాంద్రత తక్కువగా ఉంటుంది. దీనివల్ల విమానాల ఇంజిన్‌ పనితీరు, రెక్కలకు లభించే లిఫ్ట్‌, టేకాఫ్‌ సామర్థ్యం వంటి అంశాలపై ప్రభావం పడవచ్చు. విమానాల పనితీరును ప్రభావితం చేసే ఉష్ణోగ్రత, గాలి వేగం, వాతావరణ పరిస్థితులు కూడా వేగంగా మారుతుంటాయి.

ముఖ్యంగా పర్వతాల మధ్య విమానాలు ప్రయాణించేటప్పుడు పైలట్లు భూభాగాన్ని నిరంతరం గమనించాలి. రాడార్‌ కవరేజ్‌, కమ్యూనికేషన్‌ అందుబాటు, సురక్షితమైన విమాన మార్గాల ఎంపిక వంటి అంశాలపైనా ప్రత్యేక శ్రద్ధ అవసరం.

అందుకే హిమాలయ ప్రాంతాల్లో జరిగే విన్యాసాలు వైమానిక దళానికి ఎంతో ఉపయోగపడతాయి. వాస్తవ పరిస్థితులకు దగ్గరగా శిక్షణ పొందడం ద్వారా పైలట్లు, సాంకేతిక బృందాలు తమ సామర్థ్యాలను మెరుగుపరుచుకోవచ్చు.

రాఫెల్‌, సుఖోయ్‌, తేజస్‌ యుద్ధ విమానాల ప్రాధాన్యత

ఈ విన్యాసాలపై వచ్చిన కొన్ని నివేదికల్లో రాఫెల్‌, సుఖోయ్‌-30MKI, మిరాజ్‌-2000, తేజస్‌ యుద్ధ విమానాల పేర్లు వినిపిస్తున్నాయి. ఇవి భారత వైమానిక దళంలోని విభిన్న సామర్థ్యాలను ప్రతిబింబించే విమానాలు.

రాఫెల్‌: ఫ్రాన్స్‌కు చెందిన ఈ బహుళ ప్రయోజన యుద్ధ విమానం గగనతల పోరాటం, భూమిపై లక్ష్యాలపై దాడులు వంటి వివిధ కార్యకలాపాలకు ఉపయోగపడుతుంది. ఆధునిక రాడార్‌, ఎలక్ట్రానిక్‌ వార్‌ఫేర్‌ వ్యవస్థలు దీని ప్రత్యేకతలు.

సుఖోయ్‌-30MKI: రష్యా సహకారంతో అభివృద్ధి చేసిన ఈ యుద్ధ విమానాన్ని భారత్‌లో తయారు చేస్తున్నారు. దీర్ఘదూర ప్రయాణ సామర్థ్యం, అధిక యుక్తి సామర్థ్యం, వివిధ రకాల ఆయుధాలను మోసుకెళ్లగలగడం దీని ముఖ్య లక్షణాలు.

తేజస్‌: భారత్‌లోనే అభివృద్ధి చేసిన తేలికపాటి యుద్ధ విమానం. దేశీయ రక్షణ సాంకేతికతలో ఇది కీలకమైన ప్రాజెక్టు. గగనతల రక్షణతో పాటు ఇతర వ్యూహాత్మక కార్యకలాపాల్లోనూ దీని పాత్ర ఉంది.

మిరాజ్‌-2000: భారత వైమానిక దళంలో చాలాకాలంగా సేవలందిస్తున్న ఈ ఫ్రెంచ్‌ యుద్ధ విమానం వివిధ రకాల ఆపరేషన్లలో తన సామర్థ్యాన్ని నిరూపించుకుంది.

అయితే ఈ విమానాలన్నీ ప్రస్తుత విన్యాసాల్లో తప్పనిసరిగా పాల్గొంటున్నాయని అధికారికంగా నిర్ధారణ కాలేదని గుర్తుంచుకోవాలి.

NOTAM ఎందుకు జారీ చేశారు?

ఈ విన్యాసాల కారణంగా ఉత్తరాఖండ్‌లోని నిర్దిష్ట గగనతల ప్రాంతాలపై తాత్కాలిక పరిమితులు విధించారు. ఇందుకోసం NOTAM జారీ చేశారు. NOTAM అంటే Notice to Airmen. ప్రస్తుతం దీనిని Notice to Air Missions అని కూడా వ్యవహరిస్తున్నారు.

విమాన పైలట్లు, విమానయాన సంస్థలు, ఇతర విమాన కార్యకలాపాల నిర్వాహకులకు ముఖ్యమైన సమాచారాన్ని ముందుగానే తెలియజేయడానికి ఈ నోటీసులు ఉపయోగిస్తారు. సైనిక విన్యాసాలు, క్షిపణి పరీక్షలు, గగనతల పరిమితులు, విమానాశ్రయాల్లో తాత్కాలిక మార్పులు వంటి అంశాలను NOTAM ద్వారా తెలియజేస్తారు.

ప్రస్తుత విన్యాసాల కోసం నవంబర్‌ 13 నుంచి 21 వరకు నిర్దిష్ట ప్రాంతాల్లో గగనతల పరిమితులు ప్రకటించారు. కొన్ని సమయాల్లో మాత్రమే ఆంక్షలు ఉండగా, నవంబర్‌ 19, 20 తేదీల్లో సంబంధిత ప్రాంతాలకు రోజంతా పరిమితులు ఉంటాయని అందుబాటులో ఉన్న నివేదికలు పేర్కొంటున్నాయి. ఈ ఆంక్షలు మొత్తం దేశ గగనతలానికి వర్తించవు.. నోటీసులో పేర్కొన్న నిర్దిష్ట ప్రాంతాలకే పరిమితం.

సాధారణ విమాన ప్రయాణికులపై ప్రభావం ఉంటుందా?

సైనిక విన్యాసాల సమయంలో నిర్దిష్ట గగనతల మార్గాలను తాత్కాలికంగా మూసివేయడం లేదా పరిమితం చేయడం వల్ల కొన్ని పౌర విమానాల ప్రయాణ మార్గాల్లో మార్పులు రావచ్చు. విమానయాన సంస్థలు ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలను ఎంచుకోవాల్సి రావచ్చు. దీనివల్ల కొన్ని విమానాలకు ఆలస్యం జరిగే అవకాశం ఉంటుంది.

అయితే అన్ని విమానాలు రద్దవుతాయని లేదా ఉత్తర భారతదేశంలోని విమానాశ్రయాలన్నీ మూతపడతాయని అర్థం కాదు. ప్రభావం నిర్దిష్ట మార్గాలు, సమయాలు, విమానాల షెడ్యూళ్లపై ఆధారపడి ఉంటుంది. సంబంధిత ప్రాంతాల్లో కార్యకలాపాలు నిర్వహించే విమానయాన సంస్థలు వైమానిక దళంతో సమన్వయం చేసుకోవాలని సూచించినట్లు నివేదికలు వెల్లడించాయి.

ఈ సమయంలో ప్రయాణం చేయనున్నవారు తమ విమానయాన సంస్థ నుంచి వచ్చే సందేశాలను గమనించడం, బయలుదేరే సమయాన్ని ముందుగానే ధ్రువీకరించుకోవడం మంచిది.

సరిహద్దు ప్రాంతాల్లో భారత వైమానిక సన్నద్ధత ఎందుకు ముఖ్యం?

భారత్‌-చైనా మధ్య సుమారు 3,488 కిలోమీటర్ల మేర వాస్తవ నియంత్రణ రేఖ ఉంది. ఈ సరిహద్దు లడఖ్‌ నుంచి అరుణాచల్‌ ప్రదేశ్‌ వరకు విస్తరించి ఉంది. ఇందులో పశ్చిమ, మధ్య, తూర్పు రంగాలుగా పరిగణించే ప్రాంతాలు ఉన్నాయి. ఉత్తరాఖండ్‌ ఈ మధ్య రంగంలోకి వస్తుంది.

ఈ ప్రాంతంలో పర్వత భూభాగం ఎక్కువగా ఉండటంతో సైనిక బలగాల తరలింపు, సరఫరాలు, నిఘా, వైమానిక కార్యకలాపాలు ఎంతో కీలకం. అవసరమైనప్పుడు సైన్యానికి సహకారం అందించేందుకు వైమానిక దళం సిద్ధంగా ఉండాలి. అందుకోసం ముందస్తు శిక్షణ, వివిధ విభాగాల మధ్య సమన్వయం, అత్యవసర పరిస్థితుల్లో స్పందించే సామర్థ్యం అవసరం.

ఇటీవలి సంవత్సరాల్లో సరిహద్దు ప్రాంతాల్లో రహదారులు, విమానాశ్రయాలు, అడ్వాన్స్‌డ్‌ ల్యాండింగ్‌ గ్రౌండ్స్‌, నిఘా వ్యవస్థల అభివృద్ధికి కూడా ప్రాధాన్యత పెరిగింది. ఇలాంటి మౌలిక సదుపాయాలు సైనిక కార్యకలాపాలకు ఉపయోగపడతాయి.

చివరిగా.. ఈ విన్యాసాల వెనుక అసలు సందేశం ఏమిటి?

చైనా సరిహద్దుకు సమీపంలో భారత వైమానిక దళం నిర్వహిస్తున్న ఈ విన్యాసాలు దేశ రక్షణ సంసిద్ధతలో భాగం. హిమాలయాల వంటి కఠినమైన ప్రాంతాల్లో యుద్ధ విమానాల పనితీరు, BVR వ్యూహాలు, వేగంగా స్పందించే సామర్థ్యాన్ని పరీక్షించుకోవడం దీని ప్రధాన ఉద్దేశం. ఈ తరహా శిక్షణ వల్ల పైలట్లకు అనుభవం పెరగడంతో పాటు సాంకేతిక, ఆపరేషనల్‌ బృందాల మధ్య సమన్వయం మెరుగుపడుతుంది.

అయితే ఈ విన్యాసాలను చైనాతో తక్షణ యుద్ధానికి సంకేతంగా భావించడం సరికాదు. సైనిక విన్యాసాలు అనేవి ఏ దేశానికైనా సాధారణ రక్షణ సన్నద్ధతలో భాగమే. సరిహద్దు భద్రతను పటిష్ఠం చేసుకోవడం, అవసరమైనప్పుడు వేగంగా స్పందించే సామర్థ్యాన్ని పెంచుకోవడం ద్వారా భారత వైమానిక దళం తన కార్యాచరణ సామర్థ్యాన్ని మరింత మెరుగుపరుచుకోవాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.