దేశంలోని ప్రముఖ విద్యాసంస్థ జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ యూనివర్సిటీ (JNU)లో పీహెచ్‌డీ ప్రవేశాల రిజర్వేషన్లపై వివాదం నెలకొంది. ఎస్సీ, ఎస్టీ అభ్యర్థులకు కేటాయించాల్సిన సీట్లలో కోత పడిందంటూ విద్యార్థి సంఘాలు ఆరోపించడంతో యూనివర్సిటీ కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. ఈ ఫిర్యాదులను పరిశీలించేందుకు ఐదుగురు సభ్యులతో ప్రత్యేక కమిటీని ఏర్పాటు చేసింది.
ప్రొఫెసర్ వివేక్ కుమార్ నేతృత్వంలో కమిటీ
అక్టోబర్ 26న జారీ చేసిన నోటిఫికేషన్ ప్రకారం ఈ కమిటీకి జేఎన్‌యూ స్కూల్ ఆఫ్ సోషల్ సైన్సెస్ డీన్ ప్రొఫెసర్ వివేక్ కుమార్ అధ్యక్షత వహించనున్నారు.
కమిటీలో యూనివర్సిటీ ఎస్టీ లైజన్ ఆఫీసర్, ఈక్వల్ ఆపర్చునిటీ ఆఫీస్ చీఫ్ అడ్వైజర్, డిప్యూటీ రిజిస్ట్రార్ (లీగల్) సభ్యులుగా ఉంటారు. ఎస్సీ, ఎస్టీ, ఓబీసీ సెల్ అసిస్టెంట్ రిజిస్ట్రార్ సభ్య కార్యదర్శిగా వ్యవహరిస్తారు. అవసరమైతే అదనపు సభ్యులను కూడా చేర్చుకునే అధికారం కమిటీకి ఇచ్చారు.
15 ఎస్టీ సీట్లు తగ్గాయంటూ ఆరోపణలు
2026-27 విద్యా సంవత్సరానికి సంబంధించి జేఎన్‌యూ పీహెచ్‌డీ ప్రవేశాల్లో మొత్తం 711 సీట్లు ప్రకటించింది. ఎస్టీలకు 7.5 శాతం రిజర్వేషన్ ప్రకారం సుమారు 53 సీట్లు కేటాయించాల్సి ఉండగా, కేవలం 38 సీట్లే ప్రకటించారని స్టూడెంట్స్ ఫెడరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (SFI) ఆరోపించింది.
దీంతో 15 ఎస్టీ సీట్ల కొరత ఏర్పడిందని విద్యార్థి సంఘాలు పేర్కొంటున్నాయి. గత ఆరు ప్రవేశ చక్రాల్లోనూ ఎస్సీ, ఎస్టీ, దివ్యాంగుల రిజర్వేషన్ల అమలులో లోపాలు ఉన్నాయని ఆరోపించాయి.
జాతీయ కమిషన్ల జోక్యం
ఈ వ్యవహారంపై జాతీయ షెడ్యూల్డ్ కులాల కమిషన్ (NCSC), జాతీయ షెడ్యూల్డ్ తెగల కమిషన్ (NCST) కూడా స్పందించాయి.
రిజర్వ్ చేసిన సీట్ల కేటాయింపుపై వివరణ ఇవ్వాలని NCSC జేఎన్‌యూను కోరింది. మరోవైపు, రిజర్వేషన్లకు సంబంధించిన అంశాన్ని పరిశీలించాలని NCST ఈక్వల్ ఆపర్చునిటీ సెల్‌కు సూచించింది.
విద్యార్థి సంఘాల ఫిర్యాదులు, జాతీయ కమిషన్ల జోక్యం నేపథ్యంలో యూనివర్సిటీ ఈ కమిటీని ఏర్పాటు చేసింది.
కమిటీలో విద్యార్థి ప్రతినిధులకూ చోటివ్వాలని డిమాండ్
కొత్తగా ఏర్పాటు చేసిన కమిటీలో విద్యార్థి సంఘాల ప్రతినిధులకు కూడా అవకాశం కల్పించాలని జేఎన్‌యూ విద్యార్థి సంఘం (JNUSU) డిమాండ్ చేసింది. విచారణ పారదర్శకంగా జరగాలంటే విద్యార్థుల భాగస్వామ్యం అవసరమని అభిప్రాయపడింది.
కమిటీ పరిశీలనలో రిజర్వేషన్ రోస్టర్లు, గతంలో భర్తీ కాని ఖాళీలు, నిబంధనల అమలు వంటి అంశాలు ప్రాధాన్యం పొందనున్నాయి. విచారణ అనంతరం కమిటీ నివేదిక ఆధారంగా సీట్ల కేటాయింపులో మార్పులు లేదా తదుపరి చర్యలపై యూనివర్సిటీ నిర్ణయం తీసుకునే అవకాశం ఉంది.
అయితే, విద్యార్థి సంఘాలు చేసిన ఆరోపణలు ఇంకా విచారణలోనే ఉన్నాయి. కమిటీ నివేదిక వెలువడిన తర్వాతే రిజర్వేషన్ల అమలులో వాస్తవ పరిస్థితిపై స్పష్టత వచ్చే అవకాశం ఉంది.